و بودن . و واقع گشتن . و اجرا گشتن . و منقضى گشتن . و گم گشتن . و گذشته بودن و رفتن و روان گشتن . و از حالى بحالى درآمدن .
و آمدن . و حركت كردن . و ترك وطن كردن .
و گذشتن و گذر كردن . و نقل كردن و انتقال كردن و از جائى به جائى بردن . و برداشتن . و محو كردن . و آلوده شدن : ملوث گشتن و ناپاك گشتن .
شدنگاه
(
codan - g h
) ا . پ . موقع و محلى كه در آنجا چيزى واقع گردد .
شدنى
(
codani
) ا . پ . ممكن و كردنى و عملى و هر چيز كه ممكن الوقوع باشد . و شدنى شد : هر چيز كه لايق و قابل اجرا باشد .
شدنيات
(
cadaniyy t
) ا . ع . شتران منسوب بشدن كه موضعى است در يمن .
شدو
(
cadv
) ا . ع . اندك از هر بسيار .
و قصد . و جانب .
شدو
(
cadv
) م . ع . شد افلان شدوا ( از باب نصر ) : خواند فلان يك يا دو بيت و كشيد آواز خود را مانند غنا . و شدا الابل :
جمع كرد شتران را و راند آنها را . و شدا شعرا او غناء : شعر خواند و يا سرائيد . و شدا الادب : آموخت بعض علم ادب را و استدلال كرد بدان بر بعض ديگر . و شدا شدوه : قصد كرد قصد او را . و شدا فلانا فلانا : تشبيه كرد فلان را بفلان .
شدود
(
codud
) ع . ج . شد .
شدوف
(
coduf
) ع . ج . شدف .
شدومد
(
cadd - o - mad
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تأكيد . و اهميت . و زو - و قوت . و درشتى و سختى .
شدون
(
codun
) م . ع . شدن الظبى شدونا ( از باب ضرب ) : قوت گرفت آهو بره و شاخ برآورد و بىنياز شد از مادر .
و ربما قيل شدن المهر .
شدونة
(
cedunat
) ا . ع . نام شهرى در اندلس .
شده
(
cadh
) م . ع . شده راسه شدها ( از باب فتح ) : شكست سر او را . و شده فلانا : بىخود و مدهوش كرد فلان را . و شده الرجل ( مجهولا ) : بى خود گرديد آن مرد و متحير و بازداشته شد .
شده
(
cadh
) و (
codh
) و (
cadah
) ا . ع . بيخودى و دهشت . و تعجب . و اشتغال .
شده
(
cadh
) و (
codh
) ا . ع . عمل و شغل .
شده
(
codh
) و (
cadah
) ا . ع . حيرت و دهشت . و سرگردانى . و بيهوشى .
شده
(
cade
) ا . پ . منقار و نوك مرغ .
شده
(
code
) ا م . پ . گشته و گرديده .
و بوده . و وقوع يافته . و غايب . و گريخته .
و رهائى يافته . و رفته . و گم گشته . و مرده .
و تلف گشته . و گذشته . ج : شدگان .
شدهبند
(
code - band
) ا . پ . وقايع نويس و مورخ و تاريخنويس .
شدى
(
codd
) ا . ع . نكبت . و رنج و محنت . و كار سخت و دشوار . يق : اصابتنى شدى اى شدة .
شديار
(
cod - y r
) ا . پ . شدكار و شيار و شخم زمين براى كشت كردن . و زمينى كه آن را شيار كرده تا تخم بيفشانند . و شخم كننده .
شدياران
(
cod - y r n
) ا . پ . زمينهاى شخم شده .
شدياريدن
(
cod - y ridan
) ف م . پ . جفت گاو راندن در زمين و شيار كردن آن تا براى كشتكارى آماده باشد .
شديد
(
cadid
) ص . ع . سخت . و قادر و توانا . ج : اشداء .
شديد
(
cadid
) ا . ع . سختى و صعوبت .
ج : شدائد . و شجاع . و بخيل . و شير بيشه .
و نام مولاى ابى بكر .
شديد
(
cadid
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - سخت . و درشت . و تند . و زبردست و ستمگار . و زورآور . و ظالم و دل آزار و جانگداز و رنج رسان و بيرحم . و بسيار و فراوان . و ستبر . و مشكل و دشوار . و سال قحط و شديد شدن : زورآور شدن . و سخت گشتن . و بسيار شدن . و شديد العداوت : كسى كه در دشمنى و خصومت سخت باشد . و شديد العمل : بىرحم و ستمگار و ظالم .
شديدات
(
cadid t
) ع . ج . شديدة .
شديدة
(
cadidat
) ص . ع . مؤنث شديد .
ج : شديدات و شداد . و الحروف الشديدة : هشت حرف است محتوى در اين كلام : اجدت طبقك .
شديدة
(
cadidat
) ا . ع . سختى و صعوبت .
ج : شدائد .
شديده
(
cadide
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شديد . مر . شديد .
شديدى
(
cadidi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اشتداد و سختى .
شديق
(
cadiq
) ا . ع . هر دو كنارهء رود و كنار رودبار .
شذ
(
cazz
) ا . ع . مگس سگ .
شذ
(
cazz
) م . ع . شذ شذا و شذوذا ( از باب نصر و ضرب ) : تنها و نادر و غريب شد . و پراكنده و يك يك گرديد . و شذه هو ( از باب نصر ) : تنها و غريب كرد او را ( لازم و متعدى ) .
شذا
(
caz
) ا . ع . خارش و حكه . و نمك . و تيزى بوى . و نوعى از كشتى و سفينه .
و درخت مسواك . و مگس . و مگس سگ . و گزند و رنج . و چوب پارهها . و نام دهى در بصره . و شدت . و شدت گرسنگى . و ج .