سر دستى
(
sar - dasti
) ا و م ف . پ . در حال و فورا و بىتوقف و بلاتأخير و بدون درنگ .
و ما حضر و آنچه حاضر باشد و زود آورند و زود سازند . و هر چه در دست بوده باشد . و آنچه در سر دست بود . و چوبى كه قلندران بر دست گيرند .
سرد سير
(
sard - sir
) ا . پ هر جاى سرد . و زمين و جايى كه هواى آن سرد باشد .
و منزل تابستانى در زمين مرتفع ضد گرمسير .
سردفتر
(
sar - daftar
) ا . پ . ديوان .
و متصدى كل . و صاحب منصب حكومت .
و نويسنده و محرر . و محاسب . و ديباچه و مقدمه . و سرنوشت و عنوان . و فهرست . و خلاصه . و سردفتر كل : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و سردفتر آفرينش :
نيز آن حضرت .
سردقة
(
sardaqat
) م . ع . بر پا كردن شاميانه .
سرد گوى
(
sard - guy
) و (
sard - govy
) ص . پ . كند طبع . و كسى كه مردم را بسخنان سخت و درشت و يا راست برنجاند . و مردم ناموزون .
سرد گوئى
(
sard - gui
) ا . پ . سخن خنك و بىمزه . و تسلاى خنك .
سردمه
(
sardame
) ص . پ . جلد و چابك و چالاك در رفتن . و سردمه كردن : حمله كردن .
سرد مهر
(
sard - mehr
) ص . پ . بيمهر و بىمحبت . و بىرحم .
سرد نفس
(
sard - nafas
) ا . پ . خاموش و بىنفس .
سر دوال
(
sar - dov l
) ا . پ . لجام و سرآخور و افسار .
سر دوان
(
sar - dav n
) ا . پ . تكان و جنبش سر در حركت .
سردوخ
(
sordux
) ا . ع خرماىتر نهاده .
سر دور
(
sar - davr
) ا . پ . جاسوسى كه احوال امرا را بپادشاه نويسد . و رئيس جاسوسان .
سر دوز
(
sar - duz
) ا . پ . نوعى از افسار و سر آخور .
سر دولة
(
sar - dulat
) ا . ع . جوز رومى .
سرده
(
sarde
) ا . پ . نوع . و جنس .
و قدحى كه بدان شراب خورند . و سر كرده و پيشواى مىخوارگان . و جنسى از خربزه . و هر ميوهء پيشرس .
سرده
(
sarde
) ا . پ . ميوهء پسرس و گزيدهء از آن كه بطور هديه فرستند . و ميوهاى كه پس از رسيدن از درخت نچينند و بگذارند بماند .
سردى
(
sardi
) ا . پ . برودت و خنكى .
سردين
(
sardin
) ا . پ . يك نوع ماهى دريائى كوچكى كه سماريس نيز گويند و به زبان فرانسه ساردين .
سر ديوار
(
sar - div r
) ا . پ . انتهاى ديوار و يا نوك ديوار .
سرر
(
sarar
) ا . ع . آنچه بريده شود از ناف كودك . و ميانهء چيزى . و آخرين شب از هر ماه . و ميانهء هر ماه . و تجويف و كاواكى .
و جراحت و ريش در سينهء شتر .
سرر
(
sarar
) و (
sorar
) ا . ع . خطهاى كف دست و شكنهاى آن . ج : اسرار .
سرر
(
serar
) ا . ع . آنچه بريده شود از ناف كودك . و آخرين شب از هر ماه . ج :
اسرار و اسارير . و پوست سماروغ . و گل و خاك چسبيدهء به آن . و آخرين شب از هر ماه .
و شكنها و خطوط كف دست و پيشانى . و ولد له ثلاثة على سرر وقتى گويند كه سه فرزند نرينه پيدا شود و در ميان آنها مادينهاى نبود .
سرر
(
sorar
) ا . ع . پوست سماروغ . و گل و خاك چفسيدهء به آن . و ميانهء هر ماه . و آخرين شب از هر ماه . و موضعى نزديك مكه و در آن درختى بود گويند هفتاد پيغمبر را در زير آن ناف بريدهاند يعنى متولد شدهاند .
سرر
(
sorar
) ع . ج . سرة .
سرر
(
soror
) ا . ع . سرشاخ گياه و رياحين .
سرر
(
soror
) و (
sorar
) ع . ج . سرير .
سر راست
(
sar - r st
) و (
sare - r st
) ص و م ف . پ . مستقيما و براستى . و هر چيز كه براستى كرده شود . و بدون اعوجاج . و راه راست . و قلم راست قطع شده .
سر رشته
(
sar - recte
) ا و م ف . پ .
ريسمان و رسن و طناب . و منتهاى رسن . و عمل و كار . و شغل و منصب . و بلديت . و پيوستگى و علاقه . و مهم و مقصود و مدعا و آرزو و كام . و دفتر حساب . و شغل دفتردارى . و سر رشتهدار : محافظ و دارندهء دفترهاى مملكت و ايالت . و رئيس ديوانخانه در هندوستان . و سر رشته از دست رفتن : سراسيمه شدن . و ترك دادن مهم و معامله . و مردن .
و سر رشتهء اميد : علاقهء اميد و آرزو . و سر رشته يافتن : دريافتن كار و مهم و مقصود و مدعا .
سرز
(
sarz
) و (
saraz
) ا . پ . مالهاى كه بنا بدان گچ و آهك بر ديوار مالد .
سر زده
(
sar - zade
) ص . و م ف . پ .
گستاخ و بىرخصت و اجازه . و سر زده آمدن : بدون اجازه و بيك ناگاه به خانه و مجلس كسى درآمدن .
سرزمين
(
sar - zamin
) ا . پ . بر و زمين و ملك . و كشور . و حد و سرحد و كرانه و مرز .
سرزن
(
sar - zan
) ص . پ . ياغى و عاصى و نافرمان و سركش .
سرزنده
(
sar - zende
) ص . پ . بزرگوار و دلير و بهادر و بىباك . و زنده دل و مسرور و خوشحال .