تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2014

مساهمون:

ص٢٠١٤

شجج

(
cajaj
) م . ع . شج شججا ( از باب مل ) : شكست پيشانى وى را .

شججى

(
cajaj
) ا . ع . نوعى از مرغ . و قسمى از زاغ .

شجد

(
cajad
) ا . پ . شجام و سرماى بسيار سخت .

شجذة

(
cajzat
) ا . ع . باران نرم و ضعيف .

شجر

(
cajr
) ا . ع . كار مختلف . و ما بين هر دو جاى تنگ . و جاى گرفتگى از پالان . و زنخ . و شكاف دهن . و مؤخر دهن و كرانهء آن . و آنچه واگردد از محل انطباق دهان تا ملتقاى هر دو تندى نرمهء گوش . ج : اشجار و شجور و شجار .

شجر

(
cajr
) م . ع . شجر الشيئ شجرا ( از باب نصر ) : بربست آن چيز را . و شجر الرجل عن الامر : برگردانيد آن مرد را از آن كار و بازداشت و راند آن را . و شجر فمه : وا كرد دهان خود را . و شجر الدابة : بلگام زد آن ستور را تا بماند و دهن واكند . و شجر البيت : ستون نهاد آن خانه را . و شجر الشجر : برداشت شاخه‌هاى فروهشتهء آن درخت را . و شجره بالرمح : بنيزه زد آن را . و شجر الشيئ : بر سه پايه افگند آن چيز را . و شجر الامر بينهم : پريشان و مضطرب شد آن كار در ميان ايشان .

شجر

(
cajar
) ا . ع . كار مختلف و درهم و پريشان و متنازع فيه . و ما بين دو كر از مرد . و جنگ . و جزء بالائى از دهان .

شجر

(
cajar
) م . ع . شجر شجرا ( از باب سمع ) : بسيار گرديد جمعيت آن .

شجر

(
cajar
) و (
cejar
) ا . ع . درخت خواه تنهء آن باريك باشد و يا درشت و مقاومت سرما تواند و يا عاجز ماند از آن . و هر گياه ساق‌دار خواه به خودى خود استوار باشد و يا نباشد مانند رز و كدو . ج : شجرات و اشجار .

شجر

(
cajer
) ص . ع . درختناك و بسيار درخت . و خشبى .

شجر

(
cejar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درخت .

شجر

(
cojor
) ع . ج . شجار و شجار .

شجراء

(
cajr '
) ا . ع . درخت و شجر .

شجراء

(
cajr '
) ص . ع . مؤنث اشجر . و ارض شجراء : زمين درختناك و واحد و جمع در وى يكسان است .

شجرات

(
cajar t
) ع . ج . شجر .

شجرة

(
cajrat
) ا . ع . خجك كوچك در زنخ كودك . و مقدار و هيئت چيزى . و ما احسن شجرة ضرع الناقة : چه بسيار نيكو است قدر و هيئت پستان ماده شتر و عروق و پوست و گوشت آن پستان .

شجرة

(
cajarat
) ا . ع . واحد شجر يعنى يك درخت . و مرد و شجرة ابراهيم : گياهى خاردار كه در مصر فراوان است . و شجرة البراغيث : گياهى كه غافث نيز گويند . و شجرة التين : فيلگوش . و شجرة الجن : عرعر . و شجرة الحيوة : سرو . و شجرة الخطاطيف : زردچوبه . و شجرة الدب : ز عرور . و شجرة الدم : شاه‌تره . و شجرة الراهب : گياهى كه روغن آن بشدت قى آورد . و الشجرة الطيبة : خرما بن . و شجرة الكافور : اقحوان . و شجرة الطلق : شجرهء مريم .

شجرة

(
cajerat
) ص . ع . مؤنث شجر . يق : ارض شجرة : زمين درختناك .

شجرستان

(
cajarest n
) ا . پ . درختستان و جائى كه داراى درخت باشد .

شجرنامه

(
cejar - n me
) ا . پ . شجره نامه و نسب نامه . و كرسىنامه .

شجره

(
cajere
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نسب‌نامه و فهرست اسامى پيران و اجداد كسى كه به ترتيب نوشته و ثبت كرده باشند . و شجرهء ابراهيم : گياهى كه پنج انگشت نيز گويند . و شجرهء رستم : زراوند طويل . و شجرهء سليمان : گياهى كه سراج القطرب نيز گويند . و شجرهء كليم : درختى كه حضرت موسى در وادى ايمن به حوالى كوه طور تجلى انوار حق را بر آن مشاهده نمود . و شجرهء مريم : بخور مريم . و شجرهء موسى : درختى كه عليق القدس و عليق الكلب و ميوهء آن را سه گل گويند .

شجره‌نامه

(
cajere - n me
) ا . پ . نسب‌نامه و فهرست اسامى آبا و اجداد كسى .

شجرى

(
cejere
) ص . پ . هر چيز منسوب بشجر . و هر چيز مانند درخت .

شجرى

(
cajariyy
) ا و ص . ع . آنكه درخت مىفروشد . و آنكه درخت مىكارد . و منسوب بشجر .

شجرية

(
cajariyyat
) ص . ع . الحروف الشجرية : ش ض ج .

شجع

(
caj '
) م . ع . شجعه شجعا ( از باب فتح ) : غالب آمد او را بدليرى .

شجع

(
caja '
) م . ع . سبك برداشتن ستور دست و پا را در رفتن ( و الفعل من سمع ) . و شجع شجعا : دراز گرديد .

شجع

(
caja '
) ا . ع . درازى و طول .

شجع

(
caje '
) ا . ع . شتر ديوانه .

شجع

(
caje '
) ص . ع . جمل شجع القوائم : شتر سبك دست و پا در رفتن .

شجع

(
caje '
) و (
ceja '
) ص . ع . دلاور و پردل در شدت و در سختى جنگ و جز آن .

شجع

(
cojo '
) ا . ع . ريشه‌هاى درخت .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2014 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )