تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1773

مساهمون:

ص١٧٧٣
بينهم : بر افژوليد ايشان را بر يكديگر . و زمج عليهم : ناگاه و بىدستورى برآمد بر ايشان .

زمج

(
zamaj
) م . ع . زمج زمجا ( از باب سمع ) : خشم گرفت .

زمج

(
zamaj
) ا . ع . خشم .

زمج

(
zamej
) ص . ع . خشمناك .

زمج

(
zommaj
) ا . ع . مرغى گوشتخوار و درنده كه دو برادران و زمنج گويند .

زمجة

(
zamejat
) ص . ع . مؤنث زمج يعنى زن خشمناك .

زمجة

(
zemmejat
) ا . ع . زمجة الظليم : نوك شتر مرغ .

زمجر

(
zamjar
) ا . ع . تير باريك از نى . و كلك دراز . ج : زماجر و زماجير .

زمجر

(
zemajr
) ا . ع . آواز . ج : زماجر .

زمجرة

(
zamjarat
) م . ع . زمجر الاسد زمجرة : غريد آن شير .

زمجرة

(
zamjarat
) ا . ع . نى كه مىنوازند . و زن زناكار . و آواز . و آواز نى . و ساجور و چوب كه بر گردن سگ بندند . و عمود آهن ميان دو حلقهء گردن بند آهنى . ج : زماجر و زماجير . و بانگ و فرياد و غوغاى بسيار .

زمجى

(
zemji
) ا . پ . جاى برآمدن دم پرندگان . و دم غزه و بن دم جانوران ديگر .

زمجى

(
zemejja
) ا . ع . دم غزهء مرغ .

زمجيل

(
zemjil
) ا . ع . پلنگ .

زمچ

(
zamc
) ا . پ . زاج . و رنگ سياه صباغى . و نام جائى در خراسان . و زمچ بلور : زاج سفيد .

زمچ

(
zemc
) ا . پ . شكره و باز شكارى .

زمچك

(
zamcak
) ا . پ . پرندهء كوچك .

زمح

(
zommah
) ا . ع . مرد ناكس و فرومايه و سست . و كوتاه بالاى زشت رو . و سياه فام بدخلقت .

زمحن

(
zemahn
) و

زمحنة

(
zemahnat
) ا . ع . مرد بدخلق بخيل .

زمخ

(
zamx
) م . ع . زمخ زمخا ( از باب فتح ) : تكبر كرد و گردنكشى نمود .

زمخ

(
zamax
) ص . ع . عقبة زمخ : عقبهء دور و دراز .

زمخ

(
zommax
) ع . ج . زامخ .

زمخت

(
zomoxt
) و (
zamoxt
) ا و ص . پ . عفص و گس و هر چيز كه دهان را جمع كند و منقبض نمايد مانند پوست انار و مازو . و مردم گرفته و مقبوض و بخيل و درشت . و نالايق . و عقد و گرهى كه بغايت سخت باشد . و نى شكر .

زمختى

(
zomoxti
) ا . پ . عفوصت و درشتى و سختى و گرفتگى .

زمخر

(
zamxar
) ا . ع . ناى . و تير از نى . و درخت انبوه درهم پيچيده و فراخ درون كاواك نازك . و كلك دراز و باريك .

زمخرة

(
zamxarat
) ا . ع . زن زناكار .

زمخرة

(
zamxarat
) م . ع . زمخر الصوت زمخرة : سخت گرديد آواز . و زمخر النمر : در خشم شد و بانگ برزد آن پلنگ . و زمخر العشب : شكوفه آورد آن گياه .

زمخرى

(
zamxariyy
) ص . ع . باريك و دراز ميان كاواك از هر چيزى . و ظليم زمخرى السواعد : شتر مرغ باريك ساق .

زمخشر

(
zamaxcar
) ا . پ . شهرى در خوارزم .

زمخشرى

(
zamaxcari
) ص . پ . منسوب بزمخشر . و جار اللّه ابو القاسم محمود ابن عمرو معروف بزمخشرى .

زمخك

(
zamoxk
) و (
zomoxk
) ص . پ . زمخت .

زمخير

(
zemxir
) ا . ع . چيزى اندك . و مارزئته زمخيرا اى ما نقصته شيئا .

زمر

(
zamr
) م . ع . زمر زمرا و زميرا ( از باب نصر و ضرب ) : ناى زد . و زمر القربة زمرا ( از باب نصر ) : پر كرد مشك را . و زمر بالحديث : فاش كرد آن خبر را . و زمر فلانا بفلان : بر آغالانيد فلان را بر فلان .

زمر

(
zamar
) م . ع . زمر زمرا ( از باب سمع ) : كم موى شد . و كم مروت گرديد . و نيكو روى شد .

زمر

(
zamer
) ص . ع . كم موى و كم پشم . و كم مروت . و مرد نيكو روى .

زمر

(
zomar
) ع . ج . زمرة .

زمر

(
zemmer
) ص . ع . سخت و درشت .

زمران

(
zamar n
) م . ع . زمر الظبى زمرانا ( از باب نصر ) : رميد آهو .

زمرة

(
zomrat
) ا . ع . فوج و گروه . و گروه متفرق از مردم . ج : زمر .

زمرة

(
zamerat
) ص . ع . مؤنث زمر كم موى و كم پشم .

زمرد

(
zomorrod
) ا . ع . گوهرى قيمتى و گرانبها كه رنگ سبز خوشى دارد و به فارسى دوال و يا دو بال گويند .

زمردگيا

(
zomorrod - giy
) ا . پ . كتب هندى و شاهدانه .

زمردنگار

(
zomorrod - neg r
) ص . پ . مرصع شدهء با زمرد .

زمردى

(
zomorrodi
) و

زمردين

(
zomorrodin
) ص . پ . چيزى كه برنگ زمرد باشد .

زمرذ

(
zomorroz
) ا . ع . زمرد .