تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2025

مساهمون:

ص٢٠٢٥
گوشت را تا خشك شود . و كذلك : شرى الثوب و الاقسط و غيره . و شرى فلانا : افسوس كرد بر فلان و خوار و حقير نمود فلان را . و شرى بنفسه : پيشى كرد از قوم بذات خود و جنگ كرد بجاى ايشان و در حضور پادشاه رفت و از طرف ايشان سخن كرد . و شرى الله فلانا : به علت شرى گرفتار گرداند او را خداى .

شراء

(
cer '
) م . ع . شاراه مشاراة و شراء . مر مشاراة .

شراب

(
car b
) ا . ع . آشاميدنى و خوردنى از مايعات . و مى . ج : اشربة .

شراب

(
car b
) و (
cer b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مى و باده و خمر . و در اصطلاح طب : شربت يعنى داروئى كه با شكر و يا عسل پخته قوام آورده باشند مانند شراب بنفشه . و شراب اصول : شربتى كه از چند ريشه ترتيب داده‌اند . و شراب انداختن : ساختن باده از انگور و جز آن . و شراب بىكيف : بادهء ضعيفى كه مستى نياورد . و شراب پشت‌دار : باده‌اى كه در آن داروهاى مقوى داخل كرده باشند . و شراب طهور : شراب پاكى كه در بهشت نصيب بهشتيان خواهد شد ، اللهم ارزقنا . و شراب گذشته : بادهء بىمزهء از كيف افتاده . و شراب نوش گوار : شراب عسل . و شراب بىخمار . و شراب يهود : باده‌اى كه پنهان و كم خورند چه يهودان از ترس مسلمانان شراب را پنهان و كم مىخورند . و شراب بگردان : كلمهء امر يعنى مردم را شراب ده چه كلمهء شراب را اگر قلب بعض كنند اشرب مىشود كه در زبان تازيان يعنى بياشام .

شراب

(
carr b
) ص . ع . نيك شرابخوار .

شرابات

(
car b t
) ا . ع . شربتها .

شراباتى

(
car b tiyy
) ا . ع . كسى كه شربت مىسازد و شربت ساز .

شراب‌بازى

(
car b - b zi
) ا . پ . مى پرستى و شرابخوارگى .

شرابث

(
car bes
) ا . ع . دست و پا كلفت مانند شير بيشه .

شراب‌خانه

(
car b - x ne
) ا . پ . خمخانه . و ميخانه و ميكده .

شرابخوار

(
car b - x r
) و

شرابخواره

(
car b - x re
) ا . پ . مىپرست و مىخواره و خمار .

شراب‌خوارگى

(
car b - x ragi
) و

شرابخوارى

(
car b - x ri
) ا . پ . باده‌پرستى و مىپرستى .

شرابدار

(
car b - d r
) ا . پ . ساقى و پياله‌دار و شربت‌دار

شراب‌زده

(
car b - zade
) ص . پ . سير آمده از شراب كه ديگر رغبت به آن نداشته باشد .

شرابه

(
car be
) ا . پ . ساغر و پيالهء شراب .

شرابى

(
car bi
) ا . پ . باده‌پرست و مىخواره . و خمار . و ساقى .

شرأبيبة

(
cora'bibat
) ا . ع . استيخى گردن بسوى چيزى درنگريستن ( اسم است اشرئباب را ) . مر . اشرئباب .

شراة

(
car t
) ا . ع . فرومايهء از شتران . و برگزيده از آنها . و نام موضعى ميان دمشق و مدينه .

شراة

(
cor t
) ا . ع . فرقه‌اى از خوارج ( سموا بذلك من شرى زيد اذا غضب و لح او من قولهم شرينا انفسنا فى طاعة اللّه اى بعناها بالجنة حين فارقنا الائمة الجائرة ) . ج : شارى .

شراج

(
cer j
) ع . ج . شرج .

شراح

(
carr h
) ص . ع . شرح كننده و تفسير كننده و شارح .

شراحة

(
cor hat
) ا . ع . نام زنى از همدان كه در حضور حضرت امير المؤمنين على ابن ابي طالب عليه السلام اقرار بزنا كرد .

شراحى

(
car hi
) ا . پ . قسمى از كباب و طعام كه در فرن با هم پزند .

شراحيل

(
car hil
) ا . ع . نام چند نفر .

شراخى

(
car xi
) ا . پ . نوعى از طعام كه شراحى نيز گويند .

شراد

(
cor d
) و (
cer d
) م . ع . شرد شرودا و شرادا و شرادا ( از باب ضرب ) : رميد و ترسيده شد .

شراذم

(
car zem
) ا . ع . جامه‌هاى كهنهء پاره شده . و ج : شرذمة .

شراذيم

(
car zim
) ع . ج . شرذمة .

شرار

(
car r
) و (
cer r
) ا . ع . پاره‌اى از آتش كه برجهد .

شرار

(
cer r
) ع . ج . شر .

شرار

(
cer r
) م . ع . شاره مشارة و شرارا : بدى كرد با او و مر او را خصومت نمود .

شرارة

(
car rat
) م . ع . شر شرا و شرارة و شررا و شرة . مر . شر .

شرارة

(
cer rat
) ا . ع . واحد شرار يعنى يك پارهء آتش كه برجهد .

شرارت

(
cer rat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بدى . و بدخواهى . و سركشى . و بدفطرتى و بدطينتى . و بد عملى و بد كردارى . و فساد و تباهى و خرابى . و فتنه‌انگيزى . و حرامزادگى . و شرارت كردن : بدكردارى نمودن . و سركشى كردن .

شراره

(
cer re
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آتشپاره و جرقهء آتش . و زبانهء آتش . و شرارهء كارزار : اشتداد جنگ .