زامر
(
z mer
) ص . ع . ناى نواز كمتر مستعمل است و بيشتر زمار گويند .
زامرة
(
z merat
) ص . ع . مؤنث زامر زن ناى نواز .
زامل
(
z mel
) ص . ع . پيرو و تابع .
و ستورى كه از نشاط لنگان راه رود .
زاملة
(
z melat
) ا . ع . شترى كه رخت و توشهدان بر وى نهند . ج : زوامل .
زامهران
(
z mahr n
) ا . پ . داروئى كه ترياق و پادزهر سموم است .
زامياد
(
z my d
) ا . پ . نام روز بيست و هشتم از هر ماه شمسى . و نام فرشتهء موكل بر اين روز .
زاميج
(
z mij
) ا . پ . شهر كوچكى در تركستان .
زاميم
(
z mim
) ا . پ . رودخانهء بسيار بزرگ .
زامين
(
z min
) ا . پ . شهر كوچكى نزديك سمرقند .
زاميناد
(
z min d
) ا . پ . زامياد .
زان
(
z n
) م ف . پ . از مال مانند ز آن من يعنى از مال من . و ز آن تو : از مال تو و مانند آنها .
زان
(
z n
) پ . كلمهء ارتباط مخفف از آن . و زان پس : از آن پس و پس از آن و بعد از آن . و زان سپس : پس از آن و من بعد و زانكه : از آنكه و بجهة آنكه .
زان
(
z n
) ا . پ . درختى كه از چوب آن كمان و تير و نيزه سازند .
زأنبى
(
za'nab
) ا . ع . نوعى از رفتار درنگ و آهسته .
زانة
(
z nat
) ا . ع . ناگوار .
زانت
(
z nt
) ا . پ . نام يكى از جزاير يونان .
زانستر
(
z n - so - tar
) و
زانسوتر
(
z n - su - tar
) م ف . پ . آن طرفتر و آنسوتر .
زانكى
(
z nekiyy
) ص . ع . شوخ و بىباك و شاطر .
زانگه
(
z n - gah
) م ف . پ . از آنوقت و پس از آن و از آن گاه .
زانما
(
z n - m
) م ف . پ . از جانب ما .
زانو
(
z nu
) ا . پ . ركبه و جزء قدامى از مفصل فخذ با ساق . و انحنا . و كمان . و دامن و كنار . و سجده و كورنش . و سر زانو :
برآمدگى زانو . و زانو بر زمين نهادن :
كرنش كردن و تعظيم نمودن . و زانو بر دل نهادن : پاس داشتن مانند گربهاى كه پاس موش را مىدارد . و زانوتاه كردن :
دوزانو نشستن . و به دو زانوى ادب نشستن : پاها را تاه كرده نشستن . و زانو رصد كردن و يا زانو رصدگاه كردن : مراقبه كردن و متفكر و اندوهگين نشستن . پاس داشتن . و زانو زدن :
بادب نشستن . و سجده كردن و كورنش نمودن چنان كه رسم تركان است كه چون اميرى پيش پادشاه آيد يك زانو را بر زمين زده دويمى را بلذ داشته عرض خود را مىكند . و زانوى كاه : بسته و دستهء كاه .
زانو زده
(
z nu - zade
) ص . پ .
بادب نشسته و كورنش كرده .
زانه
(
z ne
) ا . پ . جانورى سياه رنگ و از طايفهء ذو الجناحين كه بيشتر در حمامها بود و بانگ طولانى كند .
زانى
(
z ni
) ص . ع . مرد زنا كننده و زنا كار . ج : زناة .
زانى
(
z ni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غتفره و زنا كننده .
زانيات
(
z niy t
) ع . ج . زانية .
زانية
(
z niyat
) ص . ع . زن زناكار و جاف و روسپى . ج : زانيات و زوانى .
زانيج
(
z nij
) ا . پ . مسقط الراس و مولد و وطن و خهر .
زاو
(
z v
) ا و ص . پ . استاد بنا و گلكار و معمار و استاد از هر فن و پيشهاى . و پهلوان و زور آور و زبر دست و قوى و پر زور . و شكاف و رخنه . و درهء كوه . و خشت يك پارچه و نيمه .
زاوج
(
z voj
) ا . پ . فرمانده ده مرد و چاوش .
زاودش
(
z vdoc
) ا . پ . ستارهء عطارد .
زاور
(
z var
) ا و ص . پ . خادم و خوستگار . و قوت و قدرت . و ژنده و بزرگ و قوى هيكل و توانا . و زهره كه كنايه از دليرى و يارائى بود . و ستارهء زهره . و راحله و چارواى سوارى . و زنده و سلامت . و بيمارى كه آن را آب سياه گويند . و هر عضوى كه مبتلا باب سياه شده باشد . و رنگ و لون سياه . و ممسك و بخيل . و ممتنع كه در مقابل ممكن بود .
زاورس
(
z vars
) ا . پ . ستارهء زهره .
زاور فرتاش
(
z var - fart c
) ص .
پ . محال و ممتنع الوجود .
زاورى
(
z vari
) ا . پ . خدمت .
زاوس
(
z vas
) ا . پ . زاورس و زاور و ستارهء زهره .
زاوش
(
z voc
) ا . پ . ستارهء مشترى .
زاوفيت
(
z vofit
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - برزخ ما بين حيوان و نبات يعنى حيوانى كه متشابه نبات باشد مانند مرجان و اسفنج و جز آن .
زاؤق
(
z uq
) ا . ع . سيماب و جيوه .
زاول
(
z vol
) ا . پ . زابل . و طايفهء زابل . و نوائى از موسيقى . و يكى از هفت زبان پارسى كه آن را زاولى مىناميدهاند و اكنون متروك گشته .