تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1991

مساهمون:

ص١٩٩١

شافيدن

(
c fidan
) ف ل . پ . لغزيدن . و سهو كردن و خطا نمودن .

شاق

(
c q
) و (
c qq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دشوار و با مشقت و سخت و با زحمت .

شاق

(
c qq
) ص . ع . امر شاق : كار دشوار و سخت .

شاقة

(
c qqat
) ص . ع . مؤنث شاق . ج : شواق . و شقة شاقة : سختى بسيار سخت .

شاقل

(
c qol
) ا . پ . شاغول . و آويزهء ساعت .

شاقول

(
c qul
) ا . ع . چوبى كه كشاورزان با خود دارند و در سر آن آهن سر تيز كنند . و شاغول و گلوله‌اى كه بريسمان كرده از گونيا بياويزند تا هموارى زمين بدان معلوم نمايند . و سنگ بنايان كه بدان راستى ديوار معلوم كنند . و نرهء مرد .

شاقى

(
c qi
) ا . ع . تندى كوه بيرون جستهء دراز . ج : شواقى .

شاقى

(
c qi
) ص . ع . خوار و مستمند . و مجرم و گناهكار .

شاك

(
c k
) ا . پ . سينه‌بند زنان و آن پارچه‌اى باشد چهار گوشه از حرير و يا كتان كه پستانهاى خود را بدان بندند . و تكه . و بز نر . و شاخ و شاخه . و نهال .

شاك

(
c k
) ص . پ . منتفخ و ورم كرده و آماسيده . و يك پا .

شاك

(
c k
) ص . ع . رجل شاك السلاح : مرد با سلاح تيز و چالاك .

شاك

(
c kk
) ا و ص . ع . گمان‌كننده . و در كشندهء نيزه . و الشاك للسلاح : مرد با سلاح تمام . و كذلك رجل شاك السلاح و رجل شاك فى السلاح . ج : شكاك .

شاكار

(
c - k r
) ا . پ . پيگارو كار فرمودن به زور و بدون مزد و اجرت . و شاگرد و تلميذ . و مريد . و نوكر و خدمتگار . و سئيس . و شاهكار .

شاكة

(
c kat
) ص . ع . ارض شاكة : زمين خارناك . و كذا شجرة شاكة .

شاكة

(
c kat
) م . ع . شاك شاكة و شيكة ( از باب سمع ) : بخارستان درافتاد . و شكت الشوك : افتادم در خارستان . و شاكته الشوكة : خليد او را خار و رسيد در اندام او . و شاكه بالشوكة : رسانيد او را خار .

شاكة

(
c kkat
) ا . ع . آماس گلو .

شاكر

(
c kar
) ا . پ . شاكار و بيگار و كار فرمائى به زور و بىمزد و اجرت .

شاكر

(
c ker
) ص . ع . شكركننده و سپاس دارنده .

شاكر

(
c ker
) ا . ع . نام قبيله‌اى در يمن . و مأخوذ از چاكر فارسى : مزدور و خدمتگار .

شاكر

(
c ker
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سپاس‌دار و شكركننده . و شاكر شدن : شكرگزارى كردن و سپاسدارى نمودن و باز گشتن بسپاسدارى .

شاكرباه

(
c kerb h
) ا . پ . كسى كه اسبهاى چند براى كارهاى عمومى و كرايه دادن نگاهدارد . و خدمت بقاضى و مفتى .

شاكرة

(
c kerat
) ا . ع . كيسه و خريطه و جوال .

شاكرى

(
c keriyy
) ا . ع . - مأخوذ از چاكر فارسى - مزدور و خادم .

شاكل

(
c kel
) ا . ع . سپيدى بناگوش . و راه . و فيه شاكل من ابيه : در او شباهتى از پدر است .

شاكلة

(
c kelat
) ا . ع . شكل و هيئت . و سپيدى بناگوش . و پوست ما بين كنارهء تهيگاه و زانوى اسب . و تهيگاه . و كرانه و جانب . و ناحيه . و نيت و قصد و آهنگ . و راه و روش . و سوى . و خرد .

شاكلول

(
c klul
) ا . پ . مردم بسيار خوار و بسيارگوى و پر حرف .

شاكله

(
c kale
) ا . پ . چيلك و توت‌فرنگى .

شاكمند

(
c kmand
) ا . پ . نمد . و نمدى كه از پشم گوسپند و موى بز سياه ماليده باشند .

شاكمونى

(
c kmuni
) ا . پ . - مأخوذ از سانسكريت - نام بودا و نام كتاب وى .

شاكورد

(
c kvard
) ا . پ . هاله و خرمن ماه كه شابورد و شادورد نيز گويند . و خوابگاه . و تخت پادشاهى . و نام گنج هفتم از هفت گنج خسرو . و نام نوائى از موسيقى .

شاكى

(
c ki
) ص . ع . اندك بيمار . و شكايت‌كننده و مرد گله‌مند . و شاكى السلاح : مرد صاحب شوكت و حدت در سلاح خود .

شاكى

(
c ki
) ا . ع . شير بيشه .

شاگرد

(
c gerd
) ا . پ . كسى كه در نزد معلم و استاد تحصيل علم و كمال و يا صنعت كند و كسى كه در مدرسه تحصيل مىنمايد و تلميذ و محصل و متعلم . و مريد . و خادم و خدمتگار . و مهتر چار پايان . و محرر دفتر تجارت و دفتر صراف و جز آن . و شاگرد رشيد : تلميذ لايق و كامل .

شاگردانگى

(
c gerd nagi
) ا . پ . پول اندكى كه پس از اجرت استاد بطريق انعام بشاگرد دهند .

شاگردانه

(
c gerd ne
) ا . پ . شاگرد و تلميذ . و خادم و خدمتگار . و پول اندكى كه پس از اجرت استاد برسم انعام بشاگرد دهند . و خيرات و عطائى كه دربارهء فقرا كنند و مهربانى بر كودكان نشره و آنچه بكودكان در آن وقت دهند .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1991 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )