تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1799

مساهمون:

ص١٧٩٩

زيافت

(
ziy fat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناسرگى زر و سيم .

زيال

(
ziy l
) م . ع . زايل مزايلة و زيالا . مز . مزايلة . و زاله عن مكانه زيلا و زيالا . مر . زيل .

زيان

(
zay n
) ص . ع . قمر زيان : ماه نيكو و خوب .

زيان

(
ziy n
) ا . پ . نقصان . و فساد . و ضرر و خسارت و آسيب . و كمى . و زوال و خيانت . و اتلاف . و دغا و مكر . و تاوان . و زيان دادن : ضرر و خسارت وارد آوردن . و تاوان دادن . و زيان كردن : ضرر كردن . و اتلاف كردن . و قبول خسارت و آسيب نمودن . و خسارت كشيدن . و زيان كشيدن : خسارت كشيدن و قبول خسارت كردن . و زيان يافتن : قبول ضرر و خسارت نمودن . و در زيان افگندن : فريفتن و حبله كردن .

زيان

(
ziy n
) پ . افا . زيستن يعنى زيست كننده .

زيان

(
ziy n
) ا . ع . هر آنچه بدان آرايند و آرايش كنند و زينت .

زيان آور

(
ziy n - var
) ص . پ . مضر و مفسد و هر چيز كه موجب ضرر و خسارت و فساد گردد .

زيان آورى

(
ziy n - vari
) ا . پ . خسارت و آسيب و ضرر و مضرت .

زياندار

(
ziy n - d r
) ص . پ . موذى و مضر و با اذيت .

زياندن

(
ziy ndan
) ف م . پ . بجان آوردن و حيات دادن .

زيان رسيده

(
ziy n - raside
) ص . پ . ضرر كرده و خسارت كشيده و مغبون .

زيان زده

(
ziy n - zade
) ص . پ . خسارت كشيدهء در داد و ستد و تجارت و معامله .

زيانكار

(
ziy n - k r
) ا و ص . پ . متلف و اتلاف كننده و تباه كننده . و موذى و مضر . و اسراف كننده . و گنهكار .

زيانكارى

(
ziy n - k ri
) ا . پ . اتلاف و اسراف . و گناه .

زيانگر

(
ziy n - gar
) ا و ص . پ . زيانكار .

زيانى

(
ziy ni
) ا . پ . اتلاف . و نقصان . و خسارت . و خرابى و تباهى

زيانى

(
ziy ni
) ا . پ . تباهى و خسارت و زيان نامعينى .

زيانيدن

(
ziy nidan
) ف م . پ . احيا كردن و زنده كردن و دوباره حيات دادن .

زيائد

(
zay ed
) ع . ج . زيادة . يق : ابل كثيرة الزيائد اى الزيادات .

زيب

(
zib
) و (
zeyb
) ا . پ . زينت و نيكوئى . و آرايش . و زيبائى و حسن و جمال . و لطيف و جميل . و زيب و تر : آراسته و تازه . و زيب و زينت : زيبائى و لطافب .

زيبا

(
zib
) ص . پ . نيكو و خوب ضد زشت و بد . و زيبنده . و جميل و صاحب جمال و خوشنما . و آراسته و شايسته . و چه زيبا يعنى چه خوشنما و چه مناسب و چه سزاوار و چه شايسته و چه لايق و چه خوش و چه نيكو .

زيبا خو

(
zib - xu
) و (
zib - xov
) ص . پ . كسى كه داراى طبيعت و خوى خوش باشد .

زيب‌آرا

(
zib - r
) ص . پ . آرايش دهندهء حسن و نيكوئى .

زيبارو

(
zib - ru
)

زيباروى

(
zib - ruy
) ص . پ . خوش روى و خوب صورت .

زيباسرشت

(
zib - serect
) ص . پ . نيك فطرت كه داراى كردارهاى نيكو باشد .

زيبال

(
zib l
) ص . پ . اسب و استر و اشتر و ديگر چارپايان تندرو .

زيبان

(
zib n
) ص . پ . زيبا و خوشنما و آراسته و پيراسته .

زيبايش

(
zib yec
) ا . پ . آرايش و پيرايش و زينت .

زيبائى

(
zib i
) ا . پ . حسن و جمال و ظرافت و لطافت .

زيبد

(
zibad
) م ف . پ . لايق باشد و سزاوار بود و روا باشد و مناسب بود .

زئبر

(
ze'bar
) و (
ze'bor
) ا . ع . پرز جامه و پرز ميوه .

زيبر

(
zibor
) ا . پ . جوال مانندى براى حمل خاكروبه كه از پارچهء كلفتى ساخته باشند . و پلنگپوشى كه از پشم شتر درست كرده باشند .

زئبق

(
ze'baq
) و (
ze'beq
) و

زيبق

(
zibaq
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - جيوه و سيماب و ژيوه .

زيبق

(
zaybaq
) ا . پ . - مأخوذ از زئبق تازى - سيماب و جيوه . و زيبق كردن : نيست و نابود كردن . و زيبق مجزا : قطرات باران . و اشك چشم .

زيبقى

(
zaybaqi
) ص . پ . منسوب بزيبق .

زئبقى

(
ze'baqiyy
) ص . ع . منسوب بزئبق .

زيبگر

(
zib - gar
) ا . پ . زيبنده و آرايش كننده .

زئبل

(
ze'bel
) و

زيبل

(
zibel
) ا . ع . بلا و داهية و آفت .

زيبن

(
ziban
) و (
zayban
) ص . پ . تارك دنيا و زاهد .