تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1769

مساهمون:

ص١٧٦٩
و زلزالا . مر . زلزلة .

زلزة

(
zalzat
) ا . ع . زن سبك كه بخانه‌هاى همسايگان آمد شد كند .

زلزل

(
zalzal
) ا . ع . نام مغنى معروف كه در عود نوازى بدان مثل زنند .

زلزل

(
zolzol
) ا . ع . طبل‌نواز دانا و ماهر در طبل‌نوازى .

زلزل

(
zalzel
) ا . ع . متاع و رخت .

زلزلة

(
zalzalat
) ا . ع . زمين لرزه و زلزله .

زلزلة

(
zalzalat
) م . ع . زلزل الله الارض زلزلة و زلزالا و زلزالا و زلزالا : جنبانيد خدا زمين را . و زلزل فلانا : بىآرام ساخت فلان را .

زلزله

(
zelzele
) و (
zalzele
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنبش زمين و زمين لرزه كه بومهن و بومهين نيز گويند .

زلزول

(
zolzul
) ا . ع . مرد سبك ظريف . و سبكى . و جنگ . و بدى .

زلط

(
zalt
) ا . ع . رفتار شتاب .

زلط

(
zalt
) م . ع . زلط زلطا ( از باب ضرب ) : بشتاب رفت .

زلع

(
zal '
) م . ع . زلعه زلعا ( از باب فتح ) : ربود آن را بفريب . و زلع رجله بالنار : سوزاند پاى او را به آتش .

زلع

(
zala '
) ا . ع . كفتگى پاى . و ظاهر پنچه و شكافتگى پوست آن . و نيز كفتگى باطن قدم .

زلع

(
zala '
) م . ع . زلعت قدمه و كفه زلعا ( از باب سمع ) : كفته گرديد قدم و كف پاى او . و زلعت جراحته : تباه شد زخم وى و فاسد گرديد .

زلعة

(
zala'at
) ا . ع . زخم تباه و فاسد شده .

زلف

(
zalf
) ا . پ . حصه‌اى از شب .

زلف

(
zalf
) ا . ع . نزديكى و منزلت .

زلف

(
zalf
) م . ع . پيش شدن ( و الفعل من نصر ) .

زلف

(
zolf
) ا . پ . گيسو و بسوته و آنچه از موى سر كه بر بناگوش و جلو گوش آورده و به طرز مخصوصى تعبيه كنند . و طره و كاكل . و جعد . و دستهء موى . و زلف بستن : نمودن معشوق خود را بعاشق و دل او را بكمند خود آوردن . و زلف پريشان : گيسوى پريشان و آشفته . و زلف تاب‌دار : گيسوى پيچيده و مجعد . و زلف خطا : گناه و جرم و تقصير . و زلف دراز : گيسوى دراز . و زلف زمين : شب . و خاكى كه جوهر آدمى از آن است . و بليهء ارضى . و زلف شب : تاريكى شب . و زلف عنبرين : گيسوى معطر و برنگ عنبر . و زلف و چتر : آرايشى كه زن تازه عروس از گيسوهاى خود بر پيشانى و شقيقه‌هاى خود نمايد و زلف و خال : آرايشى كه از طلا و لاجورد در شب زفاف بر روى عروس كنند .

زلف

(
zelf
) ا . ع . مرغزار .

زلف

(
zalaf
) ا . ع . نزديكى . و مرتبه و پايگاه . و حوض پر از آب . و ج : زلفة .

زلف

(
zolaf
) ع . ج . زلفة .

زلف

(
zolof
) ا . ع . اول شب . و قرء قوله تعالى :
زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ
و هو اما مفرد كعنق او جمع زلفة مثل بسر و بسرة بضمتين فيهما و قرء ايضا زلفا بالضم و هو جمع زلفة مثل در و درة .

زلفات

(
zolf t
) و (
zolof t
) و (
zolaf t
) ع : ج . زلفة .

زلفة

(
zolfat
) ا . ع . كاسه و پنگان . و كرانهء چيزى . و نزديكى و منزلت . و پاره‌اى از شب . و اول شب . ج : زلف و زلفات و زلفات و زلفات .

زلفة

(
zalafat
) ا . ع . حوض پر از آب . ج : زلف . و جاى گرد آمدن آب باران كه پر از آب باشد . و كاسهء بزرگ . و پنگان سبز . و صدفة . و كاسهء نزديك تك . و كرانهء كوه . و سنگ هموار تابان . و زمين درشت . و زمين روفته . و جاى برابر و هموار از كوه نرم . و زن . و روى زن . و مرغزار .

زلفدار

(
zolf - d r
) ص . پ . كله‌اى كه داراى زلف باشد

زلف‌سا

(
zolf - s
) ا . پ . رخسار فرسوده شدهء از زلف .

زلف‌گاه

(
zolf - g h
) ا . پ . آنجاى كه زلف مىرويد از آن .

زلفنجانه

(
zolfenj ne
) ا . پ . شمشير و خنجر و كاردى كه از نقره ساخته شده باشد و يا قبضه و دستهء آن از نقره بود . و نام پادشاهى در قديم .

زلفه

(
zalfe
) ا . پ . كوچهء تنگ و تاريك . و جاى تنگ و تاريك .

زلفى

(
zolf
) ا . ع . نزديكى و منزلت . قوله تعالى :
وَ ما أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنا زُلْفى
و هى اسم المصدر اى تقربكم عندنا ازدلافا .

زلفيدن

(
zalfidan
) ف ل و م . پ . لغزيدن . و خيزيدن . و غلطيدن . و روى يخ افتادن .

زلفين

(
zolfin
) ا . پ . زرفين و زنجير چارچوبهء در و صندوق و جز آن .

زلق

(
zalq
) م . ع . زلق فلانا عن مكانه زلقا ( از باب ضرب ) : دور گردانيد فلان را از جاى خود و يك سو كرد آن را . و زلقه : لغزانيد آن را . و زلق رأسه : سترد موى سر او را .

زلق

(
zalq
) و (
zalaq
) و (
zaleq
) ا . ع . جاى لغزان كه قدم در آن استوار نماند .

زلق

(
zalaq
) ص . ع . مكان زلق :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1769 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )