شايگانى
(
c yeg ni
) ص . پ . بسيار و بىپايان و تمام ناشدنى و ويژه در گنج پادشاهى مىگويند .
شايگينه
(
c yegine
) و
شايگينى
(
c yegini
) ص . پ . كمبها و كمقيمت و ارزان .
شائل
(
c el
) ص . ع . ناقة شائل :
ماده شتر بىشير دم برداشتهء جهة گشنى . ج :
شول و شيل (
coyyal
) و شيل (
ciyyal
) و شوال . و بردارنده و بلندكننده و افرازنده .
شائلة
(
c elat
) ا . ع . ماده شترى كه شير كم كرده باشد و هفت ماه بر حمل و يا نتاج وى گذشته باشد . ج : شول . و ج ج : اشوال .
و پارهاى از گوسپندان .
شائم
(
c em
) ص . ع . رجل شائم :
مرد شوم بدفالى آورنده و بدبخت و بدفال .
شايورد
(
c yavard
) ا . پ . شادورد و شاورد و خرمن و هالهء ماه و نام گنج هفتم از گنجهاى خسرو پرويز . و نام پردهاى از موسيقى .
شايه
(
c ye
) ا . پ . ثمر و ميوه و بار .
شائه
(
c eh
) ص . ع . رجل شائه البصر : مرد تيز بينائى .
شائه
(
c eh
) ا . ع . سياهگوش .
شائى
(
c i
) ص . پ . خداپرست .
شائى
(
c iyy
) ص . ع . رجل شائى :
مرد صاحب گوسپندان .
شاييدن
(
c yidan
) ف ل و م . پ . لازم بودن و ضرور بودن و به كار بودن . و شايسته و سزاوار بودن . و لايق و مستعد بودن . و راضى بودن .
شب
(
cab
) ا . پ . ليل و تونكه و تونگه و دشيشك و دشيشگه و شف و آن مدت از زمان كه خورشيد در تحت افق مىباشد . و تاريكى و ظلمت . و شب احيا : شب نوزدهم و شب بيست و يكم و شب بيست و سوم ماه رمضان . و شب اندر روز : نوعى از پارچهء ابريشمى كه سياه و سپيد درهم بافته باشند . و شب برات : شب پانزدهم ماه شعبان . و شب پيمودن :
شب بيدار بودن . و شب تاريك : شب ظلمانى و تار و شبى كه در وى روشنائى نباشد . و شب تيغ : شب دهم محرم كه شب عاشورا بود . و شب چك : پانزدهم شب از ماه شعبان .
و شب در ميان دادن : وعده كردن و ضامن دادن خواه يك شب در ميان باشد و يا بيشتر . و شب ديجور : شب تاريك و تيره . و شب زنگى : شب سياه و تيره .
و شب سده : شب دهم بهمن ماه كه پنجاه شب بعيد نوروز مانده باشد . و شب شبه گون : شب تيره و تاريك . و شب شدن :
آخر شدن روزگار جوانى . و شب طاق :
شب نوزدهم و شب بيست و يكم و شب بيست و دويم ماه رمضان . و شب ظلمت اندود : شب تيره و تاريك . و شب عنبرين : شب تاريك .
و شب فرخ : نام نوائى از موسيقى . و نام لحن چهاردهم از سى لحن باربد . و شب قدر :
شب احيا . و شب بيست و هفتم ماه رمضان .
و شب كائنات : دنيا و عالم كون و فساد .
و شب گذشته : ديشب . و شب گيسو فشان : شب تاريك . و شب ماه : مهتاب و شب با مهتاب . و شب مسرى و يا شب معراج : شبى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله به آسمان صعود فرمود . و شب يلدا :
شب اول زمستان كه شب اول جدى باشد .
و شب دراز و طولانى . و شب و روز :
شباروز . و هميشه و على الدوام .
شب
(
cabb
) ا . ع . قسمى از بيمارى . و بلندى هر چيزى . و نام موضعى در يمن .
شب
(
cabb
) م . ع . شبت النار شبا و شبوبا ( از باب ضرب ) : افروخته شد آتش .
و شبت ( مجهولا ) كذلك . شببتها انا :
افروختم من آتش را ( لازم و متعدى ) و كذلك الحرب و نحوها . يق : شببت الحرب .
و شب الشيئ شبا : بلند گرديد آن چيز .
و شب شبوبا و شبيبا و شبابا . مر .
شباب .
شب
(
cabb
) و (
cebb
) ا . ع . زاج و نوشادر . ج : شبوب .
شب
(
cebb
) ا . ع . گاو وحشى جوان .
شب
(
cobb
) ا . ع . نام موضعى در يمن .
و قولهم : فعلته من شب الى دب او من شب الى دب : اى من الشباب الى ان دببت على العصا يعنى از جوانى تا پيرى . مر .
دب .
شبا
(
cab
) ا . ع . جامهء غوك و طحلب .
و نيش عقرب . و ج . شباة .
شبا
(
ceb
) و (
cob
) ا . ع . ج . شبوة .
شباب
(
cab b
) ا . پ . نام پردهاى از موسيقى .
شباب
(
cab b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانى . و عنفوان شباب :
اول جوانى .
شباب
(
cab b
) ا . ع . جوانى يعنى از سى تا چهل سال . و اول هر چيزى . و نام مردى .
و ابن شباب : جماعتى . و ج . شاب .
شباب
(
cab b
) م . ع . شب الغلام شبابا و شيبة ( از باب ضرب ) : جوان گرديد آن كودك .
شباب
(
ceb b
) ا . پ . نام درختى كه ماهودانه نيز گويند و برگ آن مانند ماهى كوچكى و ميوهء آن سهسه و بتازى حب الملوك خوانند .
شباب
(
ceb b
) ا . ع . آنچه بدان آتش افروزند . و شادمانى و نشاط اسب كه هر دو دست را با هم بردارد .
شباب
(
ceb b
) م . ع . شب الفرس شبابا و شبيبا و شبوبا ( از باب نصر و