تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1996

مساهمون:

ص١٩٩٦
بشاه و شاهى و خسروى . و بزرگوار و شكوهمند و با شوكت و عظمت بطور سلطنت و شكوه و جلال . و لباس و پوشاك عروس و داماد .

شاهب

(
c heb
) ص . ع . خاكسترى رنگ و سياه با سپيدى آميخته .

شاه‌باد

(
c h - b d
) ا . پ . داماد شاه .

شاهباز

(
c h - b z
) ص . پ . نجيب . و سخى . و شاهوار .

شاهباز

(
c h - b z
) ا . پ . باز سپيد و بزرگ كه پادشاهان بدان شكار كنند و بتركى طوغان نامند . و درازترين پرهاى بال شاهين .

شاهبال

(
c h - b l
) ا . پ . پر درازتر از بال طيور و شاهپر .

شاهبالا

(
c h - b l
) ا . پ . همدوش و ساقدوش يعنى كسى كه در قد و بالا و سال مانند داماد باشد و او را آراسته كرده همراه داماد بخانهء عروس برند .

شاهبانج

(
c h - b naj
) ا . ع . مأخوذ از شباهنك در فارسى و بمعنى آن .

شاهبانك

(
c h - b nak
) ا . پ . گياهى دوائى كه بنفسج الكلاب نيز گويند .

شاه بسه

(
c h - bose
) ا . پ . اسپرك و اكليل الملك .

شاه بلوط

(
c h - balut
) ا . پ . نوعى از بلوط بغايت شيرين و مطبوع .

شاه بندر

(
c h - bandar
) ا . پ . دريافت كنندهء ماليات و خراج . و گمرك خانه .

شاهبوى

(
c h - buy
) و (
c h - boyy
) ا . پ . عنبر . و بوى عنبر . و مشك .

شاه بيت

(
c h - bayt
) ا . پ . شعرى كه از همهء اشعار غزل و قصيده بهتر و فصيح‌تر باشد .

شاهپر

(
c h - par
) ا . پ . پر بزرگتر از بال .

شاهپرم

(
c h - param
) ا . پ . ريحان و شاه اسپرم .

شاهپرى

(
c h - pari
) ا . پ . عنبر . و مشك .

شاهتراب

(
c h - tar b
) ا . پ . سترب . مر . سترب .

شاهترج

(
c h - taraj
) ا . ع . مأخوذ از شاهترهء فارسى و بمعنى آن كه بقلة الملك نيز گويند .

شاهتره

(
c h - tare
) و (
c h - tarre
) ا . پ . گياهى بغايت سبز و خرم و اندكى تلخ كه در داروها به كار برند .

شاهتوت

(
c h - tut
) ا . پ . توت سياه .

شاه تير

(
c h - tir
) ا . پ . چوبى بزرگ كه سقف خانه را بدان پوشند .

شاه جان

(
c h - j n
) ا . پ . نام ولايت مرو .

شاه جهان

(
c h - jah n
) ا . پ . نام يكى از پادشاهان هندوستان كه شهر جهان آباد را وى بنا كرد .

شاه چينى

(
c h - cini
) ا . پ . عصارهء گياه چينى .

شاه خوردى

(
c h - xordi
) ا . پ . حلواهائى كه در روزهاى بزرگ به كار برند .

شاهد

(
c hed
) ا . پ . زن رعنا و صاحب حسن . و مرد خوب روى و خوشنما . و زلف خصوصا زلف معشوق . و هر چيز گرانبها و داراى قدر . و هر چيز معروف و معلوم . و شاهدجان : محبوب و مقصود جان . و شاهد رخ زرد و شاهد روز : آفتاب و خورشيد . و شاهد زرد : شراب سفيد . و مى زعفرانى . و شاهد زربفت پوش : آسمان . و روز . و خورشيد . و شاهد زعفرانى : خورشيد و آفتاب . و شاهد شاه فلك و شاهد طغان چرخ : نيز آفتاب و خورشيد .

شاهد

(
c hed
) ا و ص . ع . حاضر . و مقيم . ج : شهود و شهد . و گواه دهنده و اداى شهادت‌كننده و گواه . ج . شاهدون و شهد . و ج ج : شهود و اشهاد . و نامى از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و زبان . و فرشته . و روز جمعه . و ثريا . و تك و دو اسب كه از جودت و خوبى آن باشد . و كار سريع و شتاب . و آب ستبر كه با بچه از رحم بيرون آيد . و آثار ولادت در ماده شتر از خون و جز آن . و صلوة الشاهد : نماز مغرب .

شاهد

(
c hed
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گواه . و حاضر . و كسى كه گواهى مىدهد . و شاهد حال : گواه حاضر . و شاهد عادل : گواه صادق و راستگوى . و شاهد فاستقم و شاهد گويندگان و شاهد لعمرك : از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و شاهد معتمد : گواه راست‌گوى و صادق .

شاهدات

(
c hed t
) ص . ع . ج . شاهدة .

شاه دارو

(
c h - d ru
) ا . پ . مى و شراب و جمشيد اين نام را به آن داد .

شاه داماد

(
c h - d m d
) ا . پ . داماد شاه .

شاهدان

(
c h - d n
) ا . پ . مرواريد بزرگ و خوب و نفيس .

شاهدان

(
c hed n
) پ . ج . شاهد - ماخوذ از تازى - .

شاهدانج

(
c h - d naj
) و

شاهدانق

(
c h - d naq
) ا . ع . - مأخوذ از شاهدانهء فارسى - تخم بنگ و كنب .

شاهدانه

(
c h - d ne
) ا . پ . شاهدان و مرواريد بزرگ و نفيس . و كتب و تخم بنگ .

شاهد باز

(
c hed - b z
) ا و ص . پ . فاسق . و لاطى . و روسپى باز .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1996 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )