تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1740

مساهمون:

ص١٧٤٠

زبر

(
zabr
) ص . پ . درشت و خشن ضد نرم .

زبر

(
zebr
) ا . ع . نبشته و مكتوب . ج : زبور .

زبر

(
zabar
) ا و ص . پ . برو على . و بالا و بلند . و فوقانى . و فوق . و فتحه . و ناو نانوائى . و از زبر : از فوق و از بالا و بالاسر . و بلند . و زبر پرچين : خارهائى كه بر سر ديوار نهند .

زبر

(
zabar
) ا . ع . همه و تمام و بالكل و همگى . يق : اخذه بزبره اى با جمعه .

زبر

(
zebar
) ا . پ . سپر .

زبر

(
zebar
) م ف . پ . از بر و از حفظ و از ياد و بخاطر سپرده و به ياد نگاهداشته شده .

زبر

(
zobar
) و (
zobor
) ع . ج . زبرة .

زبر

(
zobor
) ع . ج . زبور .

زبر

(
zebber
) ص . ع . نيك قوى و توانا .

زبراء

(
zobr '
) ص . ع . مؤنث از بر زن بزرگ دوش و كتف .

زبراء

(
zabr '
) ا . ع . نام بقعه‌اى . و نام داه احنف بن قيس . المثل قد حاجت زبراء و كانت سليطة كلما غضت قال الاحنف كذلك فصارت مثلا .

زبر آب

(
zabar - b
) ا . پ . پرده‌اى كه بر روى آب راكد مىبندد .

زبرپوش

(
zabar - puc
) ا . پ . لحاف و هر چيز كه در وقت خوابيدن به روى آدمى پوشند و بالاپوش .

زبرة

(
zabrat
) ا . ع . خط و كتابت .

زبرة

(
zobrat
) ا . ع . دوش و پارهء از آهن . ج : زبر و زبر . و كتف مرد و شير . و موى ابنوه ميان هر دو شانهء شير و جز آن . و پتك آهنگر . و دو ستارهء روشن بر دو دوش اسد و آن منزل يازدهم از منازل قمر است .

زبرتنگ

(
zabar - tang
) ا . پ . تنگ دويم زين اسب .

زبرج

(
zebrej
) ا . ع . آرايش از نگار و جواهر و جز آن . و زر و طلا . و ابر تنك با اندك سرخى .

زبرجد

(
zabarjad
) ا . ع . نوعى از زمرد . و گوهرى سبز مايل بزردى كه به فارسى بسراق گويند .

زبرجدى

(
zabarjadi
) ص . پ . رنگ سبز مايل بزردى شبيه برنگ زبرجد .

زبردج

(
zabardaj
) ا . ع . زبرجد .

زبردست

(
zabar - dast
) ا و ص . پ . صدر مجلس . و مردم توانا و صاحب قوت و قدرت و زورمند . و ظالم و متعدى . و بزرگ و پهلوان . و گستاخ . و موذى . و شديد . و عالى .

زبردستى

(
zabar - dasti
) ا . پ . ظلم و تعدى و زور و ستم و درشتى و سختى و جور و غلبه و شدت و برترى و استيلا .

زبرفوف

(
zabarfuf
) ا . پ . دشنام و نفرين .

زبرقان

(
zebreqan
) ا . ع . ماه . و مرد سبكريش . و لقب مردى .

زبرقة

(
zabraqat
) م . ع . زبرق نوبه زبرقة : رنگين كرد جامه را برنگ سرخ و يا زرد .

زبرگلويد

(
zabar - gelvid
) ا . پ . ديگ .

زبرم

(
zebarm
) م ف . پ . ازبر و از حفظ و به ياد داشته و بخاطر نگاهداشته .

زبره

(
zobare
) ا . پ . پشت‌بند آهنين در .

زبرى

(
zebri
) ا . پ . درشتى و خشونت ضد نرمى .

زبرى

(
zabari
) ا . پ . ظلم و ستم و زبردستى و تعدى .

زبرين

(
zabarin
) ص . پ . منسوب به زير بالاتر و برتر و برين . و بالا ضد پائين . و منسوب بفتحه .

زبزب

(
zabzab
) ا . ع . نوعى از كشتى . و جانورى شبيه بگربه . ج : زبازب .

زبزبة

(
zabzabat
) م . ع . خشم گرفتن و گريختن از جنگ .

زبط

(
zabt
) م . ع . زبط البط زبطا و زبيطا ( از باب ضرب ) : بانك كرد بط .

زبطانة

(
zabat nat
) ا . ع . لولهء ميان كاواك كه بدان با گلولهء گلين مرغان كوچك را شكار كنند .

زبطانه

(
zabt ne
) ا . پ . آنجاى ازاره كه بدسته نصب شود .

زبعباق

(
zebe'b q
) و

زبعبق

(
zaba'baq
) ا . ع . بدخلق .

زبعبك

(
zaba'bak
) و

زبعبكى

(
zaba'bakiyy
) ا . ع . مرد شوخ چشم بىباك كه از هر چه بوى گويند باك نداشته باشد .

زبعر

(
zab'ar
) ا . ع . نوعى از مرو .

زبعر

(
zab'ar
) و (
zeb'ar
) ا . ع . گياهى خوش‌بو .

زبعراة

(
zab'ar t
) ص . ع . زن بدخو و درشت . و اذن زبعراة : گوش ستبر بسيار موى .

زبعرى

(
zeba'r
) ا و ص . ع . بدخو . و آنكه بر روى موى بسيار دارد از مردم و شتر . و مرد انبوه ابرو و انبوه ريش . و درختى در حجاز . و تمساح ماده . و حيوانى بزرگ كه پيل را بر شاخ خود بردارد .

زبعرى

(
zeba'r
) و (
zaba'r
) ص . ع . درشت و كلان و تناور .

زبعرى

(
zab'ariyy
) ا . ع . نوعى از مرو .

زبعرى

(
zeb'ariyy
) ا . ع . نوعى از تير دراز پر .

زبغ

(
zabaq
) ا . ع . اخذه بزبغه :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1740 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )