تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1861

مساهمون:

ص١٨٦١
و برخى . و در سخن آمدن : به زبان آمدن و گفتگو كردن و شروع در تكلم كردن و بگفتار آمدن . و سخن بكر : كلامى كه تا كنون كسى نگفته و پى به آن نبرده باشد . و سخن جور : كلام ناخوش و زشت و بىلطافت و دل‌شكن . و سخن داشتن : صحبت داشتن و با هم مكالمه كردن و افاده بخشيدن . و سخن دل‌فروز : موعظه و نصيحت . و كلام خوش و نيكو . و سخن زمانه : تهمت و افترا و بهتان . و سخن زمهرير : كلام بىاثر و بىمزه و خنك و فسرده . و سخن شيرين : كلام مرغوب و دلپذير . و سخن غيبى : پيش‌گوئى و اخبار از آينده . و كلام بطور تفال . و سخن گفتن : حرف زدن و گفتگو كردن و مكالمه نمودن و واتن . و سخن ميان تهى و يا سخن بىمغز : كلام بىمعنى و كلام بىنتيجه . و سخن نافرجام : كلام بيهوده و گستاخانه . و سخن مفزا : كلمهء امر يعنى طول كلام مده پر گفتى .

سخن‌آرا

(
soxan - r
) ص . پ . زبان‌آور و بليغ . و ساكت .

سخن آرائى

(
soxan - r i
) ا . پ . بلاغت و زبان‌آورى .

سخن آفرين

(
soxan - ferin
) ص . پ . بليغ . و دروغگو و كاذب و مفترى و افترا كننده .

سخن آور

(
soxan - var
) ص . پ . بليغ و زبان‌آور .

سخنان

(
saxn n
) و (
soxn n
) و (
saxan n
) ص . ع . يوم سخنان : روز گرم . و كذلك يوم سخنان و سخنان .

سخنانة

(
saxn nat
) و (
soxn nat
) و (
saxan nat
) ص . ع . ليلة سخنانة : شب گرم . و كذلك ليلة سخنانة و سخنانة .

سخن پرداز

(
soxan - pard z
) ص . پ . سخندان و بليغ و زبان‌آور و فصيح .

سخن پرور

(
soxan - parvar
) ا و ص . پ . شاعر . و مصنف .

سخن پيرا

(
soxan - pir
) ص . پ . سخن آور و بليغ .

سخن پيوند

(
soxan - payvand
) ا و ص . پ . شاعر .

سخنه

(
saxnat
) و (
sexnat
) و (
soxnat
) و (
saxanat
) ا . ع . تب . و گرمى و زيادتى گرمى . يق : لاجد فى نفسى سخنة اى حمى او حرارة او فضل حرارة . و ورم چشم . و كذا البواقى .

سخنة

(
soxnat
) ا . ع . سخنة العين : گرمى چشم كه عبارت از غم و حزن باشد خلاف قرة العين كه شادى و سرور گويند .

سخنة

(
soxnat
) ص . ع . ليلة سخنة : شب گرم .

سخنة

(
soxnat
) و (
saxnat
) م . ع . سخن سخنة . مر . سخن و سخن . و سخن سخنة و سخنة . مر . سخن و سخن .

سخن تك

(
soxan - tak
) ص . پ . پرگو و پرحرف .

سخن‌چين

(
soxan - cin
) ا و ص . پ . غماز و عيب‌جو . و مفترى و تهمت‌كننده و نمام .

سخن‌چينى

(
soxan - cini
) ا . پ . تهمت و غيبت و بهتان و افترا و نمامى .

سخن خواره

(
soxan - x re
) و

سخن خوره

(
soxan - xore
) ا و ص . پ . گفتار درشت از روى عدم شفقت . و گستاخ و بىادب .

سخندان

(
soxan - d n
) ص . پ . بليغ . و شاعر . و آنكه قدر و مرتبهء كلام را مىداند .

سخندانى

(
soxan - d ni
) ا . پ . بلاغت و زبان‌آورى . و علم و معرفت بلغات و السنه .

سخنران

(
soxan - r n
) ص . پ . كسى كه كلام را طول دهد و روده درارى كند . و زبان‌آور و بليغ و فصيح .

سخنرانى

(
soxan - r ni
) ا . پ . بلاغت و فصاحت . و طول كلام . و سخنورى . و علم بلغات و السنه . و سرگذشت سياحت و مسافرت .

سخن‌رس

(
soxan - ras
) ص . پ . زود فهم و زيرك و با ادراك و بافراست .

سخن روان

(
soxan - rav n
) ص . پ . بليغ و زبان‌آور .

سخن‌زن

(
soxan - zan
) ص . پ . شاعر . و قصه‌خوان . و دروغگو . و دانا و عاقل .

سخن‌ساز

(
soxan - s z
) ص . پ . كسى كه مكالمات چند ساخته و آنها را از پى يكديگر درآورد . و فريبنده و مكار و حيله‌ساز .

سخن‌سازى

(
soxan - s zi
) ا . پ . تهمت و بهتان و بدگوئى .

سخن‌سرا

(
soxan - sar
) ا و ص . پ . اديب و منشى .

سخن‌سنج

(
soxan - sanj
) ص . پ . شاعر . و قصه خوان . و دانا و خردمند .

سخن‌شناس

(
soxan - cen s
) ص . پ . بليغ و زبان‌آور .

سخن شنو

(
soxan - cenav
) ص . پ . مطيع . و تربيت‌پذير و قابل تربيت .

سخن طراز

(
soxan - ter z
) ص . پ . سخن‌آرا و بليغ .

سخن طرازى

(
soxan - ter zi
) ا . پ . بلاغت .

سخن فروش

(
soxan - faruc
) ص . پ . متملق و چاپلوس . و شاعر .

سخن فهم

(
soxan - fahm
) ص . پ . هوشمند و زيرك و تيز فهم . و جلد و چابك .