تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1768

مساهمون:

ص١٧٦٨

زلال

(
zol l
) ا . ع . ترى لبها .

زلال

(
zol l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى شبيه بكرم و باندازهء انگشت كه در ميان برف بهم رسد و عبارت از پرده‌ايست كه جوف آن پراست از آب صاف و آن را آب زلال گويند . و زلال خضر : آب زندگانى . و زلال چشمهء مهر و محبت : آب صاف سرچشمهء دوستى و مهربانى .

زلال

(
zol l
) و (
zel l
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر مايع صاف بىدرد . و روشن و صاف از هر مايعى ، ضد دردى .

زلالل

(
zol lel
) ص . ع . ماء زلالل : آب شيرين خوشگوار زود فروشوندهء به حلق .

زلالى

(
zal liyy
) ع . ج . زلية .

زلاند

(
zel nd
) ا . پ . يكى از ايالات هولاند و مركب از چندين جزيره كه واقع‌اند در مصب رود موز در درياى شمال و جمعيت اين جزاير 250000 نفر و شهر عمده و حاكم نشين آنها ميدلبورگ . و زلاند جديد : دو جزيره‌اى را گويند واقع در اقيانوس و متعلق بانگليس . و اين دو جزيره بواسطهء تنگهء كوك از هم جدا مىباشند و وسعت سطح آنها 268264 كيلومتر مربع و جمعيتشان 1600000 نفر و پايتخت آنها شهر ويلينگ‌تون .

زلب

(
zalab
) م . ع . زلب الصبى بامه زلبا ( از باب سمع ) : چسبيد آن بچه بمادر خود و جدا نگرديد از وى .

زلبة

(
zolbat
) ا . ع . لبلاب سپيد . و تير .

زلة

(
zallat
) ا . ع . لغزش پاى در گل . و سقطه . و خطا . و لغزش در سخن . ج : زلات . و زن مرد . و مهمانى عروسى . و گناه و خطاى بىاراده . و آنچه از مائدهء دوست و يا خويشاوندان بردارند ( لغة عراقى و يا عاميانه است ) .

زلة

(
zallat
) و (
zollat
) ا . ع . نيكوئى . و هنر . و كار .

زلة

(
zollat
) ا . ع . تا سه و تنگى نفس و دمه .

زلة

(
zellat
) ا . ع . نوع و هيأت لغزش .

زلت

(
zallat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پا لغز و لغزش پاى .

زلج

(
zalj
) م . ع . زلج زلجا و زليجا ( از باب ضرب ) : سبك رفت . يق : مريزلج اذا خف على الارض . و زلج الباب زلجا ( از باب نصر ) : بند كرد در را بمزلاج و يا عام است .

زلج

(
zalj
) و (
zalaj
) م . ع . زلج المكان زلجا و زلجا ( از باب سمع ) : لغزان شد آنجاى .

زلج

(
zalj
) و (
zalaj
) و (
zalej
) ص . ع . جاى لغزان . يق : مكان زلج . و كذلك مكان زلج و مكان ز زلج .

زلج

(
zoloj
) ا . ع . سنگهاى هموار .

زلجان

(
zalaj n
) ا . ع . پيشى و تقدم .

زلجان

(
zalaj n
) م . ع . زلج فلان زلجانا ( از باب ضرب ) : پيشى گرفت فلان .

زلجب

(
zaljab
) ص . ع . لغزنده او هو بالحاء المهملة .

زلجى

(
zalaj
) ص . ع . ناقة زلجى : ماده شتر شتاب‌رو .

زلح

(
zalh
) ا . ع . باطل و هيچ‌كاره .

زلح

(
zalh
) م . ع . زلحه زلحا ( از باب فتح ) : چشيد آن را .

زلح

(
zoloh
) و (
zalah
) ا . ع . كاسه‌هاى بزرگ فراخ .

زلحفة

(
zalhafat
) م . ع . زلحفه زلحفة : يك سو گردانيد و دور كرد آن را .

زلحلح

(
zalahlah
) ا . ع . مرد سبك اندام . و رودبار نزديك تك .

زلحلحة

(
zalahlahat
) ا . ع . نان تنك . و كاسهء فراخ نزديك تك .

زلحم

(
zolham
) ا . ع . بلغت مراكش لباده و كلاه .

زلخ

(
zalx
) ا و ص . ع . جاى لغزيدن پاى . يق : مكان زلخ . و مسافت يك پرتاب تير .

زلخ

(
zalx
) م . ع . زلخه زلخا ( از باب ضرب ) : خسته كرد او را بنيزه .

زلخ

(
zalax
) م . ع . زلخ زلخا ( از باب سمع ) : فربه گرديد .

زلخ

(
zalax
) و (
zalex
) ص . ع . جاى لغزيدن پاى .

زلخ

(
zollax
) و

زلخة

(
zollaxat
) ا . ع . سرسره و جاى لغزيدن از بالا بنشيب كه كودكان به روى لغزند .

زلخان

(
zalx n
) و (
zalax n
) ا . ع . پيشى در رفتار .

زلخان

(
zalax n
) م . ع . زلخ زلخانا ( از باب ضرب ) : پيشى گرفت در رفتن .

زلخة

(
zollaxat
) ا . ع . بيمارى در پشت كه بدان پشت درشت و ستبر گردد تا آنكه حركت را نتواند .

زلدبة

(
zaldabat
) م . ع . زلدب اللقمة زلذبة : فرو برد آن لقمه را .

زلز

(
zalaz
) م . ع . زلز زلزا ( از باب سمع ) : بىآرام گرديد .

زلز

(
zalaz
) و (
zalez
) ا . ع . رخت خانه و راهى كه شخص از آن درآيد .

زلزاء

(
zalz '
) ا . ع . كار . يق : جمعوا زلزائهم : فراهم آوردند كار خود را .

زلزال

(
zalz l
) ا . ع . جنبش ( اسم است تزلزل را ) .

زلزال

(
zalz l
) و (
zelz l
) و (
zolz l
) م . ع . زلزل زلزلة و زلزالا و زلزالا