تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1741

مساهمون:

ص١٧٤١
گرفت اول و همه و جملهء آن را . و نيز زبغ : حمله و يورش .

زبغر

(
zabqor
) ا . پ . كسى كه دهان خود را پر باد كند و ديگرى دست بر آن زند تا صدا و آواز برآيد .

زبغر

(
zebqar
) ا . ع . گياهى خوش‌بو .

زبق

(
zabq
) م . ع . زبق لحيته زبقا ( از باب نصر و ضرب ) : بركند ريش او را . و زبق الشيئ : آميخت آن چيز را . و زبق فلانا : بند كرد فلان را و بازداشت .

زبگر

(
zabgor
) ا . پ . زبغر .

زبل

(
zabl
) م . ع . زبل زرعه زبلا و زبولا ( از باب ضرب و نصر ) : نيرو داد كشت خود را . و كذا زبل الارض .

زبل

(
zebl
) ا . ع . سرگين .

زبل

(
zobol
) ع . ج . زبيل .

زبلان

(
zobl n
) ع . ج . زبيل .

زبلة

(
zoblat
) ا . ع . لقمه .

زبلة

(
zabalat
) ا . ع . چيزى . يق : مارزاته زبلة يعنى كم نكردم چيزى را .

زبلدان

(
zebl - d n
) ا . پ . مزبله و زبيلدان و جائى كه در آن خاكروبه جمع مىكنند .

زبلوق

(
zabluq
) پ . كلمهء فحش و دشنام .

زبن

(
zabn
) ص . ع . بسيار راننده . و بيت زبن : خانهء دور و يكسوى از خانه هاى ديگر .

زبن

(
zabn
) م . ع . فروختن هر بار درختى را كه بر درخت باشد از روى تخمين بطور پيمانه او بيع كل ثمر على شجرة بتمر كيلا ( و الفعل من ضرب ) . و زبنت الناقة حالبها : راند آن ماده شتر دوشنده را با پاى خود . و قيل : الزبن بالثفنات و الركض بالرجل و الخبط باليد .

زبن

(
zebn
) ا . ع . حاجت . يق : قد اخذ زبنه من المال اى حاجته .

زبن

(
zaban
) ا . ع . جامه‌اى كه بر قطع خانه باشد مانند حجلة و مانند آن . و ناحيه . و كرانه .

زبن

(
zaben
) ا . ع . سخت راندگى .

زبن

(
zabon
) ا و ص . پ . زبون .

زبن

(
zobonn
) ص . ع . سخت رانندهء بثفنات .

زبنة

(
zobonnat
) ا . ع . پاى شتر

زبنتان

(
zobonnat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه زبنتا الناقة : دو پاى شتر ماده .

زبنتر

(
zabantar
) ا . ع . مرد كوتاه بالا . زشت روى كوتاه . و داهيه و بلا .

زبنترى

(
zabantar
) ا . ع . بلا و فتنه و داهيه .

زبنية

(
zebniyat
) ا . ع . ديو سركش . و مردم سخت و درشت . و سرهنگ سلطان . و دوزخيان . ج : زبانية .

زبوبر

(
zabavbar
) ا . ع . اخذه بزبوبره : گرفت همهء آن را .

زبوجه

(
zabuje
) و

زبوخه

(
zabuxe
) ا . پ . خوشى و لذت جماع .

زبوده

(
zabude
) و (
zobude
) ا . پ . گندنا و كراث . و بىخبرى و بىانتظارى .

زبور

(
zabur
) ا . ع . نبشة . ج : زبر . و كتاب داود پيغمبر . و هر كتاب حكمت .

زبور

(
zobur
) ا . ع . ج . زبر .

زبور خوان

(
zabur - x n
) ص . پ . آنكه بآواز خوش زبور مىخواند .

زبوز

(
zabuz
) ا . پ . گرداب در دريا .

زبول

(
zobul
) م . ع . زبل زبلا زبولا . مر . زبل .

زبول يافته

(
zobul - y fte
) ص . پ . زمين قوت گرفتهء بواسطهء كود .

زبون

(
zabun
) ا و ص . پ . ناتوان و ضعيف و كم زور و عاجز و درمانده و بيچاره و خوار و پست و زيردست . و پسترين جنس از هر چيز و ضايع و بد . و مشكل و با زحمت . و مغلوب و منهزم . و محبوس و گرفتار . و راغب و حريص و آزمند . و نالان و نالنده . و بيعانه و پولى كه پيشكى جهة خريدن چيزى مىدهند . و مشترى كه چيزى را برغبت تمام بخرد .

زبون

(
zabun
) ا و ص . ع . گول و نادان و حريف و مقابل و بدين معنى اخير مولد است . و چاهى كه در نورد و يا در ميانهء آن يعنى آنجا كه آب گرد آيد فرورفتگى باشد . و ناقة زبون : ماده شتر بسيار راننده و زننده مردم را . و حرب زبون : جنگى كه در آن بجهة كثرت و انبوه واقع كنند بعضى مردم مر بعضى را .

زبون

(
zabbun
) ا . ع . تكبر .

زبونات

(
zabbun t
) ا . ع . ج . زبونة .

زبون بافته

(
zabun - b fte
) ص . پ . پارچهء نازك و سبك بافته شده .

زبونة

(
zabbunat
) ا . ع . كبر و غرور . و بغى و سركشى و خودسرى . يق : رجل فيه زبونة و رجل ذو زبونة اى مانع جانبه . ج : زبونات .

زبونة

(
zabbunat
) و (
zobbunat
) ا . ع . گردن و عنق .

زبونكش

(
zabun - koc
) ص . پ . زير دست آزار و عاجز آزار .

زبونى

(
zabuni
) ا . پ . ضعف و ناتوانى و سستى . و مرض و بيمارى . و عجز . و خوارى و ذلت .

زبهر

(
zebhar
) ا . پ . عاق و بيزارى پدر و مادر از فرزند . و زبهر كردن : عاق كردن .

زبهر

(
za - bahr
) پ . مخفف از بهر و بمعنى آن .