تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2024

مساهمون:

ص٢٠٢٤
شذاة . و قولهم : ضرم شذاه يعنى شديد شد گرسنگى او .

شذاة

(
caz t
) ا . ع . يك مگس سگ . و يك كشتى . و تندى بوى . و بقيهء توانائى . و مرد بدخو . ج : شذا .

شذاذ

(
cozz z
) ا . ع . اندك و عدد كم از مردم . و مردم اجنبى كه از آن قبيله نباشند و خانهء آنها در آن قبيله نبود .

شذام

(
caz m
) ا . ع . نمك . و نيش كژدم . و نيش زنبور .

شذان

(
cez n
) ا . ع . درخت كنار دشتى .

شذان

(
cazz n
) و (
cozz n
) ا . ع . شذان الحصا : سنگريزه‌هاى پراكنده و جز آن .

شذائى

(
caz iyy
) ص . ع . منسوب بشذا كه دهى است در بصره .

شذب

(
cazb
) م . ع . شذب اللحاء شذبا ( از باب نصر و ضرب ) : باز كرد پوست درخت را . و شذب الشجر : خشاوه كرد درخت را . و شذب عنه : راند و دفع كرد از آن . و شذب الشيئ : بريد آن چيز را .

شذب

(
cazab
) ا . ع . پاره‌هاى درخت و پوست آن . و بند آب . و بقيهء گياه و مانند آن . و رخت خانهء از قماش و جز آن . و پوست‌ها و شاخه‌هاى پراكندهء از درخت كه آنها را ببرند . ج : اشذاب .

شذب

(
cazeb
) ص . ع . رجل شذب العروق : مردى كه رگهاى آن ظاهر و نمايان باشد .

شذبة

(
cazabat
) ا . ع . شاخهء پراكندهء از درخت كه آن را مىبرند . ج : شذب .

شذحوف

(
cozhuf
) ص . ع . تيز و تند از اسب و از هر چيزى ( لغة فى شحذوف ) .

شذر

(
cazr
) ا . ع . پاره‌هاى زر خالص ناگداخته كه از معدن حاصل شود . و مرواريد ريزه .

شذر

(
cazar
) و (
cezar
) ع . يق : شذر مذر او شذر مذر يعنى رفتند متفرق و پريشان .

شذرة

(
cazrat
) ا . ع . يك پارهء از زر و هى اخص من الشذر . ج : شذور .

شذف

(
cazf
) م . ع . ما شذفت منك شيئا شذفا ( از باب نصر ) : نرسيد مرا از تو چيزى .

شذكار

(
coz - k r
) ا . پ . زمين شيار كردهء تخم افشانده .

شذو

(
cazv
) ا . ع . مشك . و بوى مشك . و رنگ مشك .

شذو

(
cazv
) م . ع . شذا شذوا ( از باب نصر ) : بلند شد بوى مشك . و شذا فلان : با مشك خود را خوشبوى كرد فلان . و نيز اذيت كرد فلان . و شذا بالخبر : دانست آن خبر را و فهمانيد آن را .

شذوذ

(
cozuz
) م . ع . شذ شذا و شذوذا . مر . شذ .

شذور

(
cozur
) ع . ج . شذرة .

شذه

(
caze
) ا . پ . شده و منقار و نوك مرغ .

شذى

(
cazy
) م . ع . شذى فلان شذيا ( از باب ضرب ) : اذيت كرد فلان ( واوى و يائى ) .

شذى

(
caz
) ا . ع . شر . و اذيت . و شذا و مگس سگ .

شذيار

(
coz - y r
) ا . پ . شديار .

شر

(
car
) ا . پ . شهر و مدينه .

شر

(
cer
) ا . پ . آفتاب و خورشيد .

شر

(
cor
) ا . پ . كفش و پاپوش .

شر

(
car
) و (
carr
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - بدى نقيض خوبى . و بد نقيض خوب و نيك . و بد عمل . و بد عملى . و بد ذات . و بد ذاتى . و فساد و خرابى و تباهى . و بدخواه . و نابكار . و زيان و ضرر و گزند . و شر و فساد : بد عملى و گزند . و خير و شر : خوبى و بدى .

شر

(
carr
) ا و ص . ع . سوء . و فساد . و ظلم . و شيطان . و تب . و فقر و حاجت . و رجل شر : مرد داراى بدى . ج : شرور و اشرار و شرار . و فلان شر الناس : فلان بدترين مردم است و لا يقال اشر الناس الا فى لغة رديئة .

شر

(
carr
) م . ع . شر شرا و شرارة و شررا و شرة ( از باب ضرب و نصر و كرم ) : بد شد . و شررت يا رجل ( مثلثة الراء ) يعنى بد شدى اى مرد . و شر الاقط شرا ( از باب نصر ) : در آفتاب نهاد پينو را به روى زنبيل برگ خرما و جز آن تا خشك شود . و كذلك اللحم و الثوب و نحوه . و شر فلانا : عيب كرد فلان را .

شر

(
carr
) و (
corr
) ا . ع . بدى ضد خوبى .

شر

(
corr
) ا . ع . عيب و مكروه و ناخوش . و قولهم : ما قلت ذاك لشرك يعنى نگفتم چيزى كه تو را بد آيد .

شر

(
corr
) م . ع . شره شرا ( از باب نصر ) : عيب كرد او را .

شراء

(
car '
) ا . ع . طرف و جانب و ضلع و كنار . و ناحيه و محله . و نام كوهى .

شراء

(
cer '
) م . ع . شراه شريا و شراء ( از باب ضرب ) : خريد آن را و فروخت ( از اضداد است ) . قال اللّه تعالى :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ .
و قال : و شروه بثمن بخس اى با عوه . و شرى اللحم : در آفتاب گذاشت آن