تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1820

مساهمون:

ص١٨٢٠
شراب دهنده و شراب‌دار و آبدار و جمانى و چمانى . و ساقى روحانيان : آدم . و جبرئيل . و شيطان . و ساقى شب : ماه . و صبح صادق . و پير و مرشد . و ساقى كوثر : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و حضرت على مرتضى كرم اللّه وجهه .

ساقيان

(
s qiy n
) پ . ج . ساقى . و ساقيان لهجه : مطربان و مغنيان و آوازه خوانان .

ساقية

(
s qiyat
) ا . ع . جوى خرد . و آبگذر . و ناودان . ج : سواقى .

ساقيگر

(
s qi - gar
) ا . پ . شرابدار .

ساقيگرى

(
s ri - gari
) ا . پ . شرابدارى و شعل ساقيگر .

ساك

(
s k
) ا . پ . فسخ . و جهل و نادانى و صف راى و فساد عقل . و عجز و قصور و نقصان . و باصطلاح اهل تناسخ تنزل روح به دو مرتبه يعنى از صورت انسانى به صورت نباتى .

ساكب

(
s keb
) ص ع . ريزان . يق : ماء ساكب و دمع ساكب .

ساكب

(
s keb
) ا . ع . برج دلو .

ساكت

(
s ket
) ص . ع . خاموش و بىصدا . ج : سكوت و ساكتون .

ساكتات

(
s ket t
) ع . ج . ساكنة .

ساكتة

(
s ketat
) ص . ع . مؤنث ساكت ج : ساكتات و سواكت .

ساكتون

(
s ketuna
) ع . ج . ساكت .

ساكر

(
s ker
) ص . ع . آرميدهء بىباد .

ساكرة

(
s kerat
) ص . ع . مؤنث ساكر . يق : ليلة ساكرة : شب آرميدهء بىباد .

ساكع

(
s ke '
) ص . ع . متحير . و رجل ساكع : مرد غريب دور از وطن خود .

ساكف

(
s kef
) ا . ع . چوب بالائين در كه بر آن در مىگردد .

ساكن

(
s ken
) ا و ص . ع . باشنده و مقيم و متوطن . و بىحركت . و پرى . ج : سكان و سكنة و سكن . و ساكن الطبع : ملايم و متواضع و صلح‌جو . و نيز ساكن : نام دهى . و نام وادى . و از اعلام است .

ساكن

(
s ken
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - آرام و راحت و بىحركت و خاموش . و بىصدا . و آهسته . و برقرار و استوار و محكم و آسوده و آرميده . و متوطن و مقيم و جاى گرفته . و حرف ساكن : حرف بيحركت و اجنبان . و ساكن بودن : آرام و راحت بودن . و بىصدا و بىحركت بودن . و متوطن بودن . و ساكن شدن : متوطن شدن و مقيم شدن و سكونت داشتن و اقامت كردن . و فراغت گرفتن . و ساكن كردن : تسلى دادن و آرام كردن و فرونشاندن و خاموش كردن .

ساكنات

(
s ken t
) ع . ج . ساكنة .

ساكنان

(
s ken n
) پ . ج . ساكن . متوطنان و مقيمان . و ساكنان خاك : متوطنان خاك و مخلوق روى زمين . و ساكنان سدره : ملائكهء مقرب . و ساكنان گردون : ستاره‌ها . و ملائكه .

ساكنة

(
s kenat
) ص . ع . مؤنث ساكن . ج : ساكنات و سواكن .

ساكنه

(
s kene
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ساكن و بيحركت .

ساكوت

(
s kut
) و

ساكوتة

(
s kutat
) ص . ع . مرد بسيار خاموش .

ساكوتة

(
s kutat
) م . ع . سكت سكتا و سكوتا و سكاتا و ساكوتة : مر . سكت و يا ساكوتة اسم است بمعنى خاموشى .

ساكيز

(
s kiz
) ا . پ . نمد .

ساگو

(
s go
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - سابودانه .

ساگوان

(
s gv n
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - چوب ساج .

ساگون

(
s gun
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - يك نوع درختى بومى هندوستان كه برگ آن مانند گوش فيل است .

سال

(
s l
) ا . پ . سنه . و سن . و مدت يك دفعه گردش زمين بر دور شمس و امتداد دوازده ماه . و عمر . و كشتى و جهاز . و چوب درختى كه در ساختن كشتى به كار مىبرند . و سال آينده : سالى كه پس از امسال درآيد . و سال حال : امسال . و سال شمسى : 365 روز و 6 ساعت . و سال قمرى : 354 روز . و سال سال و يا سال بسال : همه ساله . و مدت دراز . و سال ديگر : سال آينده و جز امسال . و سال گذشته : پارسال .

سال

(
s ll
) ا . ع . وادى فراخ دور تك درخت ناك . ج : سلان و سوال .

سالار

(
s l r
) ا و ص . پ . كهن و مسن و سالخورده . و سردار و مهتر و امير و رئيس و پيشوا . و سرهنگ . و حاكم و فرمان‌گزار . و صوبه . و نواب و آغا و مولا و پيشرو قافله . و رئيس قافله . و هر شخصى كه داراى شغل بزرگ و منصب رفيعى و مقام بلندى باشد . و سالار بيت الحرام : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و سالار جنگ : امير جنگ و سپهدار . و سالارخوان : رئيس خوان و خوان سالار و سفره‌چى و چاشنىگير . و سالار قافله : پيشرو قافله و قافله‌باشى . و سالار قوم : رئيس و مهتر قوم .

سالاسال

(
s l - s l
) م ف . پ . همه ساله و مدت دراز و سال بسال .

سال افزون

(
s l - afzun
) ا . پ .