تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1762

مساهمون:

ص١٧٦٢
زغدا ( از باب فتح ) : سخت بانگ كرد آن شتر . و زغد السقاء : فشرد خيك را تا مسكه برآيد . و زغد فلانا : بيفشرد گلوى فلان را . و زغده بالكلام : برآغالايند او را بسخن .

زغد

(
zaqd
) ا . ع . بانگ شتر و هدير شديد .

زغد

(
zaqd
) و (
zaqad
) ص . ع . عيش زغد : زيست فراخ و عيش واسع . و كذلك عيش زغد .

زغدب

(
zaqdab
) ا . ع . بانگ سخت . و كف بسيار . و پيه گداخته . و چربش .

زغدبة

(
zaqdabat
) م . ع . خشم گرفتن و ستيهيدن در سؤال .

زغده

(
zaqde
) ا . پ . نام مرغى .

زغر

(
zaqr
) ا . ع . كثرت و بسيارى و فراوانى و زيادتى و افراط و افزونى .

زغر

(
zaqr
) م . ع . زغره زغرا ( از باب فتح ) : بستم گرفت آن را . و زغرت دجلة : بسيار آب و فراخ گرديد نهر دجله . و زغر الشيئ : افزون گشت آن چيز با فراوانى

زغر

(
zaqar
) ا . پ . رنج و آزار و محنت . و زمين نرم . و هر چيز رنگينى . و نوعى از طعام . و نام چشمه‌اى .

زغر

(
zaqar
) و (
zoqar
) ا . پ . نام دختر لوط پيغمبر . و نام طايفه‌اى .

زغراش

(
zaqr c
) ا . پ . خرده ريزه هاى پوست كه پوست‌دوزان دور اندازند . و تسمه‌هاى بريده شدهء از پوست .

زغرب

(
zaqrab
) ا و ص . ع . آب بسيار . و پول بسيار . و بحر زغرب : درياى بسيار آب . و بئر زغرب : چاه بسيار آب . زجل زغرب المعروف : مرد بسيار احسان و بسيار عطا .

زغربة

(
zaqrabat
) ا و ص . ع . خنده . و بئر زغربة : چاه بسيار آب .

زغربى

(
zaqrabiyy
) ص . ع . بجر زغربى : درياى بسيار آب .

زغرتة

(
zaqratat
) م . ع . هلهله كردن .

زغرغاش

(
zaqarq c
) ا . پ . زغراش .

زغرف

(
zaqraf
) ص . ع . بحر زغرف : درياى بسيار آب .

زغره

(
zaqare
) ا . پ . آن قطعه از پوست بطانه كه مانند حاشيه بر كناره‌هاى رويهء لباس برميگردانند .

زغرى

(
zaqriyy
) و (
zoqriyy
) ا . ع . نوعى از خرما . و زغرى الوادى : ثمر و فايدهء وادى .

زغريماش

(
zaqrim c
) ا . پ . زغراش .

زغزغ

(
zaqzaq
) ا . ع . مردم سبك و چست و چالاك . و نام موضعى در شام .

زغزغ

(
zoqzoq
) ا . پ . احساس نا ملايم در زخم و جراحت و جاى سوختگى .

زغزغ

(
zoqzoq
) ا . ع . دول كوچك . و كودك . و مردم كوتاه بالا . و نام مرغى .

زغزغة

(
zaqzaqat
) ا . ع . سستى سخن . و پنهان كردن چيزى . و فسوس و سخريه . و ارادهء گشادن سر مشك .

زغزغية

(
zaqzaqiyyat
) ا . ع . نوعى از طعام كه از آرد و روغن ترتيب دهند .

زغزغية

(
zoqzoqiyyat
) ا . ع . يك نوع طايفهء وحشى . و محاورهء وحشيانه . يق : كلمة بالزغزغية .

زغزف

(
zaqzaf
) ص . ع . بحر زغزف : درياى بسيار آب .

زغف

(
zaqf
) م . ع . ابر باران ريخته كه بپوشاند آسمان را . و بسيارى آب چاه . و افزونى سخن بدروغ . و زره فراخ .

زغف

(
zaqf
) م . ع . زغف السحاب زغفا ( از باب فتح ) : ريخت باران ابرى كه پوشانيده بود آسمان را و زغف فلانا : نيزه زد فلان را . و زغفت البئر : بسيار آب گرديد آن چاه . و زغف فى الحديث و الكلام : افزون كرد بدروغ در حديث و كلام .

زغف

(
zaqf
) ص . ع . سحاب زغف : ابر باران ريخته‌اى كه بپوشاند آسمان را . و درع زغف بمعنى زغفة است .

زغف

(
zaqf
) و (
zaqaf
) ع . ج . زغفة و زغفة .

زغف

(
zaqaf
) ا . ع . ريزهء هيزم . و سرشاخه‌هاى نرم و سست درخت . و سر گياه رمث و عرفج .

زغفة

(
zaqfat
) و (
zaqafat
) ا . ع . زره نيكو كه حلقه‌هاى آن تنك و نازك باشند . و زره نرم و فراخ و محكم و استوار . ج : زغف و زغف . و ج ج : ازغاف و زغوف .

زغفل

(
zaqfal
) ا . ع . يك نوع درختى .

زغفلة

(
zaqfalat
) م . ع . زغفل زغفلة دروغ گفت . و آتش افروخت از درخت زغفل .

زغگك

(
zaqagak
) ا . پ . فواق و زروغ و زغنگ .

زغل

(
zaql
) م . ع . زغله زغلا ( از باب فتح ) : ريخت آن را بيك بار . و زغل الشيئ : از دهن انداخت آن چيز را . و زغل الام : شير مادر مكيد . و زغلت الناقة ببولها : كميز انداخت ماده شتر دفعه دفعه .

زغل

(
zoqal
) ا . ع . ج . زغلة .

زغلة

(
zoqlat
) ا . ع . مقدارى از كميز و جز آن كه يك دفعه ريخته مىشود . و آنچه از دهن انداخته شود از شرات و مانند آن . و اندك از چيزى . يق : ازغل لى زغلة من سقائك اى صب لى شيئا . و كون . ج : زغل .