تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1774

مساهمون:

ص١٧٧٤

زمرونتن

(
zamrunetan
) ف ل . پ . بلغت زند سرائيدن و تغنى كردن و خوانندگى نمودن .

زمره

(
zomre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه و جمعيت . و سپاه و لشكر . و زمره بزمره : طايفه بطايفه . و زمره‌اى از آن : بعضى از آن .

زمزرة

(
zamzarat
) م . ع . زمزر الوعاء زمزرة : جنبانيد آوند را پس از پر شدن تا نيك پر گردد .

زمزم

(
zamzam
) ا . پ . فصل چهاردهم از كتاب مقدس زند . و كلماتى چند كه مغان در محل ستايش بارىتعالى و هنگام شستن بدن و خوردن چيزى بر زبان آرند . و زمزم آتش‌فشان : آفتاب . و زمزم افشاندن : بانگ زدن . و گريه كردن . و زمزم رسن : آفتاب .

زمزم

(
zamzam
) م ف . پ . آهسته آهسته و با ملايمت و مشفقانه .

زمزم

(
zamzam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نام چاهى نزديك خانهء كعبه شرفها اللّه . و آب زمزم : آبى كه از آن چاه برگيرند .

زمزم

(
zamzam
) ا . ع . چاهى در مسجد الحرام نزديك خانهء كعبه شرفها اللّه . و شتر گردن دراز .

زمزم

(
zamzam
) ص . ع . ماء زمزم : آب بسيار .

زمزم

(
zemzem
) ا . ع . گروه شتران شش ساله .

زمزم

(
zomazem
) ا . ع . چاه زمزم .

زمزمة

(
zamzamat
) ا . ع . آوازى كه از دور آيد و در آن بانگى باشد مانند بانگ مگس و بانگ رعد پى در پى . و هر بانگ رعد . و كلام مغان وقت طعام خوردن به نحوى كه زبان و لب نگشايند بلكه آوازى از خيشوم و حلق برآيد . و آواز شير بيشه . و هر آواز خفى كه فهميده نشود .

زمزمة

(
zemzemat
) ا . ع . گروه مردم و شتر و يا پنجاه شتر . و پاره‌اى از ديوان و ددان . و جماعت شتران كه در آن شتر ريزه نباشد .

زمزمه

(
zamzame
) ا . پ . خوانندگى و ترنم بآهستگى . و بر زبان آوردن و خواندن كلمات زمزم در محل ستايش خداوند تبارك و تعالى و در هنگام شستن بدن و خوردن چيزى . و نام فصلى از كتاب زند . و نجوا . و سخن تملق‌آميز .

زمزمه‌پرداز

(
zamzame - pardaz
) و زمزمه پيراى (
zamzame - pir y
) و

زمزمه سنج

(
zamzame - sanj
) ا . پ . سرود گوى .

زمزمه گويان

(
zamzame - guy n
) و (
zamzame - govy n
) ا . پ . سرود گوينده و سراينده و مغنى و مطرب و آوازه خوان . و فاختهء كوكوكنان .

زمزمه ناك

(
zamzame - n k
) ص . پ . آنكه زمزمه مىكند و خوانندگى مىكند و سرود مىگويد .

زمزمى

(
zamzami
) ا . پ . آوندى كه پر از آب زمزم باشد .

زمزميدن

(
zamzamidan
) ف ل . پ . پر خوردن . و عطسه كردن بآهستگى و آرامى .

زمزوم

(
zomzum
) ا . ع . زمزوم الابل : شتران برگزيده و يا صد شتر برگزيده . و زمزوم القوم : بدترين آن طايفه .

زمزيم

(
zemzim
) ا . ع . جماعت شتران شش ساله .

زمستان

(
zamest n
) ا . پ . فصل چهارم از چهار فصل سال ضد تابستان و موسم سرما . و دانش و حكمت و علم .

زمستانى

(
zamest ni
) ا و ص . پ . منسوب بزمستان و سرما . و موسم سرما .

زمع

(
zom '
) ص . ع . ج . ازمع و زمعاء .

زمع

(
zama '
) ص . ع . رجل زمع : مرد رساى در امور و ثابت عزم بر كارها .

زمع

(
zama '
) ا . ع . مردم فرومايه . يقال : هو من زمع الناس ، و موى دراز بر تندى پاشنهء اسب . و توجبهء سست . و لرزه مانندى كه بمردم عارض شود . و گره‌هاى جاى برآمدن خوشهء انگور . و ترس و بيم . و ج . زمعة .

زمع

(
zama '
) م . ع . زمع زمعا و زماعا و زماعا . مر . زماع و زماع . و نيز زمع : سرگشته و آشفته شدن از ترس و دهشت داشتن . و لرزه در اندام افتادن . و ترسيدن و بيم داشتن . و زائد شدن انگشت از معتاد .

زمع

(
zame '
) ا . ع . كسى كه در وقت خشم كميز آيدش و يا اشك ريزد .

زمع

(
zomma '
) ا . ع . زنبور بىنيش . و كسى كه در حاجت خود سست نباشد .

زمعاء

(
zom'a '
) ص . ع . مؤنث از مع يعنى زنى كه انگشت زائد داشته باشد . ج : زمع .

زمعاء

(
zoma '
) ع . ج . زميع .

زمعات

(
zama ' t
) ع . ج . زمعة .

زمعان

(
zama n
) م . ع . سبك و شتاب رفتن . و آهسته و دير رفتن ( از اضداد است ) . و ثابت بودن بر كارى ( و الفعل من فتح ) .

زمعة

(
zom'at
) ا . ع . پاره‌اى از گياه .

زمعة

(
zama'at
) ا . ع . تندى پس سم ستور . و ناخن مانندى در بند دست گوسپند . و موى فروهشتهء در پس پاى گوسپند و آهو و خرگوش و جز آن . ج : زمع و زمعات و ج ج : زماع . و پشته . و آب راهه . و زمين نشيب او هو دون الشعبة و الشعبة دون التلعة او تلعة صغيرة ليس لها سيل قريب . و زمين پست كه آب دروى گرد آيد . ج : ازماع . و آب