تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1988

مساهمون:

ص١٩٨٨

شاروان

(
c r - v n
) ا . پ . شادروان و پردهء بزرگ و شاميانه .

شارود

(
c rud
) ا . پ . شابود و هاله و خرمن ماه .

شاروف

(
c ruf
) ا . پ . جاروب .

شاروق

(
c ruq
) ا . ع . ساروج و آهك آميخته با خاكستر و جز آن .

شارويه

(
c ruye
) ا . پ . شيرويه يعنى پسر خسرو پرويز .

شاره

(
c re
) ا . پ . دستار بزرگ هندى . و چادر رنگين بغايت نازك كه زنان هند از آن جامه سازند . و پارچهء نازكى كه جامهء فانوس كنند .

شارى

(
c ri
) ا و ص . ع . جنگجو و ستيزه‌جو . و نام فرقه‌اى از خوارج . ج : شراة .

شاريدن

(
c ridan
) ف ل . پ . جارى شدن رود با آواز بزرگ . و ريختن كميز و بول و شاشيدن . و گنهگار بودن . و تراويدن آب از جراحت .

شآريز

(
c riz
) ع . ج . شيراز .

شأز

(
ca'z
) ص . ع . مكان شأز : جاى درشت سنگريزه ناك .

شأز

(
ca'z
) م . ع . شأز الجارية شأزا ( از باب فتح ) : گائيد آن كنيزك را . و شأز مكاننا شأزا و شئوزا و شئوزة ( از باب سمع ) : درشت گرديد و بلند و سخت شد جاى ما . و شأز الرجل : بىآرام شد آن مرد و ترسيد . و شئز ( مجهولا ) : مثله .

شأز

(
caez
) ص . ع . مكان شأز : جاى درشت سنگريزه ناك .

شازب

(
c zeb
) ص . ع . جاى درشت و لاغر و خشك از اسب و جز آن . ج : شزب و شوازب و شزب (
cozb
) . و طريق شازب : راه درشت .

شأزة

(
ca'zat
) ص . ع . خيل شأزة : اسبان فربه .

شازه

(
c ze
) ا . پ . شاره .

شأس

(
ca's
) ا و ص . ع . راهى ميان خيبر و مدينه . و مكان شأس : جاى سخت سنگريزه‌ناك و درشت . ج : شيئس و شؤس .

شأس

(
ca'as
) م . ع . شئس المكان شأسا ( از باب سمع ) : سخت شد آن جاى و درشت گرديد .

شاس

(
c s
) ص . پ . بدنهاد و بدخوى و بىدين و بدكار و بدعمل .

شاس

(
ca ss
) ا . ع . لاغر و ضعيف . و خشك .

شاسب

(
c seb
) ص . ع . باريك و خشك از لاغرى . ج : شسب .

شاسپرم

(
c sparam
) ا . پ . ريحان .

شاسپو

(
c spu
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - قسمى از تفنگ سوزنى كه در 1865 ميلادى شاسپو نام اختراع نمود .

شاست

(
c st
) ا . پ . كودن .

شاسع

(
c se '
) ص . ع . رجل شاسع : مردى كه شسع يعنى دوال نعل وى قطع شده باشد . و منزل شاسع : منزل دور و بعيد . ج : شسع . و نيز شاسع : كسى كه از شهر و وطنش دور باشد . ج : شاسعون .

شاسعة

(
c seat
) ص . ع . مؤنث شاسع . يق : دار شاسعة و بلاد شاسعة . ج : شواسع .

شاسعون

(
c seuna
) ع . ج . شاسع .

شاسف

(
c sef
) ص . ع . خشك از لاغرى . و پير پوست بر استخوان خشك شده . و سقاء شاسف : مشك خشك .

شاسئ

(
c se '
) ا . ع . سخت و درشت و بىرحم و ستمگار .

شاش

(
c c
) ا و ص . پ . شرير و بدذات . و مخالف . و واژگونه . و بول و كميز و پيشاب . و نام ولايتى از تركستان كه كمان خوب در آنجا مىسازند و چاچ نيز گويند و اكنون تاشكند مىنامند .

شاش

(
c c
) ا . ع . بند عمامه و تحت - الحنك . و شهرى در تركستان كه چاچ نيز گويند .

شأشأ

(
ca'ca '
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان خر را بسوى آب خوانند و گوسپند و جز آن را زجر كنند تا در گذرد و يا بايستد . و منه قولهم للبعير : شأشأ لعنك الله .

شأشاء

(
ca'ca '
) ا . ع . خرمائى كه دانهء آن سخت نشود . و خرما بن دراز بالا .

شأشاء

(
ca'c '
) م . ع . شأشأ شأشاء : بكلمهء شؤشؤ خواند خر و يا گوسپند را . و شأشأت النخلة : قبول نكرد خرما بن ماده گشن را . و شأشأت بالحمار : خواندم آن خر را بسوى خود .

شأشأة

(
ca'caat
) ا . ع . خواندن و آواز نمودن خر را .

شاشاك

(
c c k
) ا . پ . شاشك .

شاشدان

(
c c - d n
) ا . پ . آبدان و مثانه . و گلدان شاش و ظرفى كه در آن شاش كنند . و درخت چنار .

شاشدن

(
c cedan
) ف ل . پ . شاشيدن و بول كردن و كميز انداختن .

شاشك

(
c cak
) ا . پ . رباب و ساز چهار تار . و تيهو . و نام حيوانى شبيه بميمون . و نام نوائى از موسيقى .

شاشنگ

(
cacang
) ا . پ . رباب و ساز چهار تار . و تيهو .

شاشو

(
c cu
) ص . پ . كسى كه پيوسته به خود شاشد .

شاشو

(
c cu
) ا . پ . نام گياهى طبى .

شاشوله

(
c cule
) ا . پ . شمله و علاقه دستار و جز آن .