ز
ز
(
ze
) پ . حرف سيزدهم از الفباى ما پارسيان و حرف يازدهم از الفباى ابتثى و حرف هفتم از الفباى ابجدى و در حساب جمل هفت بشمار آيد و آن را زاى هوز و زاى منقوط و زاى معجمه نيز گويند و در زبان پارسى گاه بجيم بدل شود مانند روز و روج و ارز و ارج بمعنى قيمت و قدر و گاه به چ مانند بزشك و بچشك بمعنى طبيب و گاه بسين مانند اياز و اياس نام غلام سلطان محمود و گاه بشين مانند زلوك و شلوك بمعنى ديوچه و گاه بغين مانند گريز و گريغ از گريختن و گاه به ف مانند زغند و فغند بمعنى برجست و گاه به ه مانند درواز و درواه بمعنى سرنگون .
ز (
ze
) پ . كلمهء رابطه بمعنى از مانند ز من يعنى از من و ز تو يعنى از تو و جز آن .
ز (
za
) و
زا
(
z
) ص . پ . زاد و پيدا شده و مولود .
زا (
z
) و
زاء
(
z '
) ا . ع . نام حرف ز . ج : ازواء .
زاء
(
z '
) ص . ع . بسيار خوار و شكمپرست .
زآبب
(
za beb
) ا . ع . شيشهها و بطريها ( واحد ندارد ) .
زاب
(
z b
) ا . پ . صفت و خاصيت . و چشمه . و آبراهه . و چشم و عين . و نام پادشاه دهم از پيشداديان .
زأب
(
az'b
) م . ع . زاب القربة زابا ( از باب فتح ) : برداشت مشك را و سپس بشتافت . و زاب الرجل اى حمل ما يطيق و اسرع المشى ، برداشت آن مرد به قدر طاقت و تند رفت . و زاب الماء : نيك نوشيد آن آب را . و زاب الابل : راند شتران را .
و زابه : برگردانيد آن را . و زاب الدهر به اى انقلب به يعنى برگشت روزگار از وى .
زابا
(
z b
) ا . پ . بلغت زند زر خالص و زر سرخ .
زابان
(
z b ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه بمعنى زابيان است .
زأبج
(
za'baj
) ا . ع . اخذه بزأبجه :
گرفت آن را همهء آن را .
زأبر
(
za'bar
) ا . ع . پرزهء جامه . و اخذه بز أبره يعنى گرفت آن را همهء آن را .
زأبرة
(
za'barat
) م . ع . زأبر الثوب زأبرة : پرزهدار گرديد جامه . و زأبره :
پرزهدار كرد آن را ( لازم و متعدى ) .
زابغر
(
z bqor
) و
زابگر
(
z bgor
) ا . پ . كسى كه دهان خود را پر باد كند و چنان دست بر آن زنند كه با صدا از دهانش بجهد .
زأبل
(
za'bal
) و (
za'bel
) و
زابل
(
z bal
) و (
z bel
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .
زابل
(
z bol
) و (
z bel
) ا . پ . نام ولايتى و گروهى . و نام نوائى از موسيقى .
زابلستان
(
z bolest n
) ا . پ . كابل و غزنين و جز آن . و مولد رستم .
زابن
(
z ben
) ا . ع . ديو سركش . و مردم سخت و درشت . و سرهنگ سلطان . و دوزخبان .
زابنة
(
z benat
) ا . ع . پشتهاى در وادى و منعطف آن در وادى .
زابوقة
(
z buqat
) ا . ع . گوشهء خانه .
و دغل مانندى در خانه كه در آن زاويههاى