تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1760

مساهمون:

ص١٧٦٠
زعافير . و زعفران الحديد : زنگ آهن .

زعفرانى

(
za'far ni
) ا و ص . پ . منسوب بزعفران . و رنگ زرد شبيه برنگ زعفران . و نام يكى از منازل راه مشهد .

زعفرانى

(
za'far niyy
) ص . ع . زينت يافتهء با زعفران و برنگ زعفران . و منسوب بزعفرانية .

زعفرانية

(
za'far niyyat
) ا . ع . نام دهى در همدان و دهى در بغداد .

زعفرة

(
za'farat
) م . ع . زعفرت الثوب زعفرة : رنگ كردم آن جامه را با زعفران .

زعفرى

(
za'fari
) ص . پ . زرد زعفرانى رنگ .

زعفوق

(
zo'fuq
) ا . ع . مرد بدخوى . ج : رغافيق و در شعر زعافق نيز گفته‌اند .

زعق

(
za'q
) م . ع . زعقه زعقا ( از باب فتح ) : ترسانيد آن را و بانگ و فرياد كرد . زعق بدوابه : راند دواب خود را . و زعق القدر : بسيار نمك كرد ديگ را . و زعقت الريح التراب : برانگيخت باد خاك را . و زعقت العقرب فلانا : گزيد كژدم فلان را . و زعق بفلان : صيحه زد مر فلان را .

زعق

(
zaaq
) م . ع . زعق زعقا ( از باب سمع ) : ترسيد بشب . و زعق فلان : در حالت نشاط بود فلان و فزع مىكرد . و كذلك زعق ( مجهولا ) . و زعق زيد : دور گرديد زيد و نفرت كرد .

زعق

(
zaeq
) ص . ع . ترسيده و مخوف . و شادمان و خرم .

زعقوقة

(
zo'quqat
) ا . ع . چوزهء كبك . ج : زعاقيق .

زعكة

(
za'kat
) ا . ع . درنگ و توقف . يق : لهم زعكة اى لبثة .

زعكوك

(
zo'kuk
) ا . ع . شتر سمين و فربه . و مرد كوتاه بالا و لئيم و ناكس . ج : زعاكك و زعاكيك .

زعل

(
za'l
) ا . ع . نام مردى .

زعل

(
ze'l
) ا . ع . نام موضعى . و نام مردى .

زعل

(
zaal
) م . ع . زعل زعلا ( از باب سمع ) : شادمان و خرم گرديد . و زعل الفرس : توسنى كرد آن اسب بر غير سوار خود .

زعل

(
zaal
) ا . ع . شوق و نشاط .

زعل

(
zael
) ص . ع . شادان . و سخت گرسنه و در پيچان از گرسنگى .

زعلة

(
za'lat
) ا . ع . ماده‌اى كه در يك سال بچه دهد و دو سال دويم ندهد . و شتر مرغ ماده .

زعلجة

(
za'lajat
) ا . ع . بدخلقى و تندخوئى .

زعلوق

(
zo'luq
) ا و ص . ع . شادمان و خرم . و نام گياهى .

زعلول

(
zo'lul
) ا . ع . مرد سبك .

زعم

(
za'm
) ا . ع . پذرفتارى . و مهترى .

زعم

(
za'm
) م . ع . زعم زعما و زعامة . مر . زعامة .

زعم

(
za'm
) و (
ze'm
) و (
zo'm
) ا . ع . گفتار حق باشد و يا باطل . و دروغ و اكثر ما يقال فيما يشك فيه .

زعم

(
zaam
) م . ع . زعم زعما ( از باب سمع ) : اميد داشت . و حرص نمود .

زعم

(
zaem
) ص . ع . شواء زعم : بريانى بسيار چرب زود جارى شوندهء بر آتش .

زعماء

(
zoam '
) ع . ج . زعيم .

زعموم

(
zo'mum
) ا . ع . درماندهء بسخن .

زعمى

(
zo'miyy
) ا . ع . كاذب . و صادق ( از اضداد است ) .

زعن

(
za'n
) م . ع . زعن اليه زعنا ( از باب فتح ) : ميل كرد بسوى آن .

زعنفة

(
za'nafat
) م . ع . زعنف العروس زعنفة : زينت كرد بيوك را آراسته نمود او را .

زعنفة

(
za'nafat
) و (
ze'nefat
) ا . ع . كوتاه بالاى از مرد و زن . و كوتاه دست و ساق . و پارهء از هر چيزى . و كنارهء پائين از اديم و اطراف آن . و رذل و ناكس و فرومايه . و معدوى كه از قبيله‌اى جدا شده باشند . و قبيله‌اى اندك كه به غير خود منضم گردد . و پارهء جامه و پائين جامهء دريده . و بلايه . و آفت . ج : زعانف .

زعو

(
za'v
) م . ع . زعا الوالى زعوا ( از باب نصر ) : عدالت نمود و دادرسى كرد آن والى .

زعور

(
za'var
) ا . ع . پدر بطنى از تازيان .

زعوف

(
zouf
) ا . ع . مهالك و جايهاى هلاكت .

زعوفة

(
zaufat
) ا . ع . سنگى كه در تك چاه گذارند در وقت كندن تا بر آن نشسته گل و لاى چاه را پاك سازند .

زعوم

(
zaum
) ا و ص . ع . درماندهء بسخن . و زن كم پيه و بسيار پيه ( از اضداد است ) . و ماده شتر و جز آن كه در وى شك كنند كه داراى پيه است و يا نيست پس بدست امتحان نمايند . يق : ناقة زعوم و شاة زعوم .

زعيب

(
zaib
) ا . ع . زعيب النحل : بانگ زنبور عسل .

زعيب

(
zaib
) م . ع . زعب الغراب زعيبا ( از باب فتح ) : بانگ كرد زاغ .

زعيق

(
zaiq
) ص . ع . ترسان پرخوف .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1760 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )