تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2017

مساهمون:

ص٢٠١٧

شحس

(
cahs
) ا . ع . نام درختى مانند زيتون برى و درازتر و چون بسيار خشك است از آن كمان نمىسازند .

شحسار

(
cahs r
) ا . ع . دراز و طويل .

شحشاح

(
cahc h
) ص . ع . بخيل و حريص . و دراز . و دوام كنندهء بر چيزى . و بسيار غيرت و بسيار رشك . و امراة شحشاح : زن قوى كه در قوت و توانائى بمردان ماند .

شحشح

(
cahcah
) ا و ص . ع . حريص و بخيل . و بيابان فراخ . و پيوستگى . و دوام كنندهء بر كارى و صادر آن . و بدخوى . و خطيب بليغ و دلاور . و مرد بسيار رشك . و زاغ بسيار بانگ . و زمينى كه بدون باران بسيار آب از آن روان نگردد . و آنكه باندك باران روان گردد . و سنگخوار سريع و شتاب . و دراز از هر چيزى . و مرد دراز .

شحشح

(
cahcah
) و (
cohcah
) ا . ع . خر سبك و چالاك .

شحشحان

(
cahcah n
) ا و ص . ع . زفت و حريص . و مرد بسيار رشك . و مرد دراز . و دراز از هر چيزى .

شحشحة

(
cahcahat
) ا . ع . پرهيز . و بانگ و ركاك . و بشتاب پريدگى سنگ‌خوار .

شحشحة

(
cahcahat
) م . ع . شحشح شحشحة : ترسيد . و شحشح الصرد : بانگ كرد و ركاك . و شحشح الطائر : بشتاب پريد آن مرغ . و شحشح البعير فى هديره : برگردانيد آن شتر بانگ را .

شحص

(
cahs
) و (
cahas
) ص . ع . گوسپند و شتر و جز آن كه از شير باز ايستد و يستوى فيه الواحد و الجمع . يق : ناقة شحص و نوق شحص . و گوسپند فربه و آنكه گاهى نر به روى نجهيده باشد . و گوسپند ناباردار . ج : اشحاص و شحاص .

شحصاء

(
cahs '
) ا . ع . گوسپند و شتر و جز آن كه از شير باز ايستد . و فربه از گوسپند . و گوسپند ناباردار . و گوسپندى كه نر به روى هرگز برنجسته باشد .

شحصات

(
cahas t
) ع . ج . شحصة .

شحصة

(
cahasat
) ص . ع . گوسپند و شتر و جز آن كه از شير باز ايستد . و گوسپند فربه . و گوسپند ناباردار . و آنكه نر بر وى گاهى نجسته باشد . ج : شحاص و شحصات .

شحط

(
caht
) ا . ع . فضلهء مرغان . و چوبى كه در پهلوى درخت رز نهند تا آن را نگاهدارد . و طپيدگى و غوطه‌ورى در خون .

شحط

(
caht
) و (
cahat
) م . ع . شحط شحطا و شحطا و شحوطا و مشحطا ( از باب فتح ) : دور شد . و كذلك شحط شحطا ( از باب سمع ) . و شحط فلان الشراب : تنك كرد شراب مزاج فلان را . و شحط الجمل : ذبح كرد آن شتر را . و شحط البعير فى السوم : بنهايت قيمت خود رسيد آن شتر در معرض بيع و يا دور شد از اندازهء قيمت و درگذشت از مرتبهء خود . و كذا شحط البعير ( از باب سمع ) . و شحط فلانا : سبقت نمود فلان را و دور شد از وى . و شحط الكرم : چوبى در پهلوى رز نهاد تا بدان برواديج خود برآيد . و شحط الاناء : پر كرد آوند را . و شحط فلان : ريخ زد فلان . و شحط الطائر : بانگ كرد آن مرغ . و شحطت العقرب اياه : نيش زد عقرب مر او را . و شحط اللبن : بسيار كرد آب شير را . و شحط رجاءه : بريد اميد او را . و شحط الطائر : سرگين افگند آن مرغ . و شحط القتيل فى الدم : طپيد آن كشته در خون خود .

شحطة

(
cahtat
) ا . ع . يك نوع بيمارى كه بر سينهء شتر عارض شود . و نشان خراش كه بر پهلو و يا بر ران رسد .

شحف

(
cahf
) م . ع . باز كردن پوست از چيزى ( و الفعل من فتح - لغة يمانية ) .

شحك

(
cahk
) م . ع . شحك الجدى شحكا ( از باب فتح ) : شحاك كرد در دهان بزغاله تا شير نمكد .

شحم

(
cahm
) ا . ع . پيه . ج : شحوم . و قولهم : لقيته بشحم كلاه : كنايه است يعنى ملاقات كردم او را در حال نشاط وى . مر . كلى .

شحم

(
cahm
) م . ع . شحم فلان اصحابه شحما ( از باب فتح ) : پيه خورانيد فلان اصحاب خود را و پيه داد ايشان را . و شحم الاديم : پيه اندود كرد آن پوست را .

شحم

(
caham
) م . ع . شحم الرجل شحما ( از باب سمع ) : پيه خوار شد آن مرد و آزمند پيه خوردن گرديد .

شحم

(
cahem
) ص . ع . پيه‌خواه و آزمند پيه . و انگور كم آب .

شحمة

(
cahmat
) ا . ع . يك پارهء از پيه و هى اخص من الشحم . و نام مرغى . و نام بازى مر تازيان را . و شحمة الاذن : نرمهء گوش . الحديث فى صفته صلى اللّه عليه و آله : لا يجاوز شعره شحمة اذنه . و شحمة الارض : غارچ و سماروغ سپيد . و كرمكى سپيد و يا خراطين . و شحمة الحنظل : پيه حنظل يعنى آنچه در جوف آن است سواى دانه . و شحمة الرمان : پيه انار . و شحمة العين : سپيدى چشم كه با سياهى بود . و شحمة المرج : خطمى . و شحمة النخل : پيه خرمابن .

شحموط

(
cohmut
) ا . ع . دراز و طولانى .

شحن

(
cahn
) م . ع . شحن السفينة شحنا ( از باب فتح ) : پر كرد كشتى را . و شحن المدينة بالخيل : پر كرد شهر را