تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1815

مساهمون:

ص١٨١٥
رنج و آزار و محنت و اندوه و زحمت . و جاى و مقام . و نى كاواك و ميان خالى . و كلك . و سنگ علامت ميل و فرسخ . و معصر و جاى فشردن انگور . و لقب ملكهء گرجستان كه در ايام قديم به آن ملقب بود . و قيصر . و سر و رأس . و بلند و رفيع . و بالا و فوق . و قله . و بلندى . و زمينى كه داراى پستى و بلندى و ناهمواريهاى بسيار بود . و محل انبوهى و بسيارى چيزها . و شبه و نظير و مثل و مانند . و بان و صاحب و مالك . و چشمه سار : جائى كه محل چشمه بود و رخسار : عارض و رخ بزرگ و نيكو . و سبكسار : سبك سر . و سنگسار : محل انبوهى و فراوانى سنگ . و سگسار : سگ مانند و كسى كه در خوى و طبيعت مانند سگ بود . و جائى كه سگ فراوان باشد . و عنبر سار : جائى كه عنبر فراوان باشد . و شهرى در كشمير كه عنبر سر نيز گويند . و شاخسار : محل انبوهى شاخه‌ها . و شاه‌سار : شاه مانند . و شرمسار : كسى كه داراى شرم و حيا بود . و كوهسار : كوهستان . و گاوسار : گاو سر و گرزى كه سرش مانند سر گاو بود . و نگون‌سار : سرنگون . و ساربان : محافظ و نگهبان شتر .

سار

(
s r
) ا . ع . سار الشيئ : همگى و تمامى آن چيز ( لغة فى ساير الشيئ ) .

سار

(
s rr
) ص . ع . شادمان كننده .

سارا

(
s r
) ا پ . نام زن حضرت ابراهيم . و نام موضعى در ساحل درياى عمان كه بواسطهء عنبرى كه از آنجا مىآورند مشهور شده .

سارا

(
s r
) ا و ص . پ . خالص و بىآميغ . و زبده و اعلا و زر سارا : زر خالص . و عنبر سارا : خوش‌بوىترين عنبرها . و مشك سارا : مشك اعلا .

ساران

(
s r n
) ا . پ . سر . و ج . سار يعنى سرها و در اين صورت هميشه در مقابل پايان استعمال مىگردد . و نام قصبه‌اى در عراق .

سارب

(
s reb
) ص . ع . بر يك جهة رونده . و ظاهر و نمايان در مسلك خود . قوله تعالى :
سارِبٌ بِالنَّهارِ
اى بارز يراه كل احد . و نيز سارب : مال چرندهء در روز بدون نگاهبان .

ساربان

(
s r - b n
) ا . پ . محافظ و نگاهدارنده . و ملك و امير . و شتربان و كسى كه شتران را محافظت مىكند .

ساربوغ

(
s rbuq
) ا . پ . فرمانفرما و فرمان‌گزار . و سالار سپاه . و رئيس قوم و طايفه .

سارة

(
s rat
) ا . ع . نام دختر هاوان بن با حورزن حضرت ابراهيم مادر اسحق .

سارة

(
s rrat
) ص . ع . امراة سارة : زن شادمان كن .

سارج

(
s raj
) و

سارچه

(
s rce
) ا . پ . مرغ خوش الحان . و نوعى از سار .

سارح

(
s reh
) ا . ع . ستور چرنده .

سارحة

(
s rehat
) ا . ع . مؤنث سارح . و ما له سارحة و لا رائحة يعنى نيست او را چيزى .

سارخاله

(
s rx le
) ا . پ . پشه . و پشهء خاكى .

سارخك

(
s rxak
) و (
s raxk
) (
s rexk
) ا . پ . پشه و بق .

سارخك

(
s rexk
) ا . پ . نيش پشه و كنه .

سارخكدار

(
s rxak - d r
) ا . پ . درخت پشه غال و شجرة البق .

سارشك

(
s rack
) ا . پ . پشه و سارخك و بق .

سارشكدار

(
s rack - d r
) ا . پ . درخت پشه غال و شجرة البق .

سارق

(
s req
) ص . ع . دزد . و سارق اليد : ضعيف اليد و كم زور .

سارقة

(
s reqat
) ص . ع . مؤنث سارق يعنى زن دزد . ج : سوارق .

سارقة

(
s reqat
) ا . ع . ديگ بزرگ . و غل جامعه . و نام موضعى در راه مكه .

سارك

(
s rak
) ا . پ . سار .

سارنج

(
s ranj
) ا . پ . مرغى كوچك و سياه .

سارنگ

(
s rang
) ا . پ . سارنج .

سارو

(
s ru
) ا . پ . پرنده‌اى هندى و سياه رنگ كه مانند طوطى سخن مىگويد .

سارو

(
s ru
) ا . پ . گچ آميختهء با شن .

ساروان

(
s r - v n
) ا . پ . ساربان و شتربان .

ساروج

(
s ruj
) ا . پ . گچ آميختهء با شن . و آهك آميختهء با خاكستر . و آهك زنده . و نوره يعنى مخلوطى از آهك زنده و زرنيخ كه با آب خمير كرده در ازالهء موها به كار مىبرند . و نام مرغى هندى كه سياه رنگ است .

ساروراء

(
s rur '
) ا . ع . شادى و شادمانى و خرمى .

ساروك

(
s ruk
) ا . پ . مرغ سخنگوى و حرف زن .

سارونه

(
s rune
) ا . پ . تاك انگور و شاخهء رز .

ساره

(
s re
) ا . پ . نشانه‌ها و سنگهائى كه در راه قرار مىدهند جهة نمودن فرسخها . و مرغ سار و زر زر . و تحت الحنك عمامه . و فوطه و چادرى كه زنان دكن يك سر آن را بر كمر بندند و سر ديگر را بر اسر ندازند . و يك نوع پارچهء مخطط هندى . و پرده و حجاب . و رشوت و پاره . و زن حضرت ابراهيم مادر اسحق .

سارى

(
s ri
) ا . پ . سارو سنگهاى نشانهء
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1815 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )