تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2001

مساهمون:

ص٢٠٠١
ضرب ) : نشاط كرد اسب و برداشت هر دو دست را با هم . و شب الخمار و الشعر لون المراة : افزود سرانداز و موى خوبى آن زن را و ظاهر كرد جمال آن را . و شب الوجه : رنگين كرد و بياراست روى را . و شب‌لى ( مجهولا ) : تقدير و اندازه كرده شد براى من .

شبابانك

(
cab b nak
) ا . ع . نام درختى مصرى .

شبابيث

(
cab bis
) ع . ج . شباث و شبوث .

شبابيط

(
cab bit
) ع . ج . شبوط و شبوط (
cabbut
) و شبوط (
cobbut
) .

شبابيك

(
cab bik
) ع . ج . شباك و شباكة .

شبأة

(
cab'at
) ا . ع . پرهء قفل .

شباة

(
cab t
) ا . ع . اسب نرم عنان . و اسب سيخ پا يعنى اسبى كه بر روى دو پا بايستد . و نيش كژدم . و كژدم نوزاده . و كژدم زرد رنگ . و دم شمشير و تندى و تيزى آن . و تيزى از هر چيز . و كنارهء از هر چيز . و كنار سر كفش . ج : شبا و شبوات .

شبات

(
cob t
) ا . ع . شباط . مر . شباط .

شباتان

(
cab t ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو كنارهء سر كفش .

شباث

(
cabb s
) ا . ع . اره . و سيخ سركج . ج : شبابيث .

شباحة

(
cab hat
) م . ع . شبح الرجل شباحة ( از باب كرم ) : پهن بازو گرديد آن مرد . و شبح الحرباء على العود : دراز گرديد حربا بر چوب .

شبادع

(
cab de '
) ع . ج . شبدع و شبدع . و ج . شبدعة .

شبارق

(
cab req
) ا . ع . پاره‌هاى جامه . و پاره‌هاى گوشت پخته . و جماعت .

شبارق

(
cab req
) و (
cob req
) ا و ص . ع . نام درختى بلند . و ثوب شبارق : جامهء كهنه و پاره . و كذلك ثوب شبارق .

شبارق

(
cob req
) ا . ع . ازار و شلوار و زير جامه .

شباروز

(
cab - ruz
) م ف . پ . هميشه و پيوسته و على الدوام .

شباروزى

(
cab - ruzi
) ص و م ف . پ . ليلا و نهارا و همهء مدت شب و روز و همهء مدت بيست و چهار ساعت . و باران شباروزى : بارانى كه بيست و چهار پيوسته و بدون انقطاع ببارد .

شباره

(
cab re
) ا . پ . خفاش و شبپره . و وطوط . و زنى كه شبها هرزه‌گردى مىكند .

شباريق

(
cab riq
) ا و ص . ع . پاره هاى جامه . و ثوب شباريق : جامهء پاره .

شباز

(
cabb z
) ا . پ . شب باز . مر . شب بار .

شباشب

(
cab - cab
) م ف . پ . همهء مدت شب . و زود و شتاب .

شباص

(
ceb s
) ا . ع . يك قسم ماهى پران .

شباط

(
cob t
) ا . ع . نام ماه پنجم از ماه‌هاى رومى .

شباع

(
ceb '
) ع . ج . شعبان و شبعانة .

شباعة

(
cab 'at
) م . ع . شبع عقله شباعة ( از باب كرم ) : بسيار و وافر گرديد عقل او .

شباعة

(
cob 'at
) ا . ع . زياده و باقيمانده از طعام و شراب پس از سيرى . و نام چاه زمزم در جاهليت بدان جهة كه آب آن سير مىسازد خورنده را .

شب‌افروز

(
cab - afruz
) ا . پ . هر چيز كه شب را روشن كند و فروزان گرداند مانند ماه و شمع و چراغ . و نام كرم شب‌تاب . و نام ماه دهم از سال ملكى .

شب افسانه

(
cab - afs ne
) ا . پ . سخن شب .

شباك

(
ceb k
) ا . ع . چاههاى چند كه بهمديگر راه داشته باشند . و ج . شبكة .

شباك

(
cobb k
) ا . ع . دام و شبكه . ج : شبابيك . و گياهى مانند گياه دلبوث و شيرين‌تر از آن . و هر چه از نى و مانند آن درهم نهاده باشند بر صنعت بوريا . و دوالهاى درهم آمدهء ميان چوبهاى كج محمل . و آنچه از آهن و چوب و جز آن بر شكل دام سازند و به جائى نصب كنند .

شباكة

(
cobb kat
) ا . ع . يك پارهء از نى و جز آن كه بر صنعت بوريا درهم نهاده باشند .

شبال

(
ceb l
) ع . ج . شبل .

شبالنك

(
cab lang
) ا . پ . نخجير و صيد و شكار مانند آهو و بز كوهى و جز آن .

شبام

(
cab m
) ا . ع . نام گياهى .

شبام

(
ceb m
) ا . ع . چوب تپفوزبند بزغاله . و رشته‌اى كه برقع را بدان در پشت سر مىبندند . و نام چند شهر مر تازيان را . و نام گروهى از تازيان .

شبامان

(
ceb m ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو رشته‌اى كه زنان برقع را بدان در پشت سر مىبندند .

شبان

(
cab n
) ا . پ . شبپره و خفاش . و و شب . و ج . شب .

شبان

(
cab n
) و (
cob n
) ا . پ . چوپان و راعى و چراننده و نگاهدارندهء گوسپندان . و شبان وادى ايمن : حضرت موسى .

شبان

(
cobb n
) ع . ج . شاب .

شبان

(
cobb n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانان .

شب انبوى

(
cab - anbuy
) ا . پ . گل شب بوى .

شب اندر روز

(
cab - andar - ruz
) م ف . پ . شب با روز .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2001 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )