تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1869

مساهمون:

ص١٨٦٩

سرء

(
sorra '
) ع . ج . سروء .

سرا

(
sar
) م . ع . سرى سرا و سراء . مر . سراء .

سرا

(
sar
) ا . پ . جاى و مكان و موضع . و مسكن و خانه و بيت و دار .

سرا

(
sar
) و (
ser
) ا و ص . پ . سرود و نغمه و نوا . و سرود گوى . و سرا شدن : سرود خواندن و سرائيدن . و جنبانيدن . و بلبل داستان‌سرا : بلبل سرود گوى .

سرا

(
serran
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بپنهانى و بطور خفيه و نهفته و بطور رمز . و سرا و علانية و يا سرا و جهرا : نهفته و آشكار .

سراء

(
sar '
) م . ع . سرى سرا و سرى و سراء ( از باب سمع ) : و سرا سروا و سراوة ( از باب نصر و ضرب ) و سرو سراوة ( از باب كرم ) : جوانمرد گرديد و سخى شد و مهتر گرديد . مر . سرو .

سراء

(
ser '
) ع . ج . سروة .

سراء

(
sarr '
) ا و ص . ع . مؤنث اسر . و آنكه در كار كسى دخل كند . و ناخوانده در آينده . و ميان كاواك . و ماده شتر بيمار كركره . و زمين نيكو و رويانندهء گياه . و شادى . و نيكوئى .

سراءة

(
ser at
) ا . ع . تخم ملخ .

سرآب

(
sar - b
) ا . پ . سرچشمه و جائى كه آب از رودخانه بجوى مىآيد . و زبده و خلاصه و بهتر هر چيزى . و معدوم و نابود . و غرور و تكبر . و نام بلوكى از آذربايجان .

سراب

(
sar b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زمين شوره‌زار كه در آفتاب مىدرخشد و از دور به آب مىماند و يا بخارى آب‌نما كه در بيابانها نمايان مىشود و كوراب و كور و سند كيش و واله و كيتر و كتير نيز نامند .

سراب

(
sar b
) ا . ع . نمايش آب و آنچه در صحرا در مدت روز از دور مانند آب ديده مىشود . و نام ماده شتر بسوس . المثل : هو اشام من سراب . مر . بسوس .

سرابار

(
sar - b r
) ا . پ . سربار و بار كوچكى بر روى بار اسب .

سراباش

(
sar b c
) ا . پ . گرز آهنين .

سرابالا

(
sar - b l
) ص و م ف . پ . سربالا و نشيب‌دار و زمين و يا راهى كه كم‌كم بلندى و ارتفاع حاصل مىكند و ضد سرازير .

سرابالائى

(
sar - b l i
) ا . پ . زمين و يا راهى كه بلندى و ارتفاع آن كم‌كم پديد آيد .

سرابستان

(
sar best n
) ا . پ . كشور غدر و مكر مانند اين جهان .

سرابستان

(
sar - bost n
) ا . پ . باغچهء سرخانه .

سرابن

(
sar - bon
) م ف . پ . از سر تا ته و از اول تا آخر . و سرابن كردن : خم كردن و كج كردن نوك چيزى را .

سرابيدن

(
ser bidan
) ف ل و م . پ . سرائيدن و تغنى كردن و سرود كردن و آواز خواندن .

سرابيل

(
sar bil
) ع . ج . سربال .

سرابيلى

(
sar bili
) ا و ص . پ . مخنث و حيز و پشت پائى .

سراپا

(
sar - p
) م ف . پ . از سر تا قدم . و همه و همگى و تمام . و سراپا كردن : لواطه كردن .

سراپا

(
sar p
) ا . پ . جامهء فاخر .

سراپاش

(
sar p c
) ا . پ . گرز آهنين .

سراپا شرارت

(
sar - p - car rat
) ص . پ . آنكه از همه جهة شرور باشد .

سراپاى

(
sar - p y
) م ف . پ . سراپا .

سراپرده

(
sar - parde
) ا . پ . بارگاه پادشاهان . و پرده و تجير بلندى بمنزلهء ديوار كه بر دور خيمه‌گاه كشند . و سراپردهء جهان : آسمان . و سراپرده كحلى : آسمان . و ابر سياه .

سراة

(
sar t
) ا . ع . بلندتر جزء از هر چيزى و معظم آن . و پشت هر چيزى . ج : سروات . و ميان روز . و ميانهء راه . و فرقهء مردمان جوانمرد . و يك جزء از عربستان .

سراة

(
sar t
) ع . ج . سرى (
sariyy
) .

سراة

(
sar'at
) و (
ser'at
) ا . ع . تخم ملخ . و تخم ماهى .

سرات

(
sar t
) ا . پ . نام كوهى نزديك يمن .

سرات

(
sorr t
) ا . ع . ج . سرة .

سراج

(
ser j
) ا . ع . چراغ . و آفتاب . ج : سرج و سراج امتى : ابو حنيفه رضى اللّه عنه . و سراج القطرب : گياهى كه تر و تازهء آن در شب مانند چراغ مىدرخشد . و سراج الظلام : كندس .

سراج

(
sarr j
) ا . ع . زين ساز و زين فروش . و سائيس . و دروغ‌گوى .

سراجة

(
ser jat
) ا . ع . زين‌سازى .

سراج‌خانه

(
sarr j - x ne
) ا . پ . دكان زين‌سازى .

سراجه

(
ser je
) ا . پ . بيمارى كه در اسب و استر و خر عارض مىشود . و نام موضعى از مضافات قم كه خربزهء آنجا به خوبى معروف است .

سراجى

(
ser jiyy
) ص . ع . روشن و تاب‌دار . و منسوب بسراج .

سراجى

(
sarr ji
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شغل زين‌سازى .

سراچه

(
sar - ce
) ا . پ . سراى كوچك و خانهء كوچك . و خانهء اندرونى و خلوت خانه . و صندوقچه‌اى كه در درون صندوق و بزرگى بود . و قفس بىتهى كه مرغان خانگى را در زير آن نگاهدارند . و سراچهء اورنگ :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1869 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )