تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1758

مساهمون:

ص١٧٥٨

زشار

(
zec r
) ا . پ . قيد و منگنه‌اى جهة گرفتن آب ميوه‌ها .

زشت

(
zact
) ا . پ . رؤيت و ديدار .

زشت

(
zect
) ص . پ . شنيع و قبيح و بدشكل و بدگل ضد زيبا . و درشت . و بد . و زبون . و بىادب و فاحش . و ناهموار . و ترش‌رو و گستاخ . و چركين و ناپاك .

زشت

(
zect
) ا . پ . دو و تيز روى .

زشتار

(
zecf r
) ص . پ . گستاخ و بدگوى .

زشت‌خو

(
zect - xu
) و (
zect - xov
) ص . پ . بدخو و كج‌خلق .

زشت‌خوئى

(
zect - xui
) ا . پ . بد خوئى و كج خلقى .

زشت ديدار

(
zect - did r
) ص . پ . قبيح المنظر و مهيب .

زشت روى

(
zect - ruy
) ص . پ . بد روى و بدشكل .

زشت روئى

(
zect - rui
) ا . پ . بدشكلى و بدروئى .

زشت سيرت

(
zect - sirat
) ص . پ . بد عمل و زشت كردار .

زشت سيرتى

(
zect - sirati
) ا . پ . گستاخى و بىادبى و زشت كردارى .

زشت گوى

(
zect - guy
) ص . پ . گستاخ در تكلم .

زشتن

(
zoctan
) ف م . پ . برهنه كردن و عريان نمودن . و پوست بركندن و مقشر نمودن .

زشت نامى

(
zect - n mi
) ا . پ . ببدى و زشتى مشهور شده .

زشتى

(
zecti
) ا . پ . بدشكلى و بدگلى ضد زيبائى . و زشتى و نكوئى : بدى و نيكى . و غم و شادى . و رنج و راحت . و فقر و غنا .

زشتياد

(
zect - y d
) ا . پ . غيبت و بدگوئى از كسى و نمامى .

زشى

(
zaci
) و (
zacci
) م ف . پ . چه وزش .

زط

(
zatt
) م . ع . زط الذباب زطا ( از باب نصر و ضرب ) : بانگ كرد مگس .

زط

(
zott
) ا . ع . - مأخوذ از هندى - گروهى در هندوستان كه جت گويند .

زطى

(
zottiyy
) ا . ع . منسوب بگروه زط و يك نفر از آن طايفه .

زطية

(
zottiyyat
) ا . ع . چليپا . و قطعهء مثلثى از طلا و يا نقره كه گروه زط بر كمربند خود نصب مىكنند .

زعابل

(
za bel
) ع . ج . زعبل .

زعار

(
zo ' ' r
) ع . ج . زاعر .

زعارة

(
za rat
) و (
za rrat
) ا . ع . بدخوئى و تندمزاجى . يق : فيه زعارة . و كذا فيه زعارة .

زعازع

(
za ze '
) ا . ع . حوادث زمانه . و شهرى نزديك عدن .

زعازع

(
zo ze '
) ص . ع . ريح زعازع : باد سخت جنبانندهء مر چيزها را .

زعاف

(
zo f
) ص . ع . سم زعاف : زهر زود كشنده . و موت زعاف : اى سريع .

زعافر

(
za fer
) و

زعافير

(
za fir
) ع . ج . زعفران .

زعافق

(
za feq
) و (
za fiq
) ا . ع . ج . زعفوق .

زعاق

(
zo q
) ا و ص . ع . آب تلخ ستبر كه نتوان خورد . و رميدگى . و وعل زعاق : بز كوهى رمنده .

زعاق

(
zo ' q
) ص . ع . فرس زعاق : اسب شتاب بسيار رو .

زعاقة

(
za qat
) م . ع . زعق الماء زعاقة ( از باب كرم ) : شور و تلخ و ستبر گرديد آن آب .

زعاقيق

(
za qiq
) ا . ع . ج . زعقوقة .

زعاكك

(
za kek
) و

زعاكيك

(
za kik
) ع . ج . زعكوك .

زعال

(
ze l
) م . ع . زاعل مزاعلة و زعالا . مر . مزاعلة .

زعامة

(
za mat
) ا . ع . پذرفتارى و مهترى و بزرگى . و سلاح و زره . و بهرهء مهتر از غنيمت . و گزين مال و بيشتر آن از مال ميراث و مانند آن . و تقول لمن تذهب الى رد قوله : هذا و لا زعمتك و لا زعامتك اى لا اتوهم زعماتك .

زعامة

(
za mat
) م . ع . زعم به زعما و زعامة ( از باب ضرب ) : ضامن و پذرفتار گرديد و مهتر شد . و زعمتنى كذا : گمان بردى و دانستى مرا چنين و تهمت كردى مرا . و زعم اللبن : خوش شدن گرفت آن شير . و زعم فلان كذا يعنى فلان چنين گفته و اين را در سخنى گويند كه شخص حجت ندارد و محض بر زبان غير نقل مىكند . الحديث : بئس مطية الرجل زعموا يعنى بد است كه شخص وسيلهء غرض خود را . زعموا كذا گرداند و نسبت كذب بسوى برادر خود كند مگر آنكه كذبش متيقن باشد .

زعامة

(
ze mat
) ا . ع . املاك خالصه كه جهة مصارف عسكرى داده مىشود .

زعامة

(
za mat
) و (
za ' ' mat
) ا . ع . گاو ماده .

زعانف

(
za nef
) ا . ع . پرهاى ماهى . و هر جماعت كه از يك اصل نباشند . و آنچه از اسافل پيراهن كه جنبان بود . و ج . زعنفة و زعنفة .

زعب

(
za'b
) م . زعب الاناء زعبا ( از باب فتح ) : پر كرد آوند را و بريد و پاره