رخت خانه . و كالا و اسباب سفر و باروبنه .
و اسباب معيشت . و آلات و ادوات و ساز . و سرانجام . و ترتيب . و آرايش و نظام و آراستگى . و تدارك و تهيه . و اساس و بنياد خانه . و كرانه . و نشانهگاه مرز . و بلندى هاى كنار زمين هموارى كه در آن زراعت كرده باشند . و طرف و جانب و كنار و حد .
و محل و مقام . و نشانه . و نشانهگاه و هدف تيراندازان . و مقصد . و اندازه و مقياس . و مقدار . و رواج و روانى . و تحمل و صبر . و قرار و آرام و سكون . و توقف . و انجام و عاقبت . و عفت و عصمت و پاكدامنى و پارسائى . و دولت و ثروت . و ديانت . و دريافت و ادراك و فراست . و توانائى و قوت و قدرت . و گروه و جماعت . و شركت . و گروهى كه با هم فراهم آمده باشند . و سنگ فسان و ساميز و آنچه بدان كارد و تيغ و جز آن را تيز كنند . و خوى و عادت . و شهر و بلد . و قصبه . و نام پدر بزرگ امير اسمعيل كه سرسلسلهء پادشاهان سامانيه است . و خوشخوى . و لايق و شايسته .
و موافق . و وقت مساعد . و ميسر و سهل و آسان و ممكن الحصول . و نامعلوم . و محتمل .
و سامان جنگى : ساز و آلات جنگ . و سامان شدن : ميسر شدن و بفعل آمدن .
و بىسروسامان : بينهايت و بىاندازه و از حد بيرون . سرگشته و حيران . و بىمغز .
و بيچاره و بينوا و تهيدست و مفلس .
سامان ربا
(
s m n - rob
) ص . پ .
آشفتهكننده و ربايندهء فهم و ادراك .
سامانسوز
(
s m n - suz
) ص . پ .
ديوانهاى كه مىسوزاند و بر باد مىدهد مال و متاع خود را .
سامانى
(
s m ni
) ص . پ . منسوب بسامان پدر بزرگ امير اسمعيل سر سلسلهء سامانيه .
سامانيه
(
s m niyye
) ا . پ . سلسلهاى از پادشاهان ايران از نژاد بهرام چوبينه كه سر سلسلهء آنان امير اسمعيلپور احمد بود و در سال 287 بر عمرو پورليث صفار غالب آمده و خراسان را تصرف نمود و اين سلسله اول گروهى هستند از پادشاهان ايران كه پس از غلبهء تازيان بر اين كشور لواى پادشاهى برافراشتند و سلطنت ايران را تجديد كردند و زبان فارسى را كه تقريبا از ميان رفته بود احيا كرده و فارسى كنونى را زبان دربارى قرار دادند چه قبل از آنان زبان دربارى اين مملكت در مدت 270 سال زبان تازى بود .
سامة
(
sa mat
) م . ع . سئم سأما و سامة . مر . سام .
سأمة
(
sa'mat
) م . ع . سئم سأما و سأمة . مر . سام .
سامة
(
s mat
) ا . ع . گوى كه بر سر چاه باشد . ج : سيم . و رگهاى زرد ركان . ج :
سام . و زر و سيم . و نى و خيزران .
سامة
(
s mmat
) ا و ص . ع . جانور زهردار . و مرگ . و خاصة . يق : عرف ذلك السامة و العامة . و اعوذ بك من شر السامة اى القرابة .
سامح
(
s meh
) ص . ع . سخى . و متواضع .
و شريف و پاكنژاد .
سامد
(
s med
) ص . ع . سربلند دارنده خواه از تكبر و يا جز آن . و پيوسته روندهء از شتر . ج : سوامد . و بازىكننده و لهو نماينده و سرود گوينده .
سامدة
(
s medat
) ص . ع . مؤنث سامد . شتر مادهء پيوسته رونده . ج : سوامد .
سامر
(
s mer
) ا . پ . نام جائى است كه پارچهء تنك بسيار لطيف در آنجا بافند و پارچهء سامرى منسوب بآنجاست . و شهر ساماريا .
سامر
(
s mer
) ا . ع . افسانه گوينده و افسانه گويندگان . ج : سمار . و مجلس افسانه گويندگان . و ذو سامر : نام پادشاهى از يمن .
سامرة
(
s merat
) ا . ع . افسانه گوينده و افسانه گويندگان . و گروهى از يهود منسوب بسامرى .
سامره
(
s mare
) ا . پ . شهر سرمن راى .
سامرى
(
s meri
) ا . پ . پارچهء لطيفى كه در سامر مىبافند .
سامرى
(
s meriyy
) ا . ع . ساحرى در عصر حضرت موسى كه پرستش گوساله كرد و گروهى از بنى اسرائيل به او گرويدند و آنها را سامرة گويند .
سامرى
(
s meriyy
) ص . ع . منسوب بسرمنراى .
سامرية
(
s meriyyat
) ا . ع . ساماريا .
سامط
(
s met
) ص . ع . شير ترش . و شيرى كه حلاوت تازگى از وى رفته و هنوز مزه نگردانيده باشد .
سامع
(
s me '
) ص . ع . كسى كه مىشنود .
و شنونده . و مطيع . ج : سامعون .
سامعات
(
s me t
) ع . ج . سامعة .
سامعة
(
s meat
) ا . ع . گوش . ج :
سوامع .
سامعة
(
s meat
) ص . ع . مؤنث سامع يعنى شنونده . و اذن سامعة : گوش شنوا .
ج : سامعات و سوامع .
سامعون
(
s meuna
) ع . ج . سامع .
سامعه
(
s me'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يكى از حواس ظاهرهء پنجگانه كه بواسطهء آن حيوان درك اصوات مىكند . و عصب سامعه : باصطلاح تشريح عصبى كه صداها را بدماغ مىرساند . و قوهء سامعه : قوهاى كه درك اصوات مىكند .