تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1990

مساهمون:

ص١٩٩٠

شاعى

(
c i
) ا . ع . دور و بعيد . و حصهء مشترك .

شاغر

(
c qer
) ا . ع . نام گشنى از شتران تازيان .

شاغر

(
c qer
) ص . ع . مكان شاغر : جاى خالى از مانع و نگهبان .

شاغران

(
c qer n
) ا . ع . جاى منقطع شدن رگ ناف .

شاغرة

(
c qerat
) ص . ع . مؤنث شاغر . و ارض شاغرة : زمين فراخ . و زمين خالى از مانع و نگهبان . و بلدة شاغرة برجلها اى لم تمتنع من غارة احد لخلوها .

شاغل

(
c qel
) ص . ع . در كار دارنده . و شغل شاغل : در تأكيد گويند . و هر كس و يا هر چيز كه جالب دقت باشد .

شاغل

(
c qel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مانع و بازدارنده . و شغل شاغل : كار و پيشه‌اى كه شخص را مشغول سازد .

شاغول

(
c qul
) ا . پ . گلوله‌اى كه بريسمان كرده از گونيا بياويزند تا بدان هموارى زمين معلوم كنند . و آويزهء ساعت و شاهول .

شاغوله

(
c qule
) ا . پ . شمله و علاقهء دستار .

شاغية

(
c qiyat
) ص . ع . سن شاغية : دندان زائد .

شاف

(
c f
) ا . پ . هر داروى جامدى كه مخروطى شكل باشد و در مقعد و يا فرج داخل كنند . و شاف ابيض : يك قسم داروئى از براى چشم . و شاف احمر : نره .

شأف

(
ca'f
) ا . ع . شاف الجرح : فساد و تباهى ريش چنان كه به نشود .

شأف

(
ca'f
) م . ع . شئفه و له شأفا و شآفة ( از باب فرح ) : بخشم آورد آن را . و ترسيد از اينكه چشم زخم بوى رسد . و راه نمود بوى كسى را كه كراهت داشت او را . و شئفت اصابعه : ريش شد كرانه‌هاى ناخن او . و شئف الرجل ( مجهولا ) : ترسيد و بيمناك گرديد آن مرد .

شأف

(
caaf
) م . ع . شئفت رجله شأفا ( از باب سمع ) : ويش سوختنى برآورد پاى او . و كذلك شئفت رجله ( مجهولا ) .

شافانج

(
c f naj
) ا . ع . مأخوذ از شابانك فارسى و بمعنى آن .

شآفة

(
ca fat
) م . ع . شئف شأفا و شآفة . مر . شأف .

شأفة

(
ca'fat
) ا . ع . ريش سوختنى كه زير قدم برآيد و آن را داغ كنند و اگر ببرند صاحب وى بميرد . و اصل و بيخ . يق : استاصل الله شأفته : ببراد خداى اصل و بيخ آن را و يا ببراد خداى چنان كه مىبرند شأفة را بداغ .

شأفة

(
ca'fat
) ع . ج . شائف .

شافتن

(
c ftan
) ف ل و م . پ . شنا كردن . و پير شدن . و شكستن . و شكافتن و تركيدن و چاك شدن . و ريزه ريزه كردن . و غبار آلودن . و فرسوده شدن و كهنه شدن .

شافر

(
c fer
) ا . ع . كرانهء فرج زن . و كرانهء رحم .

شافع

(
c fe '
) ا و ص . ع . خواهشگر و صاحب شفاعت . و جفت‌كننده . و تكه و يا آنكه از ميش بمنزلهء تيس است از بز . و قچقارى كه پيوسته ماده را به دو بچه باردار گرداند . و ناقة شافع : ماده شتر با بچه كه در شكم آن بچهء ديگر بود . و كذا شاة شافع . الحديث : انه بعث مصدقا فاتاه بشاة شافع فلم ياخذها فقال اتينى بمعتاط اى التى لم تحمل . و بنو شافع : گروهى از اولاد مطلب بن عبد مناف كه امام شافعى از آن گروه است .

شافع

(
c fe '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شفاعت‌كننده و درخواست نماينده . و شافع يوم الجزا : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

شافعة

(
c feat
) ص . ع . عين شافعة : چشمى كه يك را دو بيند .

شافعى

(
c fei
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - محمد بن ادريس رحمه اللّه يكى از ائمهء اربعهء اهل سنت و جماعت . و مذهب شافعى : مذهبى كه منسوب به اين شخص بزرگ است .

شافعى

(
c feiyy
) ا . ع . امام ابو عبد اللّه محمد بن ادريس منسوب بسوى جد خود شافع ابن سائب و لقى الشافع النبى صلى اللّه عليه و آله و هو متر عرع . و پدر شافع سائب در جنگ بدر بدر صاحب رايت بنى هاشم بود و در آن روز اسير شد و سپس خود را خريد و بعد اسلام قبول كرد و وفات شافعى در روز جمعهء آخر ماه رجب سال دويست و سه هجرى بود و عمر آن پنجاه و چهار سال .

شافعية

(
c feiyyat
) ص . ع . گروه منسوب بشافعى .

شافعى مذهب

(
c fei - mazhab
) ص . پ . كسانى كه پيرو طريقهء شافعى باشند .

شافن

(
c fen
) ص . ع . رشكين و حسود . و كسى كه بگوشهء چشم و يا بكراهت و اعراض بنگرد كسى را .

شافه

(
c fe
) ا . پ . پنبه‌اى كه بدار و تر كرده جهة دفع رمد بر چشم نهند . و شاف و داروى جامد مخروطى شكلى كه در مقعد و يا فرج داخل كند .

شافه

(
c feh
) ا . ع . تشنه و عطشان .

شافى

(
c fi
) ص . ع . شفا دهنده و نجات دهندهء از بيمارى . يق : و الله هو الشافى . و تندرستى دهنده .

شافى

(
c fi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ظاهر و هويدا و آشگار . و راست و درست . و شفا دهنده . و حواب شافى : جواب صاف و راست . و جوابى كه قطع گفتگو كند .