تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1767

مساهمون:

ص١٧٦٧

زكرة

(
zokrat
) ا . ع . خيك شراب و سركه . ج : زكر .

زكرى

(
zakriyy
) و (
zakariyy
) ص . ع . سخت سرخ .

زكرى

(
zakari
) و (
zakariyy
) و

زكريا

(
zakariyy
) و

زكرياء

(
zakariyy '
) ا . ع . نام پيغمبرى از بنى اسرائيل .

زكرياوان

(
zakariyy v nc
) ع . تثنيهء زكريا يعنى دو زكريا .

زكرياوى

(
zakariyy viyy
) ص . ع . منسوب بزكريا .

زكرية

(
zakriyyat
) و (
zakariyyat
) ص . ع . مؤنث زكرى . يق : عنز زكرية : بز مادهء سخت سرخ . و كذلك عنز زكرية .

زكزاكة

(
zakz kat
) ا . ع . زن بزرگ سرين .

زكزكة

(
zakzakat
) م . ع . زكزك زكزكة : تنگاتنگ رفت .

زكش

(
zakec
) ص . پ . زمخت و عفص و هر چيز كه دهن را جمع كند .

زكك

(
zakak
) م . ع . زك زكا و زككا . مر . زك .

زكم

(
zakm
) م . ع . زكمه زكما ( از باب نصر ) : بيار زكام گردانيد او را . و زكم بنطفته : انداخت نطفهء خود را . و زكم القربة : پر كرد آن مشك را . و زكم الرجل ( مجهولا ) : زكام زده شد آن مرد .

زكمة

(
zakmat
) ا . ع . زجمة و زكام .

زكمة

(
zokmat
) ا . ع . مرد گرانجان درشت خوى . و پسين فرزند پدر و مادر . يق : فلان زكمة ابويه اذ كان آخر ولدهما . و نيز زكمة : زكام .

زكن

(
zakn
) ا . ع . گمان و وهم .

زكن

(
zakan
) م . ع . زكنه زكنا ( از باب سمع ) : دانست آن را و دريافت و گمان برد .

زكن

(
zaken
) ا . ع . قيافه‌دان و صاحب فراست .

زكن

(
zokan
) ا . ع . نيك نگهبان .

زكنج

(
zokanj
) ا . پ . طبق و خوانچهء بزرگ .

زكند

(
zokand
) ا . پ . ظرف سفالين بزرگ .

زكو

(
zokovv
) م . ع . زكا زكاء و زكوا . مر . زكا .

زكات

(
zak t
) ا . ع . خلاصهء چيزى . و پاره‌اى از مال كه جهة تطهير و پاكيزگى و نما و بركت از مال خارج كنند و فغيازى .

زكور

(
zakur
) ا و ص . پ . سفله و بخيل و گرفته . و دزد راهزن و قطاع الطريق .

زكوى

(
zakaviyy
) ص . ع . منسوب و متعلق بزكوة .

زكى

(
zak
) ا . ع . جفت از هر عدد مقابل طاق . مر . زكا .

زكى

(
zaki
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مالدار و متمول . و آنكه قسمتى از مال خود را به فقرا دهد . و پاك‌دامن و تولك . و با هوش . و چابك . و توانا . و نموكننده مانند كودك .

زكى

(
zakiyy
) ص . ع . پاكيزه . و نيكو و خوش عيش . ج : ازكياء .

زكيا

(
zaky
) ا . پ . بلغت زند كارد و سكين .

زكيبة

(
zakibat
) ا . ع . ظرفى معمول مصريها مانند جوال .

زكيد

(
zakid
) ص . پ . فرسوده و مانده و خسته . و آزرده و رنجيده .

زكيدن

(
zakidan
) و (
zokidan
) ف . ل . پ . لنديدن و با خود از روى خشم و قهر در زير لب سخن گفتن .

زكيك

(
zakik
) ص . ع . مشى زكيك : رفتار تنگاتنگ .

زكيك

(
zakik
) م . ع . زك زكا و زكيكا . مر . زك .

زگال

(
zog l
) ا . پ . زغال و انگشت .

زگالاب

(
zog l b
) و

زگاله

(
zog le
) ا . پ . مداد . و زكاب و مركب و سياهى دوات تحرير . و خال در بدن .

زگيل

(
zagil
) ا . پ . آژخ و ثؤلول .

زل

(
zall
) م . ع . زل فى طين زلا و زليلا و مزلة و زلولا و زللا و زليلى و زليلاء ( از باب ضرب و سمع ) : لغزيد پاى او در گل . و زل فى منطق : لغزيد در سخن و خطا كرد . و زل عمره : سپرى شد زندگانى او . و زل فلان زليلا و زلولا : دويد و شتاب رفت فلان . و زل اليه زليلا : از جائى به جائى شد . و زل الدرهم زلولا : كم شد درم در وزن و يا ريخته و ناقص گرديد .

زل

(
zoll
) ص . ع . لغزان . و مقام زل : جاى لغزان . و زحلوفة زل : جاى لغزيدن لغزان . و يق ايضا : مقامة زل .

زلاء

(
zall '
) ص . ع . مؤنث ازل . و زن سبك سرين . و قوس زلاء : كمانى كه تير زود از آن بلغزد و برآيد .

زلابية

(
zal biyyat
) ا . ع . زلوبيا كه نوعى از حلوا مىباشد .

زلات

(
zall t
) ع . ج . زلة .

زلاج

(
zel j
) ا . ع . كليدان كه بىكليد گشاده شود .

زلازل

(
zaj zel
) ا . ع . بلاها و سختها . و ج . زلزلة .

زلاقة

(
zal qat
) ا . ع . جاى لغزان .

زلال

(
zol l
) ص . ع . ماء زلال : آب شيرين خوش گوار زود فروشوندهء به حلق .