تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2046

مساهمون:

ص٢٠٤٦
العجوز : موضعى در بيرون مدينه . المثل : شغلت شعابى جدواى اى شغلت كثرة المؤنة عطائى عن الناس : بسيارى ثروت و دولت مانع از بخشش من گرديد . و شعب ابي طالب : موضعى در مكه مولد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

شعب

(
co'b
) ع . ج . اشعب و شعباء .

شعب

(
caab
) ا . ع . دورى ميانهء دو دوش و يا دو شاخ گاو و جز آن .

شعب

(
caab
) م . ع . گشاد گرديدن ميان دو دوش و يا دو شاخ ( و الفعل من سمع ) .

شعب

(
coab
) ا . ع . وادى ميان حرمين كه در وادى صفراء مىريزد . و ج . شعبة . و شعب الفرس : اطراف اسب و هر چيز از آن كه بلند باشد مانند سر كتف و جز آن . الحديث : اذا قعد بين شعبها الاربع و جهد و جب الغسل مراد از آن هر دو دست و هر دو پاى زن و يا هر دو پاى و هر دو لب فرج زن كه كنايه از ادخال ذكر در فرج آن باشد و گفته‌اند مراد هر دو پاى و هر در ران زن است .

شعب

(
coab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شاخه‌ها و فرعها . و ريشه‌ها . و شعبه‌ها . و انگشتها و پنجه .

شعب

(
coob
) ع . ج . شعيب .

شعباء

(
ca'b '
) ص . ع . مؤنث اشعب . ج : شعب .

شعبات

(
coab t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شعبه‌هاى بسيار .

شعبان

(
ca'b n
) ا . ع . نام قبيله‌اى از حمير . و نام موضعى در شام . و نام ماه هشتم از ماه‌هاى تازيان . ج : شعبانات و شعابين . و غزال شعبان : نام حيوان كوچكى .

شعبان

(
ce'b n
) ا . ع . نام آبى مر بنى ابى بكر بن كلاب را .

شعبانات

(
ca'b n t
) ع . ج . شعبان .

شعبة

(
co'bat
) ا . ع . شاخ . و شاخه . و آنچه ما بين دو شاخ درخت و ميان دو شاخ گاو و مانند آن بود . و پارهء از هر چيزى . و پيوند كاسه و خنور . و كرانهء شاخ . و آب راههء خرد . و آب راههء در ريگ . و پشتهء خرد . و جوى بزرگ از جويهاى رودبار . و شكاف كوه كه آب باران در وى گرد آيد و مرغان در آن جاى گيرند . و سختى زمانه . ج : شعب و شعاب . و قولهم : الحياء شعبة من الايمان يعنى حيا جزئى از ايمان است كه مانند آن منع از معاصى مىكند . و الشباب شعبة من الجنون : جوانى جزئى از ديوانگى و جنون است .

شعبده

(
co'bade
) ا . پ . بازى كه آن را نمودى باشد ولى بودى نداشته باشد و چشم بندى و نظربندى و حقه‌بازى .

شعبده‌باز

(
co'bade - b z
) ا و ص . پ . كسى كه شعبده‌بازى مىكند و چشم‌بندى مىنمايد . و فلك شعبده‌باز : فلك بازيگر و روزگار حيله‌باز .

شعبذة

(
ca'bazat
) ا . ع . مأخوذ از شعبدهء فارسى و بمعنى آن .

شعبذة

(
ca'bazat
) م . ع . شعبذ شعبذة : سحر كرد و شعبده نمود .

شعبه

(
co'be
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شاخه . و ريشه . و فرع . و جزء و پارهء از هر چيزى .

شعة

(
caat
) م . ع . و شعه شعة ( از باب فتح ) : درآميخت آن را .

شعث

(
co's
) ع . ج . اشعث و شعثاء .

شعث

(
caas
) ا . ع . پراكندگى كار و هرج و مرج آن . الدعاء : اللهم اللمم به شعثنا : خداوندا فراهم‌آور پراكندگى كارهاى ما را .

شعث

(
caas
) م . ع . شعث الشعر شعثا ( از باب سمع ) : درهم گرديد موى و مانند نمد شد از جهة روغن نماليدن و پاكيزه نكردن آن و شعث الراس و البدن : چرك گرديد سر و بدن . و شعث رأسه و جسده : غبار آلوده شد سر و لاشهء او و چرك گرديد . و قولهم : من قلم اظفاره لم تشعث انامله : هر كس بچيند ناخنهاى خود را ريش نمىگردد انگشتهاى او .

شعث

(
caes
) ص . ع . شعر شعث : موى ژوليده . و رجل شعث : مرد چركين . و رجل شعث الراس : مرد ژوليده موى سر .

شعثاء

(
ca's '
) ص . ع . زن ژوليده موى . ج : شعث .

شعثان

(
ca's n
) ص . ع . شعثان الراس : ژوليده موى غبارآلوده سر .

شعر

(
ca'r
) ا . ع . موى خواه موى انسان باشد و يا ديگر حيوانات سواى شتر و گوسپند . ج : اشعار و شعور و شعار . و گياه . و درخت . و زعفران . و شعر الجن و شعر الغول : پر سياوشان .

شعر

(
ca'r
) م . ع . شعر به شعرا و شعرا و شعرا و شعرة و شعرة و شعرة و شعرى و شعرى و شعرى و شعورا و شعورة و مشعورا و مشعورة و مشعوراء ( از باب نصر و كرم ) : دانست آن را و دريافت . و شعر شعرا و شعرا : شكر گفت خواه خوب و يابد . و شعر : شعر نيكو گفت . و شعره : چيره شد به روى بشعر . و شعر الخف : موى را داخل موزه كرد . و كذا شعر الخف . و ما كان شاعرا و قد شعر : اگر چه شاعر نبود اما شعر نيكو گفت . و شعرها : در جامهء شعار خوابيد با آن زن .

شعر

(
ca'r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - موى آدمى و جز آن . و نوعى از جامهء ابريشمين نازك اعلا . و شعر باف : كسى كه اين پارچه را مىبافد . و سعر مردمك : پلك
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2046 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )