تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1871

مساهمون:

ص١٨٧١
لشكر . و زمام شتر . و افسار . و نام روز سيوم از هر ماه شمسى .

سرافرازى

(
sar - afr zi
) ا . پ . سربلندى و بزرگى و افتخار .

سرافسار

(
sar - afs r
) و (
sare - afs r
) ا . پ . آن جزء از افسار كه بدست مىگيرند .

سرافشان

(
sar - afc n
) ص . پ . جنبانندهء سر از ناز و كرشمه و يا از كبر و غرور .

سرافگندگى

(
sar - afgandagi
) ا . پ . خجلت و شرمسارى . و فروتنى . و عجز .

سر افگندن

(
sar - afgandan
) ف ل . پ . عاجز شدن . و خجل و شرمسار گرديدن .

سرافگندنى

(
sar - afgandani
) ا . پ . حجاب و چادرى كه بر سر اندازند .

سرافگنده

(
sar - afgande
) ص . پ . خجل و شرمسار و شرمنده و پريشان .

سرافيل

(
ser fil
) ا . پ . اسرافيل .

سرافين

(
sar fin
) ا . ع . اسرافيل .

سراق

(
sorr q
) ع . ج . سارق .

سراكارى

(
sar k ri
) ا . پ . گناه فضيح و بىآبروكننده .

سراكوب

(
sar - kub
) و

سراكوفت

(
sar - kuft
) ا . پ . سركوبى و سركوفت و ملامت و سرزنش .

سراگون

(
sar - gun
) ص و م ف . پ . سرنگون و سرازير .

سراگوش

(
sar - guc
) ا . پ . سراغوش و سرانداز و مقنعه .

سر آل

(
sar ' - l
) ص . پ . هميشه متحرك مانند فلك و آسيا و گردون . و متحير و سرگردان . و گمراه .

سراماج

(
sar m j
) و

سراماچ

(
sar m c
) ا . پ . يوغ و چوبى كه گاو آهن را بدان نصب كنند .

سراماس

(
sar - m s
) ص . پ . سر آماسيده و ورم كرده و باد كرده .

سر آماسى

(
sar - m si
) ا . پ . آماس . سر .

سر آمد

(
sar - mad
) ا . پ . كف . و هر چيزى كه بر بالاى سطح مايعى درآيد . و كامل و تمام . و بزرگ و صاحب قدر . و دانشمند . و رئيس هر صنعت و شغلى . و عاقبت و سرانجام .

سرامط

(
sor met
) ا ع . شتر دراز هيكل .

سران

(
sar n
) ع . ج . سر . و سران چرخ : ملائكه و فرشتگان .

سرانجام

(
sar - anj m
) ا . پ . عاقبت و انتها و انقضا و انجام و ختم . و سرگذشت و حادثه و ماجرا . و سامان و رخت . و تهيه و اسباب و ادوات و مهمات . و مدد معاش . و ذخيره . و سرانجام خرچ : مصارف ماليات . و سرانجام دادن : بانتها رساندن و تمام كردن و كامل نمودن . و سرانجام كردن : تدارك كردن و آماده و مهيا كردن .

سرانداز

(
sar - and z
) ا و ص . پ . جنگ آموز و نبرد آزما و بىباك و بىپروا و دلير . و خونى و مردم‌كش . و ناپاك . و بىشرم و بىحيا . و دزد . و چالاك و جلد و چابك . و كسى كه از روى ناز و نخوت و تكبر و مستى و يا بيمارى سر خود را بهر جانب حركت دهد و خرامان خرامان به راه رود . و هر عادت و خوى نادر و كميابى . و خجل و شرمنده و سر افگنده . و مشوش و پريشان . و پارچهء پنبه‌اى اعلا و يا ابريشمين منقوش و جز آنها كه زنان محترم و خواتين گرداگرد سر اندازند . و مقنعه و چارقد و كله‌پوش . و طيلسان . و تير بزرگى كه در پيش ايوان عمارت اندازند و سبر تيرهاى ديگر را بر بالاى آن گذارند . و پلاس . و نمد و يا قالى كه در عرض اطاق بر سر جفت كناره اندازند . و نام اصولى از هيفده بحر اصول موسيقى كه صوفيانه نيز گويند .

سر اندازان

(
sar - and z n
) ب . ج . سر انداز .

سر اندازى

(
sar - and zi
) ا . پ . خراميدگى مردم باده‌پرست مىخواره و مردم متكبر و مردم كرشمه‌دار .

سرانداه

(
sarand h
) ا . پ . جزيرهء بزرگى در درياى هند كه مادگاسكر نيز گويند و اين جزيره كه در جنوب شرقى افريقا واقع شده داراى 3600000 نفر جمعيت است و مساحت آن 592350 كيلومتر مربع و پايتخت آن شهر تانا نازيو و در اين ايام در طل حمايت دولت فرانسه مىباشد و محصولات تجارتى آن برنج و ذرت و دواب و مس و آهن و جز آن .

سرانديب

(
sarandib
) و

سرانديل

(
sarandil
) ا پ . جزيره‌اى در جنوب شرقى هندوستان كه سيلان نيز گويند و متعلق بدولت انگليس و داراى 4504000 نفر جمعيت و پايتخت آن شهر كلومبو و محصولات آن سنگهاى قيمتى و ياقوت سرخ و كبود و نباتات بسيار .

سرانگشت

(
sar - angoct
) ا . پ . بن انگشت . و نوعى از انگور .

سرانگشتى

(
sar - angocti
) ا . پ . نوعى از آش آرد . و حنائى كه بر سرانگشتهاى دست و پا بندند .

سرانه

(
sar ne
) ا . پ . آنچه علاوه از باج و خراج از رعيت مىگيرند .

سراو

(
sar v
) ا . پ . نام رودخانه‌اى .

سراوازه

(
sar - v ze
) ا . پ . زمزمه و مقدمهء خواندن آواز .

سراوان

(
sar v n
) ا . پ . نام قريه‌اى نزديك رشت .

سراوة

(
sar vat
) م . ع . سرو سراوة و سروا و سرى و سراء . مر . سراء .

سرآورى

(
sar - vari
) ا . پ . جمعيت