تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2003

مساهمون:

ص٢٠٠٣
و يا گل گاو چشم . و هر گلى كه در شب بوى خوش كند . و گل مريم .

شب بوزه

(
cab - buze
) ا . پ . شب پره و خفاش و وطواط .

شب بوى

(
cab - buy
) ا . پ . شب بو و گل گاو چشم و اقحوان .

شب بيدار

(
cab - bid r
) ا و ص . پ . كسى كه شب بيدار باشد و شب‌زنده‌دار و بىخواب و كسى كه هنگام شب نخوابد .

شب‌پاس

(
cab - p s
) ا . پ . پاسبان شب .

شبپرك

(
cab - parak
) و

شبپره

(
cab - pare
) ا . پ . خفاش و حيوانى از طايفهء پستاندار و پرنده و بالدار و بالهاى آن غشائى و تنه‌اش مانند تنهء موش .

شبپور

(
cab - pur
) ا . پ . شبپره و خفاش .

شبپوش

(
cab - puc
) ا . پ . لحاف و بالاپوش . و كسا . و گليم . و پلنگپوش . و جامهء خواب كه هنگام خوابيدن بر روى كشند . و شب كلاه و كلاهى كه شب‌ها بر سر نهند . و برقع و حجاب زنان .

شبپوى

(
cab - puy
) ا . پ . آواز پاى كه در نهايت آهستگى و خفت باشد . و شب‌رو .

شب پيماى

(
cab - paym y
) ا و ص . پ . شب بيدار و بيخواب . و دردمند و صاحب درد و آزار . و عاشق مهجور . و بيقرار .

شبة

(
cabbat
) ص . ع . امراة شبة : زن جوان .

شبة

(
cabbat
) ا . ع . از اعلام است .

شبت

(
cebt
) ا . پ . دالان و دهليز خرد و كوچك .

شبت

(
cebet
) ا . پ . شويد و شود .

شبت

(
cebett
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - شويد .

شب‌تاب

(
cab - t b
) ا و ص . پ . ماه و قمر و قنديل . و شمع . و گوهر . و مگس آتشى . و گربهء سياهى كه چشمهاى وى در مدت شب بشدت بدرخشد . و كرم شب‌تاب : پرنده‌اى كوچك شبيه بپروانه كه دنبالهء آن در شب مانند اخگر مىدرخشد . و گوهر شب تاب : گوهر درخشان .

شب تاز

(
cab - t z
) و

شب تازى

(
cab - t zi
) ا . پ . شبيخون و تاخت ناگهانى شباهنگام بر سر دشمن .

شب‌تك

(
cab - tak
) ا . پ . نوعى از بازى كه بيك پاى بر جهند و لگد بر پشت و پهلوى همديگر زنند .

شبث

(
cabac
) م . ع . شبث به شبثا ( از باب سمع ) . چسبيد به او .

شبث

(
cabas
) ا . ع . تننده و عنكبوت . و هزار پاى . ج : شبثان . و از اعلام است .

شبث

(
cabec
) ص . ع . رجل شبث : مرد چسبان طبيعت . و نيز شسث : هر چيز چسبنده‌اى .

شبث

(
cebess
) ا . ع مأخوذ از شبت فارسى و به معناى آن .

شبثان

(
cebas n
) ع . ج . شبث .

شبثة

(
cobasat
) ص . ع . رجل شبثة : مردى كه همواره ملازم حريف خود باشد و از وى مفارقت نكند .

شبج

(
cabaj
) ا . ع . دروازه . و دروازه‌اى كه بناى آن عالى باشد و يا دروازه‌هاى عالى بنا .

شب جا

(
cab - j
) ا . پ . منزل شب و جايگاه شب و شب باش .

شبجة

(
cabajat
) ا . ع . واحد شبج يعنى يك دروازه و يك دروازهء بلند بنا .

شب چرا

(
cab - car
) ص . پ . ستورى كه در شب چرا مىكند . و بسيار تيره و تاريك .

شبچراغ

(
cab - cer q
) ص . پ . گوهرى كه در شب مانند چراغ افروزد و روشنائى دهد . و هر گوهر آبدار و درخشنده . و دوشبگون . و كرم شب‌تاب .

شبچراغك

(
cab - cer qak
) ا . پ . كرم شب‌تاب .

شبچره

(
cab - care
) ا . پ . آجيل و نقل و ميوه‌هاى گوناگون كه در هنگام شب‌نشينى و پس از طعام خورند و پشخوره نيز گويند . و چراى ستور در شب .

شبچك

(
cab - cak
) و

شبچه

(
cab - ce
) ا . پ . شب برات كه شب پانزدهم شعبان بود .

شبح

(
cabh
) ا . ع . رجل شبح الذراعين : مرد پهن بازو .

شبح

(
cabh
) م . ع . شبحه شبحا ( از باب فتح ) : شكافت و شق كرد آن را . و شبح الجلد : كشيد و دراز كرد آن پوست را ميان ميخها . و شبح الداعى : دراز كرد دست را در دعا . و شبح الشيئ على العود : دراز گرديد آن چيز . و شبح فلان لنا : مانا و مثل ما گرديد فلان . و شبح فلانا اى القاه بين خشبتين مفروزتين بالارض كما يفعل ذلك بالمضروب و المصلوب .

شبح

(
cabh
) و (
cabah
) ا . ع . كالبد و شخص . ج : اشباح و شبوح . و دراوزه‌اى كه بناى آن عالى باشد .

شبحان

(
cabh n
) ا . ع . دراز و طويل .

شبحتان

(
cabahat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو چوب كه در بازى منقلة به كار برند .

شبخ

(
cabx
) ا . ع . آواز دوشيدن شير ( مقلوب من الشخب ) .

شبخانه

(
cab - x ne
) ا . پ . شبستان . و حرمسراى پادشاهان . و خانه‌اى كه شبها درويشان در آن بسر برند . و خلوتگاهى كه شبها در آن عبادت كنند .

شب‌خوابى

(
cab - x bi
) ا . پ . پوشاك و لباس شب .

شب‌خوان

(
cab - x n
) ا . پ . بلبل و عندليب .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2003 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )