تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2022

مساهمون:

ص٢٠٢٢
بست او را . و شد الله ملكه : قوى گرداند خداى ملك او را . و شد العقدة : محكم و استوار كرد آن گره را . و نيز شد : بالا برآمدن آتش .

شدا

(
cad
) ا . ع . بقيهء قوت و زور . و طرف و حد هر چيزى . و حدت و تيزى . و نوك . و گرما . و جنگ .

شدات

(
cedd t
) ع . ج . شدة .

شداد

(
ced d
) ا . ع . هر چه بدان چيزى را ببندند .

شداد

(
ced d
) ص . ع . ج . شديدة .

شداقم

(
cod qem
) ا . ع . شير بيشه . و فراخ دهن . و فراخ كنج دهن .

شد آمد

(
cod - mad
) ا . پ . رفت و آمد . و رسم و قاعده و قانون . و عادت .

شداه

(
cod h
) ا . ع . بيخودى و بيهوشى . و شغل و عمل .

شدائد

(
cad ed
) ع . ج . شديد و شديدة .

شدائد

(
cad ed
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلا و آسيب و محنت و رنج . و حوادث و اتفاقات ناگوار .

شد بود

(
cod - bud
) م ف . پ . چنين و چنان .

شدة

(
caddat
) ا . ع . يك بار حمله كردن در جنگ .

شدة

(
ceddat
) ا . ع . سختى ( اسم است اشتداد را ) . ج : شدات .

شدت

(
ceddat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بسيارى . و سختى . و فراوانى . و زبردستى و ظلم و ستم و درشتى . و زور و قوت . و بدبختى . و دلگيرى و اندوه . و دشوارى و تنگى . و قحطى . و شدت كردن : سختى كردن و سخت شدن .

شدح

(
cadh
) م . ع . شدح شدحا ( از باب فتح ) : فربه گرديد .

شدحة

(
codhat
) ا ع . فراخى و وسعت . يق : لك عنه شدحة اى سعة .

شدخ

(
cadx
) م . ع . شدخه شدخا ( از باب فتح ) : شكست آن چيز را خواه ميان كاواك باشد و تر باشد و يا خشك . و شدخت الغرة : منتشر و پراكنده شد سپيدى پيشانى اسب در روى آن و از پيشانى ببينى رسيد و بچشمهاى وى نرسيد . و شدخ دم فلان : هدر كرد خون فلان را و باطل نمود آن را . و شدخ الرجل : ميل كرد آن مرد از قصد و استقامت . و شدخه : رسيد بر مشدخ او يعنى بر پريد نگاه گردن او . و نيز شدخ : خميدن .

شدخ

(
cadax
) ا . ع . بچهء ناتمام كه از شكم مادر افتد .

شدخاء

(
cadx '
) ص . ع . مؤنث اشدخ يعنى ماديان سپيد روى .

شدخة

(
cadxat
) ا . ع . گياه نرم و نازك و تر .

شدرغو

(
caddraqu
) ا . پ . نام يك قسم سازى .

شدف

(
cadf
) م . ع . شدفه شدفا ( از باب ضرب ) : پاره پاره كرد آن را .

شدف

(
cadaf
) ا . پ . طبل و دهل .

شدف

(
cadaf
) ا . ع . كالبد و كجى رخسار . و شادمانى و فيريدگى . ج : شدوف . و بزرگى . و ظلمت و تاريكى .

شدف

(
cadef
) ص ع . دراز بالا و بزرگ . و سبك و شتاب جهنده .

شدف

(
codof
) ا . ع . ج . شدفاء .

شدفاء

(
cadf '
) ص . ع . مؤنث اشدف زن كج رخسار . و ماده شتر دراز و كشيده تن از نشاط در رفتن . و ماديان مايل بيك طرف از تعب و مشقت .

شدفاء

(
cadf '
) ا . ع . كمان كج فارسى . ج : شدف .

شدفة

(
codfat
) ا . ع . پارهء از شب و از هر چيزى .

شدفة

(
codfat
) و (
cadfat
) ا . ع . شدفة من الليل : تاريكى شب . و كذا شدفة من الليل .

شدفة

(
codfatan
) ا . ع . قطعه قطعه و پارچه پارچه . و رفته رفته .

شدق

(
cadq
) و (
cedq
) ا . ع . كنج دهان از جانب باطن . و رخسار و هر دو جانب رودبار و هر دو كنارهء آن . ج : اشداق .

شدق

(
codq
) ع . ج . اشدق . و ج . شدقاء .

شدق

(
cadaq
) ا . ع . فراخى كنج دهن .

شدقاء

(
cadq '
) ص . ع . مؤنث اشدق كام گشاده . و زن بليغ . ج . شدق .

شدقم

(
cadqam
) ا و ص . ع . شير بيشه . و نام گشنى مر نعمان بن منذر را . و فراخ كنج دهان . و رجل شدقم : مرد فصيح .

شدقميات

(
cadqamiyy t
) ص . ع . ابل شدقميات : شتران منسوب بشدقم كه گشنى بود مر نعمان بن منذر را . و شتران خوب .

شدكار

(
cod - k r
) ا و ص . پ . زمينى كه شيار كرده و تخم افشانده باشند . و شيار . و بازديد خرمن و مميزى . و شخصى كه خرمن را بازديد مىكند . و گاو شد كار : گاو ورزو .

شد كن

(
cod - kon
) ا . پ . بلندكننده .

شد كيس

(
cadkis
) ا . پ . آژفنداك و قوس قزح .

شدگان

(
codag n
) ا . پ . گذشتگان و مردمان پيشين . و ج . شده .

شدگى

(
codagi
) ا . پ . رفتگى و گذشتگى . و منسوب بشده . و عزيمت . و جدائى .

شدن

(
cadn
) ا . ع . درختى كه شكوفهء آن مانند گل ياسمين است .

شدن

(
cadan
) ا . ع . نام موضعى در يمن .

شدن

(
codan
) ف ل و م . پ . گشتن . و