تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1817

مساهمون:

ص١٨١٧

ساز و باز

(
s zu - b z
) ا . پ . ريسمان باز .

سازور

(
s z - var
) ا و ص . پ . پرداخته و ساخته و مهيا كرده . و لايق و موافق و شايسته . و سزاوار . و كسى كه آماده كرده باشد سلاح و سامان و رخت را . و صاحب و خداوند ساز و سلاح .

ساز و ساخت

(
s z - o - s xt
) ا . پ . سامان و رخت و اسباب و سرانجام .

سازيدن

(
s zidan
) ف ل و م . پ . سلاح پوشيدن . و آماده شدن . و مهيا نمودن . و موافقت نمودن . و شايستن و درخور آمدن و لايق و سزاوار بودن . و ساختن و راست كردن و تجس نمودن بواسطهء دست ماليدن .

سازيراق

(
s z - yar q
) ا . پ . اسباب و سامان و رخت جنگ و سلاح شخص جنگجو . و بار و بنه .

ساس

(
s s
) ا . پ . جانورى سياه و بزرگتر از كيك و شپش و گزنده و داراى زهرى مخصوص و آن را شب گز و غريب گز نيز گويند . و مادر زن . و نام طايفه‌اى قديم از ايرانيان . و لطيف و پاكيزه و خوشنما و ظريف و زيبا . و فقير و گدا و مفلس .

ساس

(
s s
) ا . ع . بن دندان كرم خورده .

سأساء

(
sa's '
) و

سأسأة

(
sa'saat
) م . ع . سأسأ بالحمار سأسأة و سأساء : زجر كرد خر را تا بازماند و يا خواند آن را بلفظ سأسأ تا آب خورد و يا بانگ برزد تا بگذرد . المثل : قرب الحمار من الردهة و لا تقل له سأسأ .

ساساة

(
s s t
) م . ع . سرزنش كردن و نكوهيدن .

ساسار كشت

(
s s rkect
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - تخم انجره و گزنه .

ساساليوس

(
s s liyus
) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - انغوزه .

ساسان

(
s s n
) ا و ص . پ . مجرد و تنها و عزلت گزين و گوشه‌نشين و خلوت‌نشين . و گدا و فقير و درويش . و نام پدر اردشير بابك كه سرسلسلهء ساسانيان است .

ساسان

(
s s n
) پ . ج . ساس يعنى گدايان و درويشان .

ساسانيان

(
s s niy n
) ا . پ . سلسله‌اى از پادشاهان ايران از نژاد اردشير بابك كه از سال 202 ميلادى تا 636 در اين مملكت پادشاهى كردند از اين قرار : اردشير بابك كه پس از فتح هرمزان دست اشكانيان را از سلطنت كوتاه كرده و پادشاهى ايران وى را مسلم گشت و از سال 226 ميلادى تا 240 با كمال قدرت سلطنت نمود و پادشاهان نژاد وى ازاين‌قرارند : شاپور اول از 240 تا 271 پادشاهى كرد . هرمز اول از 271 تا 272 و بهرام اول از 272 تا 275 و بهرام دويم از 275 تا 292 ، بهرام سيوم از 292 تا 293 ، نرسى از 293 تا 301 ، هرمز دويم از 301 تا 309 ، شاپور ذو الاكتاف از 309 تا 379 ، اردشير دويم از 379 تا 383 ، شاپور سيوم از 383 تا 388 ، بهرام چهارم از 388 تا 399 ، يزدگرد اثيم از 399 تا 419 ، بهرام گور از 420 تا 440 ، يزدگرد دويم از 440 تا 457 ، هرمز سيوم از 457 تا 487 ، جاماسب از 498 تا 501 ، قباد از 487 تا 531 ، نوشيروان از 531 تا 579 ، هرمز چهارم از 579 تا 590 ، پرويز از 590 تا 628 ، شيرويه از 628 تا 629 و اردشير و پورانداخت و آزرميدخت از 629 تا 632 و يزدگرد سيوم از 632 تا 652 كه در مرو كشته شد .

ساسب

(
s sab
) ا . ع . يك نوع درختى كه از آن تيز سازند .

ساسة

(
s sat
) ع . ج . سائس .

ساستا

(
s st
) ا . پ . نام ديوى از تابعين اهريمن .

ساسر

(
s sor
) ا . پ . مرغى كه سار نيز گويند .

ساسر

(
s sor
) ا . پ . قلم و كلك و نى ميان كاواك كه بدان تحرير كنند .

سأسم

(
sa'sam
) ا . ع . درختى سياه و يا درخت آبنوس . و درختى كه از آن كمان مىسازند .

ساسم

(
s sem
) ا . پ . نانخواه و زنيان .

ساسو

(
s su
) ا . پ . نام مردى .

ساسى

(
s si
) ا و ص . پ . فقير و درويش و گدا و بىنوا و تهيدست و مفلس . و گدائى .

ساسيا

(
s sy
) ا . پ . ساستا كه نام ديوى از تابعين اهريمن باشد .

ساسية

(
s siyat
) ا . ع . كلاه سرخى كه زنان مراكش بر سر مىگذارند .

ساطح

(
s teh
) افا . ع . خداى تبارك و تعالى كه مىگستراند زمين را .

ساطر

(
s ter
) ا . ع . قصاب . و ستاره‌هاى درجهء دويم مانند اقمار .

ساطرون

(
s terun
) ا . ع . شاپور ذو الاكتاف پادشاه ايران .

ساطريون

(
s teryun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - خصية الثعلب .

ساطع

(
s te '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - افراخته شده و برداشته شده . و پراكنده و منتشر . و منور و تابان . و هويدا . و ساطع النور : روشن و نورانى و تاب‌دار .

ساطعه

(
s te'e
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - روشن و نورانى . و هويدا و آشكار . و براهين ساطعه : دليلهاى روشن و آشكار و بين .

ساطل

(
s tel
) ا . ع . گرد و غبار بالا رفته .