تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1761

مساهمون:

ص١٧٦١

زعيم

(
zaim
) ص . ع . ضامن و كفيل و پذرفتار . و مهتر و رئيس . ج : زعماء . و زعيم القوم : وكيل قوم و كسى كه از جانب آنها سخن گويد .

زغ

(
zaq
) ا . پ . زاغ و كلاغ .

زغ

(
zoqq
) ا . ع . گند بغل و گند بغل سياهان .

زغابة

(
zoq bat
) ا . ع . ريزه‌ترين موهاى ريزهء زرد . و چيزى اندك . يق : ما اصبت منه زغابة يعنى نرسيد مرا از وى چيزى اندك . و بدون الف و لام : نام موضعى در نزديكى مدينهء طيبه .

زغابى

(
zoq b
) ا . ع . ريزه‌ترين موهاى ريزهء زرد .

زغاد

(
zaqq d
) ص . ع . نهر زغاد : جوى بسيار آب .

زغادب

(
zoq deb
) ا . ع . كفك بسيار . و مرد ستبر روى و زشت منظر گنده لب .

زغار

(
zaq r
) ا . پ . زمين شور . و زمين نمناك و تر . و فرياد و فغان و داد و فرياد جهة استمداد . و نوعى از طعام و خوردنى . و نان ارزان . و نان برنج . و عنب الثعلب و تا جريزى . و هر چيز زنگ زده مانند آئينه و و شمشير . و زغال افروخته . و اضطراب و بىآرامى . و سختى و محنت . و هر چيز رنگ گرفته .

زغار

(
zoq r
) ا . ع . كرم زمين و خراطين .

زغارچه

(
zaq r - ce
) ا . پ . آطريلال و رجل الغراب كه مردم طهران قازياغى گويند و يكى از سبز بهاى صحرائى مىباشد و از آن پلاو و آش و بورانى ترتيب مىدهند .

زغارغس

(
zaq rqas
) ا . پ . نوار پشمى كه بكناره‌هاى لباس مىدوزند . و زغرهء خز و سنجاب .

زغار كرم

(
zaq r - kerm
) ا . پ . كرم زمين و خراطين .

زغارو

(
zaq rov
) و (
zaq ru
) ا . پ . جنده خانه و قحبه خانه و خانهء فواحش .

زغاره

(
zaq re
) ا . پ . گلغونه و غازهء زنان . و گاورس . و ارزن . و نان گاورس و ارزن .

زغاره

(
zoq re
) ا . پ . انگشت و زغال افروخته .

زغاريت

(
zaq rit
) ا . ع . فريادى كه زنان تازى در وقت خوشحالى و شعف مىنمايند . و هلهله .

زغاريدن

(
zaq ridan
) ف ل . پ . بانگ بر زدن و فرياد كردن .

زغازه

(
zaq ze
) ا . پ . نان ارزن و گاورس .

زغاس

(
zaq s
) ا . پ . بىآرامى و اضطراب كه بواسطهء عشق و محبت عارض مىشود .

زغاك

(
zaq k
) ا . پ . شاخهء درخت مو .

زغال

(
zoq l
) ا . پ . انگشت و چوب سوخته‌اى كه پيش از آنكه كاملا بسوزد آن را خاموش كرده باشند . و يك نوع ميوهء ترش مزه‌اى كه بزغال اخته معروف است . و زغال سنگ را شبرنگ گويند .

زغاو

(
zaq v
) ا . پ . زن قحبه و جنده . و قحبه خانه و جنده خانه .

زغاوة

(
zoq vat
) ا . ع . صنفى از سياهان .

زغب

(
zoqb
) ص . ع . ج . از غب و زغباء .

زغب

(
zaqab
) ا . ع . پرز . و موى ريزهء زرد چوزه و جز آن . و پر ريزه . و آنچه اول نمايان شود از موى و پر . و آنچه باقى ماند از موى بر سر پير پس افتادن و تنك گرديدن موهاى سر او . و اخذ بزغبه يعنى گرفت اول و آغاز آن را .

زغب

(
zaqab
) م . ع . زغب الصبى زغبا ( از باب سمع ) : روئيد زغب آن كودك . و كذلك الشيخ . و زغب الفرخ : زغب برآورد آن چوزه .

زغب

(
zaqeb
) ص . ع . صبى زغب : كودك زغب برآورده . و كذلك صبى زغب الشعر .

زغب

(
zoqab
) ا . ع . كوه سپيد و سياهى آميخته . و شتر خاكسترى رنگ .

زغباء

(
zaqb '
) ص . ع . مؤنث ازغب يعنى زغب برآورد . ج : زغب .

زغبب

(
zoqbob
) ا . ع . مرد كوتاه بالاى بخيل .

زغبة

(
zoqbat
) ا . ع . جانورى كوچك مانند موش .

زغبج

(
zaqbaj
) ا . ع . بار زيتون دشتى كه مانند كنار خرد و در اول سبز و سپس سفيد و در آخر سياه و شيرين مىگردد با اندك تلخى و از آن رب سازند و در نانخورش به كار برند .

زغبد

(
zaqbad
) ا . ع . مسكه . و روغن تازه . و كف .

زغبر

(
zaqbar
) ا . پ . يك نوع گياهى كه مرو سپيد نيز گويند .

زغبر

(
zaqbar
) ا . ع . همگى از هر چيز .

زغبر

(
zaqbar
) و (
zoqbor
) ا . ع . زغبر الثوب : پرزهء جامه . و كذلك زغبر الثوب .

زغبر

(
zaqbar
) و (
zeqbar
) ا . ع . نوعى از درخت مرو باريك برگ .

زغبرة

(
zaqbarat
) م . ع . زغبر الثوب زغبرة : پرزه برآورد آن جامه .

زغبور

(
zoqbur
) ا . ع . نوعى از دده .

زغد

(
zaqd
) م . ع . زغد البعير