تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1994

مساهمون:

ص١٩٩٤
مانند جامه‌شان و اسبشان يعنى جامهء ايشان و اسب ايشان .

شأن

(
ca'n
) ا . ع . كار . و حال . و امر بزرگ . ج : شوؤن و شئان و قوله تعالى :
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
اى فى امر يحيى و يميت و يخلق و يرزق . و عن النبى صلى اللّه عليه و آله : فى شان اى يغفر ذنبا و يكشف كربا و يجيب داعيا . و رگى كه از آن اشك به چشم فرود آيد . ج : اشؤن و شوؤن . و شوره‌زارى در كوه كه در آن درخت نبع رويد . و زمين دراز و بلند در كوه كه در آن خرما بن كارند . و ريگ دراز با اندك خاك . و آب راههء سر . و درز و جاى پيوند استخوانهاى سر . ج : شوؤن . و قصد . و جستجو .

شأن

(
ca'n
) م . ع . ما شأن شأن فلان شأنا ( از باب فتح ) : دريافت نكرد كارى را كه موجب خوبى و رونق حال و كار فلان باشد . و شأن شأنه : قصد كرد قصد او را و عمل كرد چيزى را كه او نيكو مىپنداشت . و لا شأنن خبرهم اى لا خبرنهم : هر آينه خبر مىدهم ايشان را . و لا شأنن شأنهم اى لا فسدن امرهم : هر آينه فاسد و تباه مىكنم كار ايشان را . و شأن فلان بعد فلان : پس از فلان صاحب شأن شد فلان .

شان

(
c n
) ا . ع . لغة فى الشأن .

شأن

(
ca'n
) و

شان

(
c n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار و بار و شغل . و قدر و مرتبه . و حالت . و شوكت و عظمت . و فكر و انديشه . و در شأن فلان : دربارهء فلان و در حق فلان .

شأنان

(
ca'n ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو رگى كه از سر بجانب چشمها مىآيد .

شانب

(
c neb
) ص . ع . مرد خوش آب دندان . و روز خنك .

شأندار

(
ca'n - d r
) و

شاندار

(
c n - d r
) ص . پ . كسى كه داراى قدر و مرتبت باشد .

شاندان

(
c n - d n
) و (
c na - d n
) ا . پ . شانه‌دان و غلاف شانه و مشط .

شاندن

(
c ndan
) ف م . پ . شانه كردن زلف و كاكل و جز آن . و نشان كردن و علامت گذاشتن . و نشاندن گرد و غبار .

شانزده

(
c nz - dah
) ص . توصيفى . پ . ده بعلاوهء شش .

شانزدهم

(
c nz - dahom
) و

شانزدهمين

(
c nz - dahomin
) ص . توصيفى . پ . چيزى كه در مرتبهء شانزده واقع شود .

شانشين

(
c - necin
) ا . پ . شاه‌نشين .

شانف

(
c nef
) ا . ع . اعراض‌كننده و روى گردانند . و انه لشانف عنا بانفه : او بردارنده و بلندكننده است خود را از ما .

شانك

(
c nak
) ا . پ . چينه‌دان و سنگدان مرغ .

شانوان

(
c na - v n
) ا . پ . شاندان و غلاف شانه و مشط .

شانه

(
c ne
) ا . پ . ابزارى دندانه‌دار كه از چوب و جز آن سازند و بدان زلف و گيسو و كاكل را پرداز دهند و پاك كنند . و ابزارى مر جولاهگان را كه تارهاى ريسمان را از آن گذرانند تا در وقت بافتن دو تار بيك جاو پهلوى هم واقع نشود . و طره . و تاج . و داسهء غله . و شان عسل . و خانهء زنبور عسل . و استخوان كتف . و تيز گامى و سرعت و جست و خيز اسب . و دشت و بيابان . و شانهء اسب و شانهء ستور خار : قشو و خرخره و شانه مانندى كه بدان اسب و ديگر ستور را تيمار كنند . و شانه در ريش زدن : مستعد و تيار شدن . و شانهء دست : افزارى كه بدان پنبه و پشم را حلاجى كنند . و شانه زدن : شانه كردن زلف و گيسو و جز آن . و شانهء كرپاس : ابزارى چوبين مر جولاهگان را كه بر هر دو سر آن سوزنها محكم سازند و در پيش خود در پهناى كار بندند . و شانه كردن : پرداز كردن موها و زلف و گيسو با شانه و مشط . و تيمار كردن ستور .

شانه‌آويز

(
c ne - viz
) ا . پ . قسمى از شكنجه كه بآلتى مانند شانه شخص را از دست آويزان مىكنند .

شانه‌باف

(
c ne - b f
) ص . پ . پارچهء درشت و كلفت بافته شده .

شانه بين

(
c ne - bin
) ا . پ . فالگير كه از روى استخوان شانهء گوسپند فال مىگيرد .

شانه‌بينى

(
c ne - bini
) ا . پ . فال گرفتن با شانهء گوسپند .

شانه پيج

(
c ne - pic
) ص . پ . سركش و گردنكش .

شانه‌تراش

(
c ne - tar c
) ا . پ . كسى كه مشط و شانه مىتراشد .

شانه‌دان

(
c ne - d n
) ا . پ . شاندان و غلاف شانه و مشط .

شانه‌ريز

(
c ne - riz
) ا . پ . شانه‌كننده .

شانه‌زن

(
c ne - zan
) ا . پ . كسى كه شانه مىكند و مويها را پرداز مىنمايد .

شانه‌ساز

(
c ne - s z
) ا . پ . كسى كه شانه و مشط مىسازد .

شانه‌سر

(
c ne - sar
) و

شانه‌سرك

(
c ne - sarak
) ا . پ . هدهد .

شانه‌كارى

(
c ne - k ri
) ا . پ . ستيزه و مناقشه و خصومت .

شانه‌كش

(
c ne - kac
) ا . پ . شانه‌كننده .

شانه‌گير

(
c ne - gir
) ص . پ . گردنكش و سركش .

شانه ناكرده

(
c ne - n - karde
) ص . پ . موى ژوليده و درهم و پرد از ناكرده .