تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1733

مساهمون:

ص١٧٣٣

زارهشت

(
z rohct
) و (
z rhoct
) ا . پ . شت زردشت .

زارى

(
z ri
) ا . پ . ناله و فرياد و فغان و گريه و بانگ و فرياد براى استعانت و تضرع .

زارى

(
z ri
) ا . ع . سرزنش‌كننده و عتاب‌كننده و ملامت‌كننده . و تهمت‌زننده . و عيب‌گيرنده .

زاريانه

(
z riy ne
) ا . پ . سبب و جهة و باعث گريه و زارى و هر چيز كه موجب گريه و زارى گردد .

زاريدن

(
z ridan
) ف ل و م . پ . ناليدن و فرياد و فغان كردن . و دعا كردن . و تضرع كردن و گريهء با صدا كردن . و آزردن و تصديع دادن . و غمگين كردن .

زأزأة

(
za'zaat
) م . ع . زأزأه زأزأة : ترسانيد او را . و زأز الظليم : هر دو بازو و سر و دم برداشته تيز رفت شتر مرغ نر . و زأزأ الشيئ : حركت داد آن چيز را .

زازال

(
z z l
) ا . پ . مرغى كوچك و سياه مانند پرستوك و پاچه كوتاه كه چون بر زمين نشيند نتواند برخيزد و آن را باد خوراك نيز گويند .

زازل

(
z zal
) ا . پ . ترش پالا .

زازية

(
z ziyat
) ا . ع . زمين درشت . و پشتهء خرد .

زاژ

(
zaj ?
) ا . پ . خاشاك خرمن .

زاست

(
z st
) ا . پ . نام ولايتى .

زاستر

(
z star
) م ف و ص . پ . از آن سوتر و آن طرف‌تر و دور تر و پستر . و زياده . و جدا شده .

زاستن

(
z stan
) ف م . پ . بار آوردن و زادن و توليد كردن .

زاعب

(
z eb
) ا . ع . هادى بسيار رونده . و سيركنندهء در زمين . و نوك نيزه . و نام جائى و يا نام مردى كه نيزه را بدان منسوب كنند .

زاعبى

(
z ebiyy
) ص . ع . سنان زاعبى : نيزهء منسوب بزاعب . و كذا رمح زاعبى .

زاعبيته

(
z ebiyyat
) ص . ع . رماح زاعبية : نيزه‌هاى منسوب بزاعب و هى التى اذا هزت كان كعوبها يجرى بعضها على بعض .

زاعة

(
z at
) ا . ع . گروه سرهنگان . و آن جماعت از لشكر كه براى پيكار دشمن اول آماده شوند .

زاعر

(
z er
) ص . ع . بدخوى و بدخلق . و آواره و دوره گرد .

زاعط

(
z et
) ص . ع . موت زاعط : مرگ شتاب .

زاغ

(
z q
) ا . پ . كلاغ و غراب و پسترم و قچل و قژاوه . و جنسى از كبوتر كه سياه و سخت متحرك بود . و انحناى درونى كمان نزديك دو سر آن . و گوشهء كمان و آن پاره‌اى شاخ سياه باشد كه بر هر دو گوشهء كمان وصل كنند . و زاگ . و فتنه و فساد و طغيان . و ميل و عطف و برگشت . و نام نوائى از موسيقى . و نام يك نوع مخلوقى . و زاغ آبى : مرغى كه غواص نيز گويند . و زاغ پا سرخ : كلاغ حلال گوشت .

زاغ

(
z q
) ا . ع . زاغ كوچك كه بسپيدى زند . ج : زيغان

زاغ پا

(
z q - p
) ا . پ . طعنه و سرزنش و ملامت و طنز .

زاغة

(
z qat
) ص . ع . قوم زاغة : گروه مايل از حق . ج : زائغ .

زاغج

(
z qej
) ا . پ . كلاغ سياه منقار سرخ .

زاغ چشم

(
z q - cacm
) ص . پ . كبود چشم .

زاغچند

(
z q - cand
) ا . پ . قلعه‌اى در تركستان .

زاغچه

(
z q - ce
) ا . پ . نوعى از كلاغ كوچك .

زاغ دل

(
z q - del
) ص . پ . سخت دل و قسى القلب .

زاغر

(
z qar
) و (
z qor
) ا . پ . حوصله و چينه‌دان مرغ .

زاغ زبان

(
z q - zab n
) ا . پ . سياه زبان . و كسى كه در نفرين او اثرى باشد و سياهى زبان از محسنات اسب مىباشد .

زاغنول

(
z qnul
) ا . پ . افزارى آهنى سر كج و دسته‌دار كه بدان زمين را كنند و در جنگ نيز كار برند .

زاغوك

(
z qu
) ا . پ . مهرهء كمان گروهه يعنى كسى كه براى كمان گروهه گلوله كرده باشند .

زاغونه

(
z qune
) ا . پ . آن جاى از شمعدان كه در آن شمع نصب كنند و ماشوره .

زاغى

(
z qi
) ص . ع . كسى كه از حق و راستى ميل كند .

زاغية

(
z qiyat
) ا . ع . زن باحيائى كه مطيع شوهر خود باشد . و زن روسپى شهوت‌پرست .

زاغيچه

(
z qi - ce
) ا . پ . زاغچه .

زأف

(
za'f
) م . ع . زافه زأفا ( از باب فتح ) : شتابايند آن را .

زافرة

(
z ferat
) ا . ع . گروه مردم و لشكر . و ركن بنا . و شتر فربه . و مهتر بزرگ . و كمان . و زافرة السهم : نزديك پيكان از تير و يا سواى جاى پر از تير و يا كم از دو ثلث جانب پيكان . و زافرة الرجل : ياران و خويشان مرد . و نيز زافرة : عمود و پشتى و هر چه چيزى بدان قوت گيرد . ج : زوافر . و منه زوافر المجد .

زافنة

(
z fenat
) ا . ع . ماده شتر لنگان . و زن آسان جماع . و زن رقاص .

زافه

(
z fe
) ا . پ . گياهى شبيه بسير كوهى . و خارپشت .