تقصير و عيب و خطا و ج . ذم .
ذمه
(
zamh
) ذمهته الشمس ذمها ( از باب فتح ) : گرم كرد آن را آفتاب . و سخت شد بر آن گرمى آفتاب ( لغة فى دمه بالمهملة ) .
ذمه
(
zamah
) ا . ع . بازيچهاى مر كودكان تازى را .
ذمه
(
zamah
) م . ع . ذمه الحر ذمها ( از باب سمع ) : سخت شد گرما . و ذمه الرجل بالحر : سخت شد بر آن مرد گرما . و ذمه الرمل : سخت شد گرمى ريگها .
ذمه
(
zemme
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عهده . و هر چيز كه شخص در اداى آن ملزم باشد و مجبور در اجراى وى بود . و عهد و امان و زنهار . و وام و دين . و اهل ذمه :
مجوس و يهود و ترسا . و برات ذمه : حكم امان و حفظ . و برائت ذمه : از زنهار خود خارج كردن و ذمهء خود را برى نمودن .
ذمى
(
zamy
) م . ع . ذمى ذميا و ذميانا ( از باب ضرب ) : شتافت . و ذمتنى ريح كذا يعنى رنج رسانيد مرا اين چنين بوئى .
و خذ ما ذمى لك اى ارتفع لك .
ذمى
(
zam
) ا . ع . بوى بد و ناخوش .
ذمى
(
zemmiyy
) ص . ع . زنهارى .
و منسوب بعهد و پيمان يعنى كافر مطيع اسلام و جزيه گزار .
ذمى
(
zemmi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنهارى . و هر آنچه بر ذمهء كسى بود .
ذمياط
(
zemy t
) ا . ع . دمياط . مر .
دمياط .
ذميان
(
zamay n
) ذمى ذميانا .
مر . ذمى .
ذمير
(
zamir
) ا . ع . مرد صاحب جمال .
و مرد دلير .
ذميل
(
zamil
) ا . ع . رفتار نرم و يا رفتارى برتر از عنق كه نوعى از رفتار ستور است .
ذميل
(
zamil
) م . ع . ذمل ذملا و ذميلا . مر . ذمل .
ذميلة
(
zamilat
) ص . ع . ناقة ذميلة ماده شتر عيبناك .
ذميم
(
zamim
) ا . ع . دميدگى پوست كه بر روى از گرما و يا گر پيدا آيد . و نم .
و شبنم كه بر درخت افتد و خاك بر وى نشسته گل گردد . و سپيدى كه بر بينى بزغاله باشد .
و چيزى مانند تخم مور كه از مسام نرمهء بينى بيرون آيد . و كميز . و آب ناخوش و مكروه .
و آبى مانند آب بينى كه از نرهء تكه برآيد .
و شيرى كه از پستان گوسپند چكد .
ذميم
(
zamim
) ص . ع . رجل ذميم :
مرد نكوهيده . و بئر ذميم : چاه كم آب .
و چاه بسيار آب .
ذميمة
(
zamimat
) ا و ص . ع . بر جاى ماندگى . و به ذميمة اى زمانة تمنعه الخروج .
و چيز نكوهيده و مذموم . و بئر ذميمة :
چاه كم آب . و چاه بسيار آب .
ذميمه
(
zamime
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نكوهيده و بد و زشت . و صفات ذميمه : صفتهاى زشت .
ذن
(
zonn
) ع . ج . اذن و ذناء . و ج .
ذناء (
zann '
) .
ذناء
(
zann '
) ص . ع . مؤنث اذن يعنى آنكه آب از هر دو سوراخ بينى وى روان باشد . و زنى كه حيض وى نايستد . ح : ذن .
ذناب
(
zen b
) ا . ع . رشتهاى كه بدان دم شتر را بتنگ آن بندند تا وى را چپ و راست نزند و سوار را آلوده نگرداند . و سپس و آخر هر چيزى . و آب رو ميان دو پشته . ج :
ذنائب .
ذناب
(
zen b
) ا . ع . ج . ذنوب .
ذناب
(
zen b
) م . ع . ذانب مذانبة و ذنابا . مر . مذانبة .
ذنابة
(
zon bat
) و (
zen bat
) ا . ع .
آب راههء در پستى . و نهرى كه از مرغزار بجانب ديگر رود . و ذنابة الدهر : اواخر زمانه . و ذنابة الوادى : جاى منتهاى سيل وادى و هو اكثر من ذنبة الوادى . ج : ذنائب .
ذنابة
(
zen bat
) ا . ع . راه . و ميانهء راه .
و قرابت و خويشى ، ج : ذنائب .
ذنابة
(
zon bat
) ا . ع . نوك كفش .
و سپس رو و تابع . ج : ذنائب .
ذنابى
(
zon b
) ا . ع . دم . و دم مرغ . و دمغزه . و سپس روندگان . و آبى كه از بينى شتر فرود آيد .
ذناذن
(
zan zen
) ا . ع . ذناذن الثوب : عطف جامه . ج . ذنذن و ذنذن .
ذنان
(
zon n
) ا . ع . آب بينى . و آب بينى تنك . و آب بينى روان .
ذنانة
(
zon nat
) ا . ع . حاجت . و باقى ماندهء چيزى هلاك شده . و باقى ماندهء وام .
و وعده . و باقى ماندهء چيزى ضعيف و سست .
و اسب دم دراز . و دول . و روزهاى نحس .
ذنانى
(
zon n
) ا . ع . آب بينى شتر .
ذنائب
(
zan eb
) ا . ع . موضعى . و ج .
ذنوب . و ج . ذناب . و ج . ذنابة . و ج .
ذنابة . و ج . ذنابة و ذنابة .
ذنب
(
zanb
) ا . ع . گناه . و هر كار كه كردار آن ناروا باشد و جرم و بزه . ج : ذنوب .
و ج ج : ذنوبات .
ذنب
(
zanb
) م . ع . ذنبه ذنبا ( در باب ضرب و نصر ) : سپس وى رفت . و ملازم وى گرديد . و نگذاشت آن را .
ذنب
(
zanab
) ا . ع . ذنب . ج : اذناب .
و دنبالهء چشم . و دراز از هر چيزى . و باصطلاح