تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1775

مساهمون:

ص١٧٧٥
راههء كوچك و تنگ . ج : زمع . و نيز زمعة : واحد زمع يعنى يك گره جاى برآمدن خوشهء انگور .

زمعى

(
zam'iyy
) ا . ع . مردم فرومايه و زود خشم . و مرد زيرك و رسا .

زمق

(
zamq
) م . ع . زمق لحيته زمقا ( از باب ضرب و نصر ) : بركند ريش او را . و زمق القفل : گشاد كليدان را .

زمقة

(
zamaqat
) ا . ع . چيز اندك و حقير . و ما اعنى عنى زمقة اى شيئا .

زمك

(
zamak
) م . ع . زمكه عليه زمكا ( از باب نصر ) : برانگيخت آن را تا سخت خشمگين شد به روى . و زمك القربة : پر كرد مشك را .

زمك

(
zamak
) ا . ع . خشم .

زمك

(
zemekk
) و

زمكاء

(
zemekk '
) ا . ع . دم غزهء مرغ . و دم مرغ و بن دم آن .

زمكة

(
zamakat
) ص . ع . رجل زمكة : مرد شتاب زدهء خشمناك . و مرد گول پست بالا .

زمكى

(
zemki
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دم غزهء مرغ .

زمكى

(
zemekk
) ا . ع . دمغزهء مرغ و بن دم آن و تمام دم آن .

زمگان

(
zamg n
) و (
zomg n
) ا . پ . موى زهار .

زمل

(
zaml
) م . ع . زمله زملا ( از باب نصر ) : رديف خود ساخت او را و يا عديل گردانيد . و زملت الشيئ : برداشتم آن چيز را . و زمله : در پى او رفت . و زمل زملا و زملانا و زمالا : از نشاط لنگان راه رفت .

زمل

(
zeml
) ا . ع . رديف . و بارپشت . و نصف جوال از هر چيزى . يق : ما فى جو القك الازمل اذا كانت نصف الجوالق . و نيز زمل : از اعلام است .

زمل

(
zemal
) و (
zomal
) و (
zommal
) ا . ع . مرد ضعيف ترسندهء بد دل . و بار درخت .

زمل

(
zomol
) ع . ج . زمال .

زملان

(
zamal n
) م . ع . زمل زملا و زملانا . مر . زمل .

زملة

(
zemlat
) ا . ع . خرما بنان دراز درهم پيچيده . و خرما بنان ريزهء انبوه . و نهال خرما بن آن‌قدر كه دست بدان نرسد .

زملة

(
zomlat
) ا . ع . گروه مردم و همراهان .

زملة

(
zamalat
) ا . ع . اهل خانه و عيال . و فراوان و بسيار . يق : ترك زملة : گذاشت بسيار را .

زملج

(
zomloj
) ا . پ . پروانهء كوچك .

زملق

(
zomaleq
) و (
zommaleq
) ا . ع . كسى كه پيش از دخول انزال كند .

زمم

(
zamam
) ا . ع . مقابل . و قريب . يق : وجهى زمم بيته اى تجاهه روى من مواجه خانهء او است . و دارى من داره زمم او دارى زمم داره : خانهء من نزديك خانهء اوست . و امرهم زمم اى قصد متوسط معتدل او بين ظاهر .

زمم

(
zammam
) ا . ع . چاه زمزم .

زمم

(
zommam
) ع . ج . زام .

زمن

(
zaman
) ا . پ . زمين .

زمن

(
zaman
) ا . ع . روزگار . و وقت خواه قليل باشد يا كثير . ج : ازمان و ازمن .

زمن

(
zaman
) م . ع . زمن زمنا و زمنة و زمانة ( از باب سمع ) : بر جاى ماند .

زمن

(
zamen
) ا و ص . ع . بر جاى مانده . ج : زمنون . و بيمار كه بيمارى آن از مدت دراز باشد . و انبار و تودهء سرگين .

زمن

(
zaman
) پ . مخفف ازمن

زمنة

(
zomnat
) م . ع . زمن زمنا و زمنة و زمانة . مر . زمن .

زمنة

(
zamanat
) ا . ع . برجاى ماندگى .

زمنة

(
zamanat
) ا . ع . زمان و روزگار .

زمنج

(
zamnaj
) ا . پ . سنگى استوانه‌اى گرد كه براى برابر كردن و مسطح نمودن پشت بامها سازند و آن را غلطك و بام غلطان نيز گويند .

زمنج

(
zemonj
) و (
zemenj
) ا . پ . پرندهء گوشت‌خوار كه دو برادران و بتازى زمج (
zommaj
) گويند .

زمنى

(
zamn
) ع . ج . زمين .

زمو

(
zamu
) و (
zomu
) ا . پ . طين و گل تر . و گل خشك .

زمو

(
zomu
) ا . پ . سقف خانه كه از چوب و علف و نى و گل پوشيده باشند . و خاكى كه در روى سقف خانه مىريزند .

زموخ

(
zamux
) ص . ع . عقبة زموخ : عقبهء دور و دراز و سخت .

زمودن

(
zamudan
) ف ل و م . پ . زر دوزى كردن . و نقش و نگار نمودن و نقاشى كردن .

زموده

(
zamude
) ص . پ . زر دوزى شده . و نقش و نگار شده .

زموده

(
zomude
) ا . پ . آورك و باد پيچ .

زمور

(
zamur
) ا . ع . كودك نيكو روى .

زموع

(
zamu '
) ا . ع . مرد شتاب زده . و زن شادمان و شتاب . و خرگوش كه نزديك گام گذاشته دود كانها تعدو على زمعاتها اولانها اذا قربت من حجرها مشت على زمعتها لئلا يقتفى اثرها .

زموم

(
zamum
) ا . ع . سيماب و جيوه .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1775 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )