تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1597

مساهمون:

ص١٥٩٧
رجل ذم : مرد نكوهيده . و كذلك رجل ذم .

ذم

(
zemm
) ا و ص . ع . بسيار لاغر . و هالك . و تلف . و امان . و عهد . و پذرفتارى . و عروسى . و حمايت . و جشن . و اتحاد . و معاهد .

ذمء

(
zam '
) م . ع . ذمأ عليه ذمأ ( از باب فتح ) : دشوار آمد بر وى .

ذماء

(
zem '
) ا . ع . جنبش . و باقى جان در گلو بريده . و قوت دل . يق : الضب اطول شيئى ذماء .

ذماء

(
zem '
) م . ع . ذمى المذبوح ذماء ( از باب ضرب ) و ذمى ( از باب سمع ) : جنبيد آن مذبوح . و ذمى ذماء ( از باب سمع ) و ذمى ذماء ( از باب ضرب ) : قوى دل گرديد و آشكار كرد قوت دل را .

ذمار

(
zem r
) ا . ع . چيزى كه نگاهداشت آن بر مرد سزاوار بود . و حامى الذمار : كسى كه حفظ مىكند هر آنچه سزاوار و لايق وى باشد .

ذمارة

(
zam rat
) ا . ع . دلاورى و مردانگى .

ذمام

(
zem m
) و (
zam m
) ا . ع . حق واجب . و حرمت . و آبرو . ج : اذمة .

ذمام

(
zem m
) ع . ج . ذمة و ذميمة .

ذمام

(
zamm m
) ص . ع . متهم كننده و نكوهش كننده و ملامت كننده و عيب جوينده .

ذمامة

(
zam mat
) و (
zem mat
) ا . ع . امان و عهد و ضمانت و كفالت . و حيا . و ضمانت جان و مال .

ذمامة

(
zom mat
) ا . ع . باقى ماندهء چيزى .

ذمائر

(
zom er
) ا . ع . داهية و بلا و سختى .

ذمائم

(
zam em
) ع . ج . ذميمة .

ذمة

(
zammat
) ص . ع . بئر ذمة : چاه كم آب . و چاه بسيار آب . ج : ذمام .

ذمة

(
zemmat
) ا . ع . امان و عهد و زينهار . و پذرفتارى . و ذمة المسلمين واحدة اى هم كنفس واحدة فاذا آمن احد و ان كان انى لا ينقضه احد . و طعام مهمانى . و طعام عروسى . و مردم با عهد و پيمان . ج : ذمم . و اهل الذمة : يهود و ترسا و مجوس لدخولهم فى عهد المسلمين و امانهم .

ذمة

(
zemmat
) و (
zammat
) ا . ع . قضى بذمته : احسان كرد بسوى وى تا نكوهيده نگردد . و كذلك قضى بذمته .

ذمت

(
zamt
) م . ع . ذمت ذمتا ( از باب ضرب ) : ديگرگون و متغير شد . و لاغر گرديد .

ذمحلة

(
zamhalat
) م . ع . ذمحله ذمحلة : غلطانيد آن را .

ذمخ

(
zamax
) و (
zemax
) ا . ع . يك قسم بار درختى .

ذمذمة

(
zamzamat
) م . ع . ذمذم عطيته ذمذمة : كم كرد بخشش خود را .

ذمر

(
zamr
) ا . ع . نكوهش .

ذمر

(
zamr
) م . ع . ذمره ذمرا ( از باب نصر ) : نكوهش كرد آن را . و ذمر فلانا على الامر : برانگيزانيد فلان را بر آن كار و سرزنش نمود تا آنكه كوشش كند . و ذمر فلانا : ترسانيد فلان را . و ذمر الاسد : بانگ كرد آن شير و غريد . و ذمر ( مجهولا ) : برانگيخته شد بركار .

ذمر

(
zemr
) ا . ع . بلا و داهيه .

ذمر

(
zemr
) و (
zamer
) ا . ع . دلير . و زيرك دريابنده . و رسا . و بسيار يارىگر . ج : اذمار .

ذمر

(
zemerr
) ا . ع . دلير و شجاع .

ذمرة

(
zamerat
) ا . ع . بانگ و فرياد .

ذمط

(
zamt
) م . ع . ذمطه ذمطا ( از باب ضرب ) : گلو بريد آن را .

ذمط

(
zomaet
) ص . ع . طعام ذمط : طعام زود هضم .

ذمطة

(
zomatat
) ص . ع . مرد رسا و آنكه بهر چيزى برسد . و با وقوف . و كار ساز . و بسيار خوار . يق : رجل ذمطة .

ذمل

(
zaml
) م . ع . ذمل البعير ذملا و ذمولا و ذميلا و ذملانا ( از باب ضرب و نصر ) : نرم رفت آن شتر .

ذمل

(
zomol
) و (
zoml
) ع . ج . ذمول .

ذملان

(
zamal n
) م . ع . ذمل ذملانا . مر . ذمل .

ذملق

(
zamallaq
) ا . ع . مرد چاپلوس . و مرد سبك تيز زبان . و شمشير تيز .

ذملقانى

(
zamallaq niyy
) و (
zamlaq niyy
) ص . ع . رجل ذملقانى : مرد فصيح بسيار گوى . و كذلك رجل ذملقانى .

ذملقة

(
zamlaqat
) ا . ع . چاپلوسى . و با همديگر نرمى نمودن و ملاطفت .

ذملقى

(
zamallaqiyy
) ص . ع . مرد فصيح زبان بسيار گوى .

ذمم

(
zemam
) ع . ج . ذمة .

ذمول

(
zamul
) ص . ع . ناقة ذمول : ماده شتر نرم رو . ج : ذمل و ذمل ( بتسكين ميم جهة تخفيف ) .

ذمول

(
zomul
) م . ع . ذمل ذمولا مر . ذمل .

ذموم

(
zamum
) ص . ع . بسيار عيب شمارنده مردم را .

ذموم

(
zomum
) ا . ع . بدى . و گناه و