تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1859

مساهمون:

ص١٨٥٩

سخت‌آويز

(
saxt - viz
) ص . پ . هر آنچه محكم و مضبوط آويخته باشد .

سخت بازو

(
saxt - b zu
) ص . پ . مردم قوى هيكل و توانا و صاحب حمايت .

سخت‌باف

(
saxt - b f
) ص . پ . پارچهء كلفت و هنگفت .

سخت بانگ

(
saxt - b ng
) ا . پ . آواز بلند و فرياد .

سخت بنياد

(
saxt - bony d
) ا . پ . بناى پايدار و محكم و استوار .

سخت‌پاى

(
saxt - p y
) ص . پ پايدار و ثابت و برقرار .

سخت پشت

(
saxt - poct
) ص . پ . هر چيز كه روى آن صلب و درشت باشد .

سخت پنجه

(
saxt - panje
) ص . پ . آزمند و حريص .

سخت پيشانى

(
saxt - pic ni
) ص . پ . بىباك و دلير .

سخت جان

(
saxt - j n
) ص . پ . بىرحم و سنگدل .

سخت جوش

(
saxt - juc
) ا . پ . جوشش و جوشيدگى .

سخت‌چشم

(
saxt - cacm
) ص . پ . گستاخ و بىشرم و بىحيا .

سخت‌خوردگى

(
saxt - xordagi
) ا . پ . پرخورى . و حريصى . و سبعيت .

سخت روى

(
saxt - ruy
) ص . پ . زشت . و ترش‌روى و خشمناك . و پررو و گستاخ و بىشرم و سمج .

سخت‌روئى

(
saxt - rui
) ا . پ . زشتى . و قهر و غضب و خشم . و گستاخى و بىشرمى . و سماجت .

سخت زبان

(
saxt - zab n
) ص . پ . فحاش و دشنام دهنده .

سخت زبانى

(
saxt - zab ni
) ا . پ . فحش و دشنام .

سخت ساق

(
saxt - s q
) ص پ . ثابت و پايدار و برقرار و سخت پاى .

سخت سفيد

(
saxt - safid
) م ف . پ . بسيار سفيد .

سخت سياه

(
saxt - siy h
) م ف . پ . بشدت سياه .

سخت‌كش

(
saxt - kac
) ص پ . آنكه مىتواند كمان را به سختى بكشد . و زحمت كش .

سخت‌كمان

(
saxt - kam n
) ص . پ . درشت و بىرحم .

سخت كمانى

(
saxt - kam ni
) ا . پ . درشتى و بىرحمى .

سخت گوشت

(
saxt - guct
) ص . پ . پرزور و با قوت .

سختگى

(
saxtagi
) ا . پ . صلابت و شدت و درشتى و سختى .

سخت‌گير

(
saxt - gir
) ص . پ . سخت گيرنده . و آزمند و حريص .

سخت‌گيرى

(
saxt - giri
) ا . پ . سختى . و دقت . و زبردستى . و تكليف سخت .

سخت لگام

(
saxt - leg m
) ص . پ . اسب سركش . و مردم گردنكش و نافرمان .

سختن

(
saxtan
) و (
soxtan
) ف ل و م . پ . سنجيدن و وزن كردن و كشيدن . و تابيده شدن . و سخت كردن و سخت گردانيدن . و در سرما بسر بردن .

سختو

(
soxtu
) ا . پ . رودهء گوسپند پر كردهء از مصالح . و روده‌هاى مرغ . و نره و آلت تناسل .

سخته

(
saxte
) و (
soxte
) ا . پ . سنجيده . و وزن كرده و به وزن درآمده . و پول و نقد و زر .

سختى

(
saxti
) ا . پ . صلابت و درشتى . و دشوارى . و مرارت و زحمت و محنت . و خشونت و تندى و عدم شفقت و سنگدلى . و غلظت و شدت . و بسيارى خواهش و مطلب . و بخل و طمع . و بدبختى و بينوائى و افلاس و تهيدستى و پريشانى . و رنج و آزار . و بدى و آفت و آسيب و بلا . و ظلم و ستم . و سختى ديوار دهر : آفتاب . و حوادث روزگار .

سختى

(
soxti
) ا . پ . سختو .

سختيان

(
saxtiy n
) و (
sextiy n
) ا . پ . انبان . و پوست بز دباغت يافته . و مملكت مراكش .

سختيان

(
sextiy n
) ا . پ . نام شهرى .

سختيت

(
sextit
) ا . ع . پست ناآميخته و كم روغن . و غبار بلند رفته . و آرد سپيد . و بسيار و درشت از هر چيز .

سختيدن

(
saxtidan
) و (
soxtidan
) ف م . پ . سنجيدن و وزن كردن .

سختى كش

(
saxti - kac
) ص . پ . دلاور و بهادر .

سختى كشيده

(
saxti - kacide
) ص . پ . پريشان و تنگدست . و مظلوم

سخج

(
sexaj
) و

سخچ

(
sexac
) ا . پ . ضيق النفس و تنگى نفس .

سخد

(
saxd
) ا و ص . ع . ماء سخد : آب گرم . و نيز سخد : اماس . و منه : فيصبح و السخد على وجهه .

سخد

(
soxd
) ا . ع . آب زرد ستبر كه با بچه از زهدان برآيد .

سخدود

(
soxdud
) ا . ع . مرد تيز فهم .

سخر

(
saxr
) م . ع . سخرت السفينة سخرا ( از باب فتح ) : باد موافق يافت آن كشتى و خوش رفت .

سخر

(
saxr
) و (
saxar
) و (
soxr
) و (
soxor
) م . ع . سخر منه و به سخرا و سخرا و سخرا و سخرا و سخرة و مسخرا