زبهمة
(
zabhamat
) ا . ع . گرذون .
زبهمة
(
zabhamat
) م . ع . زبهم الرجل زبهمة : تعجيل كرد و شتافت آن مرد .
زبهيده
(
zabhide
) ص . پ . فرو افتاده و ساقط شده خواه از جائى و يا از منصب و قوت و قدرت .
زبى
(
zaby
) م . ع . زباه زبيا ( از باب ضرب ) : باز كرد آن را و از پس راند . و زباه بشر : بدى رسانيد به او . و زباه الى هذا : خواند آن را بسوى اين .
زبى
(
zob
) ع . ج . زبية . المثل : قد بلغ السيل الزبى : در حق شخصى گويند كه از حد خود درگذرد و نيز در امرى كه بمنتهاى شدت رسد .
زبيب
(
zabib
) ا . ع . ويز . و كشمش .
و انجير و يا خرماى خشك . و كف آب . و زهر دهن مار . و زبيب الجبل : مويزك .
زبيب
(
zobayb
) ا . ع . مصغر زب آلت رجوليت طفل .
زبيبة
(
zabibat
) ا . ع . واحد زبيب يعنى يك دانهء مويز . و قرحهاى كه در دست برآيد . و كف كنج دهن كه از بسيارى سخن بهم رسد .
زبيبتان
(
zabibet ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه كف دو كنج دهان . و دو كنج دهان مار و دو نقطهء سياه بالاى هر دو چشم مار و سگ .
و دو نقطهء سياه در دو طرف دهن مار . و آب دهن بسيار گوى .
زبيبى
(
zabibiyy
) ا . ع . مويز و كشمش فروش . و شرابى كه از خيسانيدن مويز و كشمش حاصل مىگردد . و آبى كه در آن مويز خيسانيده باشند .
زبيبية
(
zabibiyyat
) ا . ع . محلهاى در بغداد .
زبية
(
zobyat
) و (
zabyat
) ا . ع . پشتهاى كه بر آن آب ننشيند و فرو نرود . ج : زبى .
و مغاكى كه جهة شكار شير و دد سازند .
زبيد
(
zabid
) ا . ع . نام شهرى در يمن .
زبيد
(
zobayd
) ا . ع . نام گروهى از تازيان . و از اعلام است .
زبيدة
(
zobaydat
) ا . ع . دختر جعفر ابن منصور كه زن هارون الرشيد بود .
زبير
(
zabir
) ا . ع . بلا . و گل سياه و بد بو . و چيز نبشة . و گوش . و نام كوهى كه حق سبحانه در آن با موسى بسخن درآمد .
زبير
(
zobayr
) ا . ع . از اعلام است .
زبير
(
zebir
) م ف . پ . زبر و از حفظ و از ياد و بخاطر نگاهداشته و به ياد مانده .
زبيط
(
zabit
) م . ع . زبط زبطا و زبيطا . مر . زبط .
زبيع
(
zabi '
) ا . ع . مرد پر خشم عربده جوى .
زبيقة
(
zabiqat
) ص . ع . لحية زبيقة :
ريش بركنده شده .
زبيل
(
zabil
) ا . ع . سرگين .
زبيل
(
zabil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خاكروبه و خاشاك .
زبيل
(
zabil
) و (
zebbil
) ا . ع . كدوى خشك ميان تهى كرده كه زنان در وى پنبه و جز آن نهند . و انبان . و خنور . ج : زبل و زبلان .
زبيلدان
(
zabil - d n
) ا . پ . خاكروبه دان و جائى كه در آن خاكروبه جمع كنند و توامره نيز گويند .
زبين
(
zebbin
) ا . ع . آنكه بول و غايط را دفع كند و يا حبس نمايد بر خلاف اراده .
الحديث : لا تقبل صلوة الزبين .
زپ
(
zap
) ص . پ . راست و مستقيم .
و درست و صحيح .
ز پاى بر آوردن
(
ze - p y - bar -
) (
vardan
ف م . پ . افكندن و سرنگون كردن .
زپر
(
zepar
) ا . پ . سپر .
زپره
(
zapare
) ا . پ . سيماب و جيوه .
ز پس
(
ze - pas
) پ . مخفف از پس و بمعنى آن .
زت
(
zat
) ص . پ . برهنه و عريان .
زت
(
zatt
) م . ع . آراستن ( و الفعل من نصر ) . يق : زتت العروس اذا زينتها
زتوخ
(
zotux
) م . ع . زتخ القراد زتوخا ( از باب نصر ) : برچسبيد كنه بهر كس كه بر آن آويخت .
زج
(
zaj
) ا . پ . يك نوع مرغى زرد .
زج
(
zoj
) ا . پ . تير پرتاب كه پيكان آن را از استخوان فيل و شاخ قوچ و گاو ميش و مانند آن ساخته باشند . و كوتاهترين تيرها .
و ترف و قراقروت .
زج
(
zajj
) م . ع . با بن نيزه زدن كسى را ( و الفعل من نصر ) . يق : زججت الرجل اذا طعنته بالزج . و تير انداختن . و دويدن شتر مرغ . و زج حاجبه : باريك و كشيده گرديد ابروى آن .
زج
(
zojj
) ا . ع . تيزى آرنج . و آهن بن نيزه . و پيكان تير . ج : زجاج و زججة .
زج
(
zojj
) ص . ع . ج . ازج و زجاء .
زجاء
(
zaj '
) م . ع . نافذ گرديدن كار .
( و الفعل من نصر ) . و زجا الامر زجوا و زجوا و زحاء : روان گرديد كار و آسان و راست و درست شد و پائيد . و منه :
عطاء قليل يزجو خير من كثير لا يزجو . و زجا الخراج : به آسانى گرد آمد خراج . و زجا فلان : مقطع گرديد خندهء فلان . و زجاه زجوا : راند آن را و دفع كرد .