تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1814

مساهمون:

ص١٨١٤

سادة

(
s dat
) ع . ج . سائد .

سادة

(
s ddat
) ا و ص . ع . ماده شتر كلانسال . و گيسوى مردم . و عين سادة : چشم گشاده كه نيك ننگرد . و چشم سپيد كه بدان ديده نشود و هنوز شكسته نشده باشد .

سادج

(
s daj
) ا . پ . سنبل هندى .

سادج

(
s dej
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ساده . و تخمير ناشده . و غير مختلط و خالص . و صاف و صادق و بىغرض و سليم .

سادح

(
s deh
) ص . ع . رجل سادح : مرد در فراخى و ارزانى .

سادحة

(
s dehat
) ا . ع . ابر نيك تاريك .

سادر

(
s der
) ص . ع . سراسيمه . و آنكه باك ندارد از چيزى . و بيغم . و خيره و شوخ چشم . و شترى كه چشم وى از شدت گرما خيره شده باشد .

سادس

(
s des
) ص . ع . ششم . يق : جاء فلان سادسا .

سادسا

(
s desan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - ششم و چيزى كه در مرتبهء ششم باشد .

سادسايه

(
s d - s ye
) ا . پ . جاى هموار و صاف .

سادك

(
s dek
) ا . پ . نوعى از بلبل .

سادگى

(
s dagi
) ا . پ . هموارى و يكسانى و برابرى و مساوات . و بىزينتى . و راستى و صداقت . و ساده‌دلى و يك روئى و خلوص . و پارسائى . و بىآميزشى .

سادم

(
s dem
) ص . ع . اندوهگين پشيمان . يقال : هو سادم نادم .

سادن

(
s den
) ا و ص . ع . دربان و خادم كعبه و يا بتخانه . ج : سدنة . و هو سادن الكعبة : او خدمتگار كعبه است .

ساده

(
s de
) ا و ص . پ . صاف . و مهره دار . و زدوده و هموار و يكسان و مسطح . و تراشيده و حك كرده . و بىشكل . و بدون نوشته . و صاف و زلال و بىرنگ . و سپيد . و خالص . و مفرد و بىآميزش . و صادق و مخلص . و خالص و پاك . و بىانديشه و ايله و نادان . و بىآرايش و بىزينت . و غير منقش . و صحرا و بيابان وسيع . و امرد و بىريش . و لباس سپيد تابستانى . و نام جشنى مر مردم ايران را كه در روز اول زمستان مىگيرند . و نام برگى دوائى كه از هند مىآورند و آن را ساذج هندى نيز مىگويند . و ساده كردن : خالص كردن . و خصى و اخته كردن .

ساده

(
s de
) ص . پ . ايستاده ضد نشسته . و ساده كردن : برپاداشتن و ايستاده كردن . و استوار كردن .

ساده جگر

(
s de - jegar
) ص . پ . ساده دل و ساده لوح . و صادق . و نادان و ابله .

ساده‌خوان

(
s de - x n
) ص . پ . هر چيزى كه به آسانى خوانده شود .

ساده دشت

(
s de - dact
) ا . پ . فلك الافلاك و فلك اطلس .

ساده درون

(
s de - darun
) و

ساده دل

(
s de - del
) ص . پ . بىريا و بىنفاق . و بىگناه . و صادق . و ابله و نادان .

ساده‌دلى

(
s de - deli
) ا . پ . صداقت . و نادانى و بىعقلى و حماقت .

ساده‌رو

(
s de - ru
) و

ساده‌روى

(
s de - ruy
) ص . پ . بىريش . و ريش تراشيده .

ساده‌زنخ

(
s de - zanax
) ص . پ . بى ريش .

ساده سپهر

(
s de - sepehr
) ا . پ . فلك اطلس .

ساده شده

(
s de - code
) ا . پ . مبتلا بذو سنطاريا .

ساده شكر

(
s de - cakar
) ص . پ . بىريش .

ساده ضمير

(
s de - zamir
) ص . پ . ساده‌دل .

ساده‌طور

(
s de - tavr
) ص . پ . صاف و صادق و بىريا و راست و درست در هر كارى .

ساده طورى

(
s de - tavri
) ا . پ . ملايمت و مدارا . و سادگى و حماقت .

ساده كار

(
s de - k r
) ا . پ . يك نوع از زرگرى .

ساده كرده

(
s de - karde
) ا و ص . پ . خصى و خواجه سرا و اخته .

ساده‌لوح

(
s de - lavh
) ص . پ . بىعيب و بىريا و ساده‌دل . و احمق و بيريش . و ريش‌تراشيده .

ساده مرد

(
s de - mard
) ا . پ . مردم بىزينت . و مردم نادان .

ساده وضعى

(
s de - vaz'i
) ا . پ . بىهنرى . و سادگى . و حماقت .

سادى

(
s di
) ص . ع . شتر مهمل و به خود گذاشته شده . و سادس و ششم .

ساذج

(
s zaj
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى . سنبل هندى . و گياهى كه بر روى آب رويد و آن را برگ و شاخ باشد ولى بىبيخ بود . و ساده و بىآميغ از هر چيزى .

ساذجه

(
s zaje
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ساده و هموار و برابر . و شفاف و روشن .

سأر

(
sa'r
) م . ع . سأر سأرا ( از باب فتح ) : پس خورده گذاشت .

سأر

(
saar
)

سئر سأرا

( از باب سمع ) : باقى ماند .

سار

(
s r
) ا و ص . پ . پرندهء سياه خوش آواز و داراى خالهاى سپيد ريزه كه مرغ ملخ خوار نوعى از آنست و لايق آموختن حرف زدن و نغمه‌سرائى مىباشد . و شتر . و درد و