تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2005

مساهمون:

ص٢٠٠٥

شبرم

(
cebram
) ا . پ . گياهى شيردار و مسهل و رنگ ساقهء آن مايل بسرخى و در صحراها و كنار جويها رويد .

شبرم

(
cobrom
) ا . ع . گياهى خاردار . و گياهى ديگر كه دانه‌اى دارد مانند نخود و بيخ آن درشت پر شير و مسهل است . و نام آبى نزديك كوفه .

شبرم

(
cobrom
) ص . ع . بخيل . قال : ما منهم الا لئيم شبرم .

شبرم

(
cobrom
) و (
cabram
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .

شبرمان

(
cobrom n
) ا . ع . نام موضعى .

شبرمة

(
cobromat
) ا . ع . گربهء ماده . و آنچه از رسن و رشته پراكنده شود .

شبرنگ

(
cab - rang
) ص . پ . تيره و تاريك و مستور در ظلمات و سياه و شبگون و تيره‌گون .

شبرنگ

(
cab - rang
) ا . پ . اسب كميت تيره . و نام گلى سياه رنگ مايل بزردى . و نام سنگى سياه كه چون بر آتش نهند مانند زغال مىسوزد و بوى نفت مىكند و زغال‌سنگ نيز گويند . و نام اسب سياووش .

شبرو

(
cab - rav
) ا . پ . شب بيدار . و سالك و پارسا . و عسس . و دزد . و عيار .

شبرو

(
cab - rav
) ص . پ . اسب تند روى كه در شب تاريك نيك رود .

شبروان

(
cab - rav n
) پ . ج . شبرو

شبروى

(
cab - ravi
) ا . پ . مسافرت در شب .

شبرى

(
cabr
) ا . ع . نام چندين موضع در مصر و جز آن .

شبريد

(
cabrid
) ا . پ . بسترى كه از تاب و يا نوار مىسازند و در كشتى به روى آن استراحت مىكنند .

شبزق

(
cabzaq
) ا . ع . پرى زده و كسى كه بواسطهء مس شيطان و پرى ديوانه شده باشد . و نام مردى .

شب‌زنده‌دار

(
cab - zende - d r
) ا و ص . پ . بيدار مدت شب . و كسى كه بيدار ماند و شب را پاسبانى كند . و كسى كه تمام شب در عبادت بيدار باشد .

شب زنده‌دارى

(
cab - zende - d ri
) ا . پ . بيدارى و عبادت در تمام شب .

شبست

(
cebest
) ا . پ . هر چيز كه بر طبع گران و ناخوش آيد و هر چيز دهشت‌انگيز و هراسناك . و ديو و غول .

شبستان

(
cabest n
) ا . پ . خوابگاه . و خلوتخانه و حرم‌سراى پادشاهان . و آنجاى از مزگت كه در آن عبادت كرده و شبها در آنجا بخواب روند .

شبستان‌فروز

(
cabest n - foruz
) ا . پ . چراغهائى كه در شبستان جهة روشنائى و زينت مىگذارند .

شبستانى

(
cabest ni
) ا . پ . پوشاك شب .

شبسده

(
cab - sade
) ا . پ . شبپره و خفاش .

شبشبة

(
cabcabat
) م . ع . شبشب الشيئ شبشبة : تمام كرد آن چيز را .

شبشت

(
cebect
) ا . پ . شبست .

شبص

(
cabas
) ا . ع . درشتى . و درهم درآمدن خارها .

شبطباط

(
cabetb t
) ا . پ . نام گياهى كه بتازى عصى الراعى گويند .

شبع

(
cab '
) ا . ع . سيرى ضد گرسنگى . و پرى .

شبع

(
ceb '
) و (
ceba '
) ا . ع . مقدار سيرى از طعام .

شبع

(
ceba '
) و (
cab '
) م . ع . شبع خبزا و لحما شبعا و شبعا ( از باب سمع ) : سير شد از نان و گوشت . و كذا شبع من خبز و لحم . و شبعت من هذا الامر : بستوه آمدم از اين كار . الدعا : اعوذ من نفس لا تشبع اى حريص متعلق بالامال البعيدة .

شبع

(
ceba '
) ا . ع . سيرى ضد گرسنگى .

شبعان

(
cab ' n
) ص . ع . سير ضد گرسنه . ج : شباع .

شبعانة

(
cab ' nat
) ص . ع . مؤنث شبعان زن سير . ج : شباع .

شب عبا

(
cab - ab
) ا . پ . شب تاريك .

شبعة

(
cob'at
) ا . ع . مقدار يك سيرى از طعام .

شبعى

(
cab '
) ص . ع . مؤنث شعبان زن سير . و امراة شبعى الذراع : زن ستبر بازو . و امراة شبعى الخلخال . شبعى السوار : زن فربه دست و فربه پا كه دست برنجن و پا برنجن را پر كند از فربهى .

شبغا

(
cab - q
) و

شبغار

(
cab - q r
) و

شبغاره

(
cab - q re
) و

شبغاز

(
cab - q z
) و

شبغازه

(
cab - q ze
) و

شبغاو

(
cab - q v
) ا . پ . طويله و جائى كه گاو و گوسپند و خر و ديگر ستور شبها در آن بسر برند .

شب غريب

(
cab - qarib
) ا . پ . نان و حلوائى كه در شب اول بر گور مرده براى ترويح روح وى قسمت كنند .

شبق

(
cabaq
) م . ع . شبق شبقا ( از باب سمع ) : آزمند شد به جماع . و شبق من اللحم : ناگوارد شد از گوشت .

شبق

(
cabaq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آزمندى به جماع . و كثير الشبق : بسيار آزمند به جماع .

شبق

(
cabeq
) ص . ع . شهوتى و آزمند به جماع .

شبقة

(
cabeqat
) ص . ع . مؤنث شبق زن شهوتى و آزمند به جماع .