تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2002

مساهمون:

ص٢٠٠٢

شب اندر روز

(
cab - andar - ruz
) ا . پ . پارچهء ابريشمين رنگارنگ .

شبانروز

(
cab n - ruz
) و

شبانروزى

(
cab n - ruzi
) م ف . پ شب و روز و مدت بيست و چهار ساعت .

شبان فريب

(
cab n - ferib
) و

شبان فريبك

(
cab n - feribak
) و

شبان فريو

(
cab n - feriv
) و

شبان فريوك

(
cab n - ferivak
) ا . پ . مرغ كوچكى شبيه بباشه كه گول زننده و فريبنده است يعنى چون كسى او را بيند گمان كند كه قدرت پريدن ندارد و همين‌كه نزديك وى آيد پرواز كند و باز بنشيند .

شبانكاره

(
cab nk re
) ا . پ . نام ولايتى در فارس . و دهى نزديك طوس .

شبانكارى

(
cab nk ri
) ا . پ . ملت و قوم .

شبانگاه

(
cab n - g h
) ا . پ . منزل و محل آسايش . و جايگاه چارپايان و گوسپندان كه شب در آنجا باشند .

شبانگاه

(
cab n - g h
) م ف . پ . هنگام شب . و شام . و جائى كه در آنجا شب كنند .

شبانگاه

(
cab n - g h
) و (
cob n - g h
) ا . پ . جاى و منزل چوپان و شبان .

شبانگاهى

(
cab n - g hi
) ص و م . ف . شام و هنگام شب . و منسوب بشام . و طعام شبانگاهى : غذاى شام و طعامى كه در شب خورده مىشود .

شبانگه

(
cab n - gah
) م ف . پ . شبانگاه .

شب‌انگيز

(
eab - angiz
) ا . پ . بيخ گياه بزر البنج . و خفاش و شبپره .

شبانور

(
cab - nur
) و (
cab n - var
) ا . پ . خفاش و شبپره . و وطواط .

شبانه

(
cab ne
) ص و م ف . پ . منسوب بشب و هنگام شب و شبينه . و هر چيز شب مانده كه شب بر آن گذشته باشد از آب و نان و جز آن . و پوشاك شب . و شام و طعام شب . و وظيفهء شب . و شرابى كه در شب مىخورند . و خمار آلوده و مخمور و مست . و نگاهدارنده و محافظت‌كننده و نگهبان .

شبانه

(
cab ne
) و (
cob ne
) ا . پ . چوپان و نگهبان گوسپندان .

شبانه‌روز

(
cab ne - ruz
) م ف . پ . هميشه و على الاتصال و مدام و در مدت بيست و چهار ساعت .

شبانى

(
cab ni
) ا و ص . پ . چوپانى و منسوب بچوپان . و شغل چوپانى . و يك قسم پولى كه وزن آن هفت درم است . و داه شبانىكننده : زن چوپان و زنى كه چوپانى مىكند .

شبانى

(
cob niyy
) ص . ع . مرد سرخ روى سرخ بروت .

شب آوا

(
cab - v
) ا . پ . بانگ شب و فغان و ناله و زارى در شب .

شب آوا

(
cab - ba
) ص . پ . ناله و زارىكنندهء در شب .

شباويز

(
cab - viz
) ا . پ . نام مرغى كه در تمام شب خود را از يك پاى آويزد و تا صبح فرياد مىكند كه از آن حق حق شنيده مىشود و آن را مرغ حق نيز گويند .

شباه

(
cab h
) و (
cob h
) ا . ع . نام دانه‌اى مانند تخم اسپندان .

شباهة

(
cab hat
) ا . ع . مانندگى .

شباهت

(
ceb hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مشابهت و مانستگى و مانندگى و برابرى . و شباهت داشتن : مانستن و مشابهت داشتن و شبيه و مانند بودن .

شباهنگ

(
cab - hang
) ا . پ . شعرى و ستارهء صبح و ستارهء كاروان كش يعنى ستاره‌اى كه پيش از صبح طلوع كند . و سحر و صبح و بامداد . و عندليب و بلبل . و مرغ سحرخوان . و خانهء دهقانى . و دندانهاى معشوق . و اسب .

شباهنگام

(
cab - hang m
) م ف . پ . در شب . و هنگام شب و وقت شب .

شبائب

(
cab eb
) ع . ج . شبة . و نسوة شبائب : زنان جوان .

شبائح

(
cab eh
) ا . ع . چوبهائى كه در پالان در عرض گذارند .

شبب

(
cabab
) ا . ع . گوسپند و گاو جوان و يا پير .

شب‌باره

(
cab - bare
) ا . پ . شباره و خفاش و شبپره . و زنى كه در شب هرزه گردى كند .

شب‌باز

(
cab - b z
) ا . پ . كسى كه در شب بازى كند و از پس پرده صورتهاى گوناگون بنماياند . و قائم الليل و شب زنده‌دار . و شبپره و خفاش .

شب‌بازه

(
cab - b ze
) ا . پ . شباره و و شبپره . و زنى كه در شب هرزه‌گردى كند .

شب‌بازى

(
cab - b zi
) ا . پ . نيرنگ و بازى در شب .

شب باش

(
cab - b
) ا . پ . منزل و جايگاه شب و محل آسايش در شب .

شب باشى

(
cab - b i
) م ف . پ . بودباش شب و منزل و جايگاه شب .

شببة

(
cababat
) ع . ج . شاب .

شب بخير

(
cab - be - xayr
) پ . كلمهء دعا كه در شب گويند و شب خوش مانند روز بخير كه در روز گويند .

شب بخير

(
cab - be - xayr
) ا . پ . شب ششم زاهو .

شب بو

(
cab - bu
) ا . پ . گل خيرى