تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1822

مساهمون:

ص١٨٢٢
آسايش و سلامت و بىزحمت . و سالما غانما : با سلامت و غنيمت .

سالماه

(
s l - m h
) ا . پ . تاريخ و حساب نگاهداشتن سال و ماه و روز .

سالماه

(
s l - m h
) م ف . پ . على الدوام و پيوسته و هميشه و دائما .

سال ماه

(
s le - m h
) ا . پ . سال قمرى كه 354 روز باشد .

سالمة

(
s lemat
) ا . ع . مريميه و گياه مريم .

سالمه

(
s l - mah
) ا و م ف . پ . سالماه .

سالنامه

(
s l - n me
) ا . پ . كتابى كه در آن وقايع سال را مىنويسند . و تقويم .

سالنج

(
s lanj
) ا . پ . مرغى كوچك و سياه و ضعيف .

سالوس

(
s lus
) ا و ص . پ . شياد و چرب زبان و متملق و ظاهرنما و فريب‌دهنده و مكار و محيل و دروغگو .

سالوسى

(
s lusi
) ا . پ . مكر و حيله و تزوير و فريب و حيله‌گرى . و تملق .

سالوك

(
s luk
) ا . پ . دزد راهزن و قطاع الطريق . و خوش سلوك و مؤدب .

سالول

(
s lol
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - عبارت از تركيب اسيد ساليسيليك بافنول .

سال و ماه

(
s l - o - m h
) ا و م ف . پ . سالماه .

ساله

(
s le
) ا . پ . عمر و سن . و عصر و زمان . و سال حيوانات . و نيز سال انسان و يا حيوان . و سال دارنده . و چند اول . و برادر زن . و برادر خوانده .

سالها

(
s lh
) پ ( ج . سال ) سنوات و سال فراوان و بسيار و مدت طولانى و دراز . و سالهاى دراز : مدت مديد و زمان طولانى . و سالهاى سال : خيلى مدت و زمان بسيار .

سالى

(
s li
) م ف . پ . سال غير معين و نامعلوم . و سالى چند يعنى چندين سال . و سالى حال يعنى امسال .

سالى

(
s li
) ص . پ . سالديده و پير . و كهنه و مستعمل .

ساليان

(
s liy n
) ا . پ . عمر و زندگانى . و معاش يك سال . و مخارج سنوى . و نام شهرى از ولايت شروان .

ساليان

(
s liy n
) پ . ج . سال يعنى سالها مانند ماكيان كه جمع ماك است .

ساليانه

(
s liy ne
) ا . پ . عمر و زندگانى . و معاش يك سال . و سالانه و سنوى . و ساليانه كردن : معاهده نمودن براى يك سال .

ساليانى

(
s liy ni
) ا و ص . پ . سالانه و سنوى . و وظيفهء يك سال .

ساليپيرين

(
s lipirin
) ا . پ . مأخوذ از فرانسه - ماده‌اى كه حاصل مىشود از تركيب اسيد ساليسيليك با آنتىپيرين .

ساليسيلات

(
s lisil t
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح دواسازى ملحى كه حاصل شده باشد از اسيد ساليسيليك و يك بزى .

ساليسيليك

(
s lisilik
) ص . پ . - مأخوذ از فرانسه - هميشه مركب با موصوف كه اسيد باشد استعمال مىشود و اين اسيد را در طب در خارج و داخل هر دو استعمال مىكنند .

ساليسين

(
s lisin
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه ماده تلخى است كه از پوست بيد استخراج مىكنند و در دفع تب به كار مىبرند .

ساليون

(
s lyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كرفس و تخم كرفس كوهى .

سام

(
s m
) م . ع . سئم الشيئ و منه سأما و ساما و سأمة و ساما و سامة ( از باب سمع ) : بستوه آمد از آن و ملول شد .

سأم

(
sa'm
) ا . ع . موت و مرگ .

سأم

(
sa'm
) و (
saam
) م . ع . سئم ساما و سأما و سأما . مر . سام .

سام

(
s m
) ا . پ . آژفنداك و قوس قزح . و ورم و آماس . و مرض و بيمارى و درد . و آتش . و نام كوهى . و سرسام : ورم و آماس سر . و ورم دماغ . و سام سوار : يعنى سوار آژفنداك بطور استعاره شخص سوارى را گويند كه مانند باد بسرعت مىراند و حركت مىكند . و سام نريمان : پدر زال زر و پدر بزرگ رستم كه او را دل سنگين گويند .

سام

(
s m
) ا . ع . نام پسر نوح . و زر و سيم . و رگهاى زردركان . و گوى كه بر روى آب گرد آيد . و نى و خيزران . و مرگ . و عليك السام : كلمهء نفرين يعنى بر تو باد مرگ . و نيز سام . ج . سامة .

سام

(
s mm
) ص . ع . يوم سام : روز با باد گردم و با باد سموم .

سام ابرص

(
s mma - abrasa
) ا . ع . نوعى از كرپسهء بزرگ زهردار كه بپارسى ما ترنگ و مالوالى گويند و در تثنيهء آن ساما ابرص و در جمع سوام ابرص گويند و نيز هولاء السوام بدون ذكر ابرص و هولاء البرصة و هولاء الابارص بدون ذكر سوام گويند . مر . ابرص .

ساماخچه

(
s m xce
) ا . پ . سينه بند زنان . و پارچهء گوشه‌اى كه زنان پستانها را بدان بندند .

ساماريا

(
s m riy
) ا . پ . شهر فلسطين كه يك وقتى پايتخت پادشاهان بنى اسرائيل بود .

سامافچه

(
s m fce
) ا . پ . سينه بند زنان . و جامهء كوتاه . و پيراهن زنانه .

ساماكچه

(
s m kce
) و

ساماكى

(
s m ki
) ا . پ . ساماخچه و سينه‌بند زنان .

سامان

(
s m n
) ا . پ . اسباب خانه و