سدم
(
sadam
) م . ع . سدم الرجل سدما ( از باب سمع ) : اندوهگين گرديد آن مرد . و سدم بالشيئ : آزمند شد بآنچيز .
و سدم فلان : غيظ كرد فلان .
سدم
(
sadam
) ص . ع . فحل سدم :
گشن بهيجان آمدهء تيز شهوت . و گشنى كه او را در ميان شتران گذارند تا بانگ كند و شتر مادگان آزمند فحل شوند . و گشن بسته دهن و يا بازداشته شدهء از گشنى .
سدم
(
sadem
) ص . ع . غضبناك و خشمگين . و عاشق بسيار عشق . و فحل سدم بمعنى فحل سدم است در همهء معانى .
سدم
(
sadem
) و (
sadam
) و (
sadom
) و (
sodom
) ص . ع . ماء سدم : آب ريزان . ج : اسدام . و ماء سدم . ج :
اسدام و سدام . و ماء سدم . ج : اسدام و سدام . و ماء سدم . ج : اسدام .
سدم
(
sodom
) و (
sodm
) ص . ع .
ركية سدم : چاه انباشته . و كذا ركية سدم . ج : اسدام .
سدمان
(
sadm n
) ص . ع . اندوهناك .
و پشيمان . يق : رجل ندمان سدمان .
سدن
(
sadn
) م . ع . سدن سدنا و سدانة ( از باب نصر ) . مر . سدانة . و سدن ثوبه سدنا ( از باب نصر و ضرب ) : فروهشت جامهء خود را . و سدن الستر : فروهشت آن پرده را .
سدن
(
sedn
) ا . ع . ستر و پرده . ج :
اسدان .
سدن
(
sadan
) ا . ع . پرده . و پردهاى كه در جلو هودج كشند . ( لغة فى السدل ) . ج :
اسدان .
سدنة
(
sadanat
) ع . ج . سادن .
سدو
(
sadv
) م . ع . سد الرجل و سدا اليه بيده سدوا ( از باب نصر ) :
دراز كرد دست خود را آن مرد بسوى او . و سد البعير : كشيد آن شتر دست خود را در سير . و سدا فلان فى السير : بلند كرد فلان سر خود را در سير . و سدت الناقة تسدو يعنى كشيد آن ماده شتر ذراع خود را و گشاد گام را . يق : ما احسن سدو رجليها و اتو يديها يعنى چه نيكوست استقامت و سرعت آن در سير . و فلان يسدو سدوا كذا : فلان قصد مىكند قصد او را . و سد الصبى بالجوز سدوا : بازى كرد آن كودك با گردو .
سدود
(
sodud
) ع . ج . سد .
سدور
(
sodur
) ع . ج . سدر .
سدوس
(
sadus
) ا . پ . نيل و مادهء عصارهاى كه بدان پارچهها را رنگ آبى كنند .
سدوس
(
sadus
) و (
sodus
) ا . ع .
نوعى از سرانداز و چادر سبز و طيلسان .
سدوس
(
sodus
) و (
sadus
) ا . ع . نيل و نيله . و دود پيه مشتعل شده كه رنگ آن دود سبز بود .
سدوف
(
soduf
) ع . ج . سدف .
سدول
(
sodul
) ع . ج . سدل و سدل .
سدوم
(
sadum
) ص . ع . فحل سدوم بمعنى فحل سدم است .
سدوم
(
sadum
) ا . ع . نام شهر قوم لوط .
و منه المثل : اجور من قاضى سدوم .
سدوم
(
sadum
) ا . پ . نام قاضى شهر لوط كه فتواى مر عمل لوط را داد . و حاكم ظالم . و نام شهرى در فلسطين كه موافق آنچه در تورات مىنويسد با شهر گوموژه بواسطهء آتش آسمانى خراب شدند .
سدوم
(
sodum
) ا . پ . نام دار السياسهء بهرام گور گويند بهرام چون در آنجا مىنشست بار اول بر هر كس نظرش مىافتاد وى را مىكشت روزى اعرابى را ديد حكم بكشتن او فرمود ، اعرابى پرسيد سبب كشتن من بىگناه چه باشد فرمود ديدن تو مرا نامبارك افتاد اعرابى در خنده شده گفت الحال ديدن تو من را شوم و نامبارك باشد بهرام از اين گفتگو متأثر شده از كشتن او درگذشت و اين كار را موقوف داشت .
سدومى
(
sadumiyy
) ص . ع . منسوب به شهر سدوم .
سدوى
(
sadaviyy
) ص . ع . رمان سدوى : انار منسوب به سديا .
سده
(
sade
) ا . پ . آتش شعله كشنده و آتش شعله بلند و زبانهدار . و نام قريهاى از اصفهان . و قريهاى از عراق . و نام درختى جنگلى و بس عظيم كه آغال پشه و ناژين و بتازى شجرة البق نيز گويند . و نام جشنى مر ايرانيان را كه در روز دهم بهمن ماه گيرند و در آن روز كه روز اول چلهء كوچك زمستان است و پنجاه روز بجشن بزرگ نوروز مانده آتش بسيار افروزند .
سده
(
sodde
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - منعى كه در مجراى غذا واقع شود تا فضول عبور نتواند كردن . و آستانه . و سدهء سعادت : آستانهء خوشى و اقبال .
سدى
(
sady
) م . ع . سدى البسر سديا و سدى ( از باب نصر و سمع ) .
سست و فروهشته شد غلاف آن بسر . و سدى اليه بيده : دست را بسوى وى دراز كرد . و سدى الصبى بالجوز : بازى كرد آن كودك با گردو . و سدت الناقة : گام فراخ نهاد آن ماده شتر . و سديت الليلة :
بسيار نم گرديد آن شب .
سدى
(
sad
) ا . ع . تار جامه و ترى شب . و غورهء سبز و تر . و شهد . و نيكوئى .
سدى
(
sad
) م . ع . سدى سديا و سدى .
مر . سدى .
سدى
(
sad
) و (
sod
) ص . ع شتر