و حصار ديوار . و شهر پناه . و خندق . و بندروغ . و چيزى كه در جلو دشمن سازند تا مانع از عبور آن شود . و سد باب كردن :
بستن در . و ممانعت كردن . و سد راه :
ممانعت از عبور و مرور . و سد رمق :
بازداشت واپسين نفس . و هر چيز كه حيات و زندگانى را موقتا نگاهدارد و مانع از مرگ گردد .
سد
(
sadd
) ا . ع . كلام درست و صحيح .
سد
(
sodd
) ا . ع . ابر سياه . ج : سدود .
و وادى سنگناك كه آب در وى ايستد . ج :
سددة . و سايه . و رودبار .
سد
(
sodd
) ص . ع . ملخ بسيار كه روى هوا را گرفته باشد . يق جاءنا جراد سد اى كثير سد الافق من كثرته .
سدا
(
sad
) ا . پ . برگشت آواز و صدا يعنى آوازى كه در كوه و گنبد و جز آن پيچد و برگردد و خنيد .
سداء
(
sad '
) ا . ع . غورهء خرماى سبز و تر .
سداب
(
sad b
) ا . ع . فيجن و گياه سداب .
سداب
(
sod b
) ا . پ . قوت و قدرت و توانائى . و گياهى دوائى و بسيار تلخ و مدر حيض و مسقط جنين كه فيجن نيز گويند .
سدابة
(
sad bat
) ا . ع . واحد سداب .
سداة
(
sad t
) ا . ع . تار جامه . و ترى شب . ج : اسدية .
سداج
(
sadd j
) ا . ع . دروغگوى .
سداجة
(
sad jat
) ا . ع . سادهدلى و سادگى .
سداد
(
sad d
) ا . ع . درستى و راستى در كردار و رفتار و گفتار . و قصد . و نام كمانى سميت به تفألا باصابة ما يرمى عليها .
سداد
(
sad d
) و (
sed d
) ا . ع . يقال فيه سداد من عوز و كذا به سداد من عيش : چيزى كه بدان حاجت و فقر بند گردد و قيل الكسر افصح و قيل الفتح لحن .
سداد
(
sad d
) و (
sod d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راست و درست و صواب .
و راستى و درستى در كردار و گفتار .
سداد
(
sed d
) ا . ع . سربند شيشه . و شير كه در سوراخ پستان ماده شتر خشك شده باشد . و سداد الثغر : بند كردن راه درآمدن دشمن .
سداد
(
sod d
) ا . ع . بيمارى در بينى كه صاحب آن دم زدن نتواند .
سدار
(
sed r
) ا . ع . نوعى از پرده و حجاب .
سدارة
(
sad rat
) م . ع . سدر سدرا و سدارة ( از باب سمع ) : سراسيمه گرديد .
و سدر البعير : خيره شده چشم شتر از شدت گرما و يا سرما .
سداس سداس
(
sod sa - sod sa
) ا .
ع . شش شش .
سداسى
(
sod siyy
) ص . ع . ازار شش ذرعى . و گوسپند پير شش ساله . و كلمهء شش حرفى .
سدافة
(
sed fat
) ا . ع . پرده و حجاب .
قول ام سلمة لعايشة رضى اللّه عنهما : قد وجهت سدافته يعنى دريدى پرده را و گرفتى وجه و حرمت آن را و قيل ازلتها عن مكانها الذى امرت ان تلزميه و جعلتها امامك .
سدام
(
sed m
) ص . ع . ج . سدم و سدم .
سدان
(
sad n
) ا . ع . پرده و حجاب .
سدانة
(
sad nat
) و (
sed nat
) م . ع .
سدن سدنا و سدانة و سدانة ( از باب نصر ) : خدمت كرد كعبه و يا بتخانه را و دربانى نمود .
سدانة
(
sed nat
) ا . ع . دربانى كعبه و يا بتخانه و كانت السدانة و اللواء لبنى عبد الدار فى الجاهلية فاترها صلى اللّه عليه و آله لهم فى الاسلام .
سدانيه
(
sad niye
) ا . پ . نام قريهاى در بلخ .
سداهرا
(
sad hr
) ا . پ . نام يك نوع مرغى در لاهور هندوستان .
سدائل
(
sad el
) ع . ج . سديل .
سد پايه
(
sad - p ye
) ا . پ . نام جانورى كه هزارپا نيز گويند .
سدة
(
saddat
) ا . ع . ممانعت . و تعرض . و منع . و اعتراض . و خليج تنگ و كم عرض . و تنگه .
سدة
(
soddat
) ا . ع . در خانه . و درگاه .
و ساحت خانه . و جائى كه بعد بند كردن طاق به صورت سايبان باقى باشد . و سايبان . و بيمارى در بينى كه صاحب آن نفس نتواند زدن .
و هر چيز كه در مجراى غذا واقع شود و مانع از عبور فضول گردد . ج : سدد .
سدج
(
sadj
) م . ع . سدجه بالشيئ سدجا ( از باب نصر ) : گمان كرد او را به آن چيز .
سدح
(
sadh
) م . ع . سدحه سدحا ( از باب فتح ) : بر روى افگند او را و يا بر پشت انداخت . و سدح الشيئ : گسترد آن چيز را بر زمين . و سدح فلانا : بر پهلو خوابانيد فلان را . و سدح الناقة : خوابانيد آن ماده شتر را . و سدح بالمكان : اقامت كرد در آنجاى . و سدح القربة : پر كرد مشك را . و سدح فلانا : كشت فلان را . و سدحت المراة من زوجها : بهرهمند شد آن زن از شوى خود و فرزند بسيار آورد .
و سدح الرجل : بمراد خود رسيد آن مرد .
سدد
(
sadad
) ا . ع . درستى و راستى در كردار و گفتار .
سدد
(
sodad
) ع . ج . سدة .