تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1771

مساهمون:

ص١٧٧١

زلول

(
zalul
) ص . ع . ماء زلول : آب خوشگوار و صاف و شيرين .

زلول

(
zolul
) م . ع . زل زلا و زلولا . مر . زل .

زله

(
zalh
) ا . ع . گل ريحان و حسن و خوبى آن . و سنگى كه آبكش بر آن مىايستد . و سرگشتگى .

زله

(
zalah
) ا . ع . غم و اندوه كه بذات كسى رسد .

زله

(
zalle
) ا . پ . طعام و خوردنى كه شخص ميهمان از مجلس ضيافت با خود ببرد .

زله

(
zalle
) و (
zelle
) ا . پ . يك نوع جانوركى مانند ملخ و با آواز كه داراى آواز طولانى مىباشد .

زلهب

(
zalhab
) ا . ع . مرد سبك ريش و سبگ گوشت .

زليببا

(
zalibeb
) ا . پ . زلوبيا .

زلية

(
zelliyyat
) ا . ع . مأخوذ از زيلوى فارسى و بمعنى آن . ج : زلالى .

زليج

(
zalij
) م . ع . زلج زلجا و زليجا . مر . زلج .

زليجة

(
zalijat
) ص . ع . ناقة زليجة : ماده شتر تيز رفتار .

زليخا

(
zolayx
) ا . پ . زن پاتيفار عزيز مصر و صاحبهء يوسف پيغمبر .

زليخا

(
zalix
) ا . ع . زليخا .

زليطة

(
zalitat
) ا . ع . لقمهء لغزندهء از عصيدة و جز آن ( لغة مولدة ) .

زليف

(
zalif
) ا . پ . ترس و بيم و هول و هراس .

زليف

(
zalif
) ا . ع . پيش درآيندهء از جائى به جائى .

زليفن

(
zalifan
) و (
zelifan
) ا . پ . ترس و بيم . و تهديد و تخويف و سبب ترسيدن شدن . و كينه و انتقام . و چرخى كه بدان پنبه دانه را از پنبه جدا سازند .

زليفى

(
zalifi
) ا . پ . ترس و خوف و بيم و هراس .

زليق

(
zaliq
) ا . ع . بچهء ناتمام افگنده و سقط شده .

زليق

(
zollayq
) ا . ع . شفترنگ و نوعى از شفتالوى تابان بىپرز كه به فارسى شليل گويند .

زليل

(
zalil
) ا . پ . آواز و صداى گلو . و فواق و آروغ .

زليل

(
zalil
) ا . ع . پالوده .

زليل

(
zalil
) ص . ع . ماء زليل : آب صاف سرد و گوارا و عذب و زود گذرندهء از حلق .

زليل

(
zalil
) م . ع . زل زلا و زليلا . مر . زل .

زليلاء

(
zellila '
) و

زليلى

(
zellil
) م . ع . زل زلا و زليلاء و زليلى . مر . زل .

زليلى

(
zellil
) ا . ع . لغزش .

زليم

(
zalim
) ص . ع . تير نيك تراشيده .

زم

(
zam
) ا . پ . سرما ضد گرما . و باد سخت و تند . و زخم و جراحت . و فتيله . و مشعل . و كبريتى كه جهة گيرائى آتش استعمال مىكنند . و گونه . و فك . و خيمه . و شياف . و آهستگى و نرمى . و طفلى كه در هنگام تكلم آب از دهانش جارى باشد . و كسى كه در هنگام تكلم گوشت دهان او تمام پيدا و نمايان بود . و نام رودخانه و شهرى در مرو . و نام چاهى در مسجد الحرام كه بچاه زمزم معروف است .

زم

(
zamm
) م . ع . زمه زما ( از باب نصر ) : بست آن را . و زم البعير بانفه : برداشت و بلند كرد آن شتر سر خود را از درد بينى . و زم الرجل برأسه : بلند كرد آن مرد سر خود را . و زم بانفه : تكبر كرد و گردنكشى نمود . و زم القربة : پر كرد مشك را . و زمت القربة : پر گرديد مشك . يق : زمها زما فزمت هى زموما ( لازم و متعدى ) . و زم البعير : مهار كرد در بينى شتر . و زم النعل : زمام ساخت نعل را . و نيز زم : پيش شدن در رفتن و سخن گفتن . و سر برداشته بردن گرگ بزغاله را .

زم

(
zamm
) ا . ع . سكوت . الحديث : ليس فى امتى رهبانية و لا سباحة و لا زم .

زما

(
zam
) پ . مخفف ازما .

زماتة

(
zam tat
) م . ع . زمت زماتة ( از باب كرم ) : آهسته و صاحب وقار گرديد .

زماجر

(
zam jer
) ا . ع . ج . زمجرو زمجرة و زمجر .

زماجير

(
zamajir
) ا . ع . ج . زمجرة و زمجر .

زماح

(
zomm h
) ا . ع . مرغى كه كودك را از گهواره بر مىگيرد .

زماخرى

(
zom xeriyy
) ا . ع . ميان كاواك و اجوف .

زمار

(
zem r
) ا . ع . بانگ شتر مرغ . و ج . زمير .

زمار

(
zem r
) م . ع . زمر النعام زمارا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد آن شتر مرغ .

زمار

(
zamm r
) ص . ع . ناى نواز .

زمارة

(
zem rat
) ا . ع . ناى نوازى .

زمارة

(
zamm rat
) ا . ع . ناى . و چوب كه بر گردن سگ بندند تا نتواند از سوراخ موستان داخل شدن و انگور خوردن . و زن زناكار و زن زناكار خوب روى . و عمود آهن ميان دو حلقهء گردن‌بند آهنى . و كسب الزمارة : جاكشى و زن زناكار را به اين